સમાન $emf$ $E$ પરંતુ આંતરિક અવરોધ $r_1$ અને $r_2$ ધરાવતા બે કોષોને શ્રેણીમાં બાહ્ય અવરોધ $R$ સાથે જોડવામાં આવ્યા છે (આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ). $R$ નું મૂલ્ય કેટલું હોવું જોઈએ જેથી પ્રથમ કોષના ટર્મિનલ વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત શૂન્ય થાય?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(R = R_1 - R_2) શ્રેણી જોડાણનો સમતુલ્ય આંતરિક અવરોધ $r = r_1 + r_2$ છે.
શ્રેણી જોડાણનો સમતુલ્ય $emf$ $E' = E + E = 2E$ છે.
તેથી,પરિપથમાં વહેતો પ્રવાહ $I$ નીચે મુજબ છે:
$I = \frac{E'}{R + r} = \frac{2E}{R + r_1 + r_2}$
પ્રથમ કોષના ટર્મિનલ વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત $V_1$ નીચે મુજબ છે:
$V_1 = E - I r_1$
આપેલ છે કે પ્રથમ કોષના ટર્મિનલ વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત શૂન્ય છે,તેથી $V_1 = 0$ લેતા:
$0 = E - I r_1$
$E = I r_1$
$I$ નું સૂત્ર મૂકતા:
$E = \left( \frac{2E}{R + r_1 + r_2} \right) r_1$
$1 = \frac{2 r_1}{R + r_1 + r_2}$
$R + r_1 + r_2 = 2 r_1$
$R = r_1 - r_2$
આમ,બાહ્ય અવરોધનું જરૂરી મૂલ્ય $R = r_1 - r_2$ છે.

Explore More

Similar Questions

એક અવરોધ $r$,એક કેપેસિટર $C$ અને એક અવરોધ $2r$ ના એક-એક છેડાઓને એકસાથે જોડવામાં આવે છે. બીજા છેડાઓને અનુક્રમે $E$,$E$ અને $2E$ emf ધરાવતી બેટરીઓ $P$,$Q$ અને $R$ ના ધન ટર્મિનલ્સ સાથે જોડવામાં આવે છે. ત્યારબાદ બેટરીઓના ઋણ ટર્મિનલ્સને એકસાથે જોડવામાં આવે છે. આ પરિપથમાં,સ્થાયી પ્રવાહ સાથે કેપેસિટર પરનો પોટેન્શિયલ ડ્રોપ કેટલો હશે?

નીચે દર્શાવેલ સર્કિટમાં,જો બિંદુ $A$ પરનું સ્થિતિમાન શૂન્ય લેવામાં આવે,તો બિંદુ $B$ પરનું સ્થિતિમાન .............. $V$ છે.

જ્યારે બે સમાન અવરોધોને એક આદર્શ કોષ સાથે શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે છે,ત્યારે દરેક અવરોધમાંથી વહેતો પ્રવાહ $2 \ A$ છે. જો આ અવરોધોને તે જ કોષ સાથે સમાંતરમાં જોડવામાં આવે,તો દરેક અવરોધમાંથી વહેતો પ્રવાહ કેટલો હશે ($A$ માં)?

$8 \ \Omega$ નો અવરોધ $0.2 \ \Omega$ આંતરિક અવરોધ ધરાવતી બેટરી સાથે જોડાયેલ છે. જો બેટરીના બે છેડા વચ્ચેનો વોલ્ટેજ (ટર્મિનલ વોલ્ટેજ) $10 \ V$ હોય,તો બેટરીનું emf કેટલું હશે ($V$ માં)?

આપેલ આકૃતિમાં, એમીટર $5 \, A$ અને વોલ્ટમીટર $40 \, V$ વાંચે છે. અવરોધ $R$ નું વાસ્તવિક મૂલ્ય કેટલું છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo