પ્રકાશનું એક કિરણ $60^{\circ}$ પ્રિઝમ કોણ ધરાવતા પ્રિઝમ પર આપાત થાય ત્યારે લઘુત્તમ વિચલન અનુભવે છે. પ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક $\sqrt{2}$ છે. આપાતકોણ (ડિગ્રીમાં) . . . . . . છે.

$1.54$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા કાચના $4^o$ ખૂણાવાળા પાતળા પ્રિઝમ $P_1$ ને $1.72$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા બીજા પાતળા પ્રિઝમ $P_2$ સાથે જોડવામાં આવે છે જેથી કોઈ વિચલન ન થાય. પ્રિઝમ $P_2$ નો ખૂણો .....$^o$ છે.

એકવર્ણી પ્રકાશ $A$ ખૂણાવાળા કાચના પ્રિઝમ પર આપાત થાય છે. જો પ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક $\mu$ હોય,તો પ્રિઝમની સપાટી $AB$ પર $\theta$ ખૂણે આપાત થતું કિરણ સપાટી $AC$ માંથી બહાર નીકળશે જો:

કાચના પ્રિઝમ $P_{1}$ અને $P_{2}$ ને વિચલન વગરનું વિભાજન (dispersion without deviation) ઉત્પન્ન કરવા માટે જોડવામાં આવે છે. પ્રિઝમ $P_{1}$ અને $P_{2}$ ના ખૂણા અનુક્રમે $4^{\circ}$ અને $3^{\circ}$ પસંદ કરવામાં આવ્યા છે. જો પ્રિઝમ $P_{1}$ નો વક્રીભવનાંક $1.54$ હોય, તો $P_{2}$ નો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?

નીચે આપેલી આકૃતિમાં પ્રિઝમમાંથી બહાર આવતા કિરણ માટે નિર્ગમન કોણનું મૂલ્ય શોધો. (પ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક $\sqrt{3}$ છે અને હવાનો વક્રીભવનાંક $1$ છે) ($^\circ$ માં)

ચોક્કસ ખૂણા ધરાવતો એક પ્રિઝમ લાલ અને વાદળી કિરણોને અનુક્રમે $8^{\circ}$ અને $12^{\circ}$ જેટલું વિચલિત કરે છે. સમાન ખૂણા ધરાવતો બીજો પ્રિઝમ લાલ અને વાદળી કિરણોને અનુક્રમે $10^{\circ}$ અને $14^{\circ}$ જેટલું વિચલિત કરે છે. આ પ્રિઝમ નાના ખૂણાવાળા છે અને અલગ-અલગ દ્રવ્યોમાંથી બનેલા છે. પ્રિઝમના દ્રવ્યોની વિભાજન શક્તિ (dispersive power) નો ગુણોત્તર શોધો: