થર્મોકેમિકલ સમીકરણો વ્યાખ્યાયિત કરો અને તેમાં વપરાતી સંજ્ઞાઓ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ અને તેના $\Delta_{r} H$ ના મૂલ્યને થર્મોકેમિકલ સમીકરણ કહેવામાં આવે છે.
થર્મોકેમિકલ સમીકરણો અંગે નીચેની સંજ્ઞાઓ યાદ રાખવી જરૂરી છે:
$(1)$ સંતુલિત થર્મોકેમિકલ સમીકરણમાં સહગુણકો પ્રતિક્રિયામાં સામેલ પદાર્થોના મોલની સંખ્યા દર્શાવે છે.
$(2)$ $\Delta_{r} H^{\ominus}$ નું સંખ્યાત્મક મૂલ્ય સમીકરણ દ્વારા નિર્દિષ્ટ પદાર્થોના મોલની સંખ્યાનો સંદર્ભ આપે છે. પ્રમાણિત એન્થાલ્પી ફેરફાર $\Delta_{r} H^{\ominus}$ નો એકમ $kJ \ mol^{-1}$ છે.
ઉદાહરણ: $Fe_{2}O_{3(s)} + 3H_{2(g)} \rightarrow 2Fe_{(s)} + 3H_{2}O_{(l)}$
આપેલ પ્રમાણિત સર્જન એન્થાલ્પી:
$\Delta_{f} H^{\ominus}(H_{2}O) = -285.83 \ kJ \ mol^{-1}$
$\Delta_{f} H^{\ominus}(Fe_{2}O_{3}) = -824.2 \ kJ \ mol^{-1}$
$\Delta_{f} H^{\ominus}(Fe) = 0$ અને $\Delta_{f} H^{\ominus}(H_{2}) = 0$
તેથી,$\Delta_{r} H^{\ominus} = [3(-285.83)] - [1(-824.2)] = -33.3 \ kJ \ mol^{-1}$.
જો સમીકરણ અલગ રીતે સંતુલિત કરવામાં આવે,દા.ત.,$\frac{1}{2} Fe_{2}O_{3(s)} + \frac{3}{2} H_{2(g)} \rightarrow Fe_{(s)} + \frac{3}{2} H_{2}O_{(l)}$,તો $\Delta_{r} H^{\ominus} = -16.6 \ kJ \ mol^{-1} = \frac{1}{2} \Delta_{r} H_{1}^{\ominus}$. આ દર્શાવે છે કે એન્થાલ્પી એ જથ્થાત્મક ગુણધર્મ છે.
$(3)$ જ્યારે રાસાયણિક સમીકરણ ઉલટાવવામાં આવે છે,ત્યારે $\Delta_{r} H^{\ominus}$ ની નિશાની ઉલટાઈ જાય છે.
$N_{2(g)} + 3H_{2(g)} \rightarrow 2NH_{3(g)}, \Delta_{r} H^{\ominus} = -91.8 \ kJ \ mol^{-1}$
$2NH_{3(g)} \rightarrow N_{2(g)} + 3H_{2(g)}, \Delta_{r} H^{\ominus} = +91.8 \ kJ \ mol^{-1}$

Explore More

Similar Questions

$298 \ K$ તાપમાને $H_2O_{(g)}$ ની પ્રમાણિત સર્જન એન્થાલ્પી $-241.82 \ kJ \ mol^{-1}$ છે. જો $C_p$ તાપમાનથી સ્વતંત્ર હોય,તો $373 \ K$ તાપમાને $H_2O_{(g)}$ ની સર્જન એન્થાલ્પી શોધો.
$H_2O_{(g)}$ નો $C_p = 33.58 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}$
$H_{2(g)}$ નો $C_p = 28.84 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}$
$O_{2(g)}$ નો $C_p = 29.37 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}$

તટસ્થીકરણની ઉષ્માનું સૌથી ઓછું મૂલ્ય કોના માટે મળે છે?

$2.2016 \ g$ એસીટાલ્ડિહાઈડનું $O_2$ માં દહન થવાથી $13.95 \ kcal$ ઉષ્મા ઉત્પન્ન થાય છે. $CH_3CHO$ ની દહન ઉષ્મા $kcal \ mol^{-1}$ માં ગણો.

પ્રક્રિયાની એન્થાલ્પી એટલે શું?

નીચેના સમીકરણોનો ઉપયોગ કરીને $9 \ g$ પ્રવાહી પાણીને પાણીની વરાળમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે જરૂરી ઉષ્માની ગણતરી કરો:
$H_{2(g)} + 1/2 O_{2(g)} \longrightarrow H_2O_{(g)} \quad \Delta H = -57 \ kCal$
$H_{2(g)} + 1/2 O_{2(g)} \longrightarrow H_2O_{(l)} \quad \Delta H = -68.3 \ kCal$ ($kCal$ માં)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo