પૃથ્વીના ચુંબકીય તત્વો એટલે શું? તેમને વ્યાખ્યાયિત કરો અને તેમના નામ જણાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પૃથ્વીની સપાટી પરના કોઈપણ બિંદુએ પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રનું સંપૂર્ણ વર્ણન કરવા માટે ત્રણ ભૌતિક રાશિઓની જરૂર પડે છે,જેને પૃથ્વીના ચુંબકીય તત્વો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તે નીચે મુજબ છે:
$(1)$ ચુંબકીય ડેક્લિનેશન $(D)$: કોઈ સ્થળે ભૌગોલિક મેરિડિયન અને ચુંબકીય મેરિડિયન વચ્ચેના ખૂણાને ચુંબકીય ડેક્લિનેશન કહે છે.
$(2)$ ચુંબકીય ડીપ એંગલ અથવા નમનકોણ $(I)$: પૃથ્વીનું કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર સદિશ ચુંબકીય મેરિડિયનમાં પૃથ્વીની સપાટી (ક્ષિતિજ) સાથે જે ખૂણો બનાવે છે તેને નમનકોણ કહે છે.
$(3)$ પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રનો સમક્ષિતિજ ઘટક $(H_E)$: ચુંબકીય મેરિડિયનમાં પૃથ્વીના કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર સદિશનો સમક્ષિતિજ દિશામાંનો ઘટક. તે કુલ ક્ષેત્ર $B_E$ અને નમનકોણ $I$ સાથે $H_E = B_E \cos(I)$ સૂત્ર દ્વારા સંબંધિત છે.

Explore More

Similar Questions

ચુંબકીય મેરિડિયનને સમાંતર ઉર્ધ્વ સમતલમાં મુક્ત રીતે ફરી શકતી ચુંબકીય સોયનો ઉત્તર છેડો સમક્ષિતિજ સાથે $30^{\circ}$ ના ખૂણે નીચે તરફ નમેલો છે. તે સ્થળે પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રનો સમક્ષિતિજ ઘટક $0.3 \ G$ છે. તો તે સ્થળે પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રનું મૂલ્ય કેટલું હશે?

ખાલી જગ્યા પૂરો:
$(i)$ ઉચ્ચ અક્ષાંશો પર ડેક્લિનેશન (મેગ્નેટિક ડેક્લિનેશન) ...... હોય છે.
$(ii)$ ભારતમાં ડેક્લિનેશન ...... છે.

એક લાંબા ઉભા તારમાં $5.0 \, A$ નો સ્થિર પ્રવાહ વહે છે. એક સંવેદનશીલ હોકાયંત્રને તારને લંબ સમતલમાં અને તેનાથી $10.0 \, cm$ દક્ષિણે મૂકવામાં આવે છે. તે પૂર્વથી ઉત્તર તરફ $60^{\circ}$ નું વિચલન નોંધે છે. પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રના સમક્ષિતિજ ઘટકનું મૂલ્ય કેટલું હશે? (શૂન્યાવકાશની પરમીએબિલિટી $4 \pi \times 10^{-7} \, N/A^2$ છે)

એકબીજાને કાટખૂણે રહેલા બે સમતલોમાં દેખીતા ડીપ એંગલ (angle of dip) ના મૂલ્યો અનુક્રમે $45^{\circ}$ અને $30^{\circ}$ છે. તે સ્થળે સાચો ડીપ એંગલ ............ છે.

પૃથ્વીની સપાટી પરના એક બિંદુએ,પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રના સમક્ષિતિજ ઘટકનું મૂલ્ય પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રના ઉર્ધ્વ ઘટકના મૂલ્ય જેટલું છે. તો ડીપ કોણ (angle of dip) કેટલો હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo