જમણા હાથના અંગૂઠાના નિયમમાં અંગૂઠાની દિશા શું સૂચવે છે? આ નિયમ ફ્લેમિંગના ડાબા હાથના નિયમથી કઈ રીતે અલગ છે?

$AC$ જનરેટર અને $DC$ જનરેટર વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત એ છે કે

વાહક ગૂંચળામાં ઉદ્ભવતું પ્રેરિત વિદ્યુતચાલક બળ $(EMF)$ નીચેનામાંથી કઈ બાબત પર આધારિત નથી?

નીચે દર્શાવેલ આકૃતિઓમાં:
$(i)$ બંને કિસ્સાઓમાં વિદ્યુતપ્રવાહના પ્રકારના નામ આપો.
$(ii)$ આ દરેક પ્રકારના વિદ્યુતપ્રવાહ માટે કોઈપણ એક સ્ત્રોત ઓળખો.
$(iii)$ ભારતમાં કિસ્સા $(ii)$ માં વિદ્યુતપ્રવાહની આવૃત્તિ કેટલી છે?
$(iv)$ ઉપરના આલેખનો ઉપયોગ કરીને બંને કિસ્સાઓમાં વિદ્યુતપ્રવાહ વચ્ચેના બે તફાવત લખો.

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ બિંદુ $A$ ની નજીક કાગળના સમતલમાં એક ચુંબકીય હોકાયંત્રની સોય મૂકવામાં આવી છે. સીધા વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત વાહકને કયા સમતલમાં મૂકવો જોઈએ જેથી તે $A$ માંથી પસાર થાય અને હોકાયંત્રના વિચલનમાં કોઈ ફેરફાર ન થાય? કઈ સ્થિતિમાં વિચલન મહત્તમ હોય છે અને શા માટે?

$(a)$ વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણ (Electromagnetic induction) ની વ્યાખ્યા આપો.
$(b)$ બે ગૂંચળા $P$ અને $S$ ને એક જ લોખંડના ગર્ભ (iron core) પર વીંટાળવામાં આવ્યા છે. ગૂંચળું $P$ ને બેટરી અને કળ (key) સાથે જોડવામાં આવ્યું છે અને ગૂંચળું $S$ ને ગેલ્વેનોમીટર સાથે જોડવામાં આવ્યું છે. આ ગોઠવણીની યોગ્ય આકૃતિ દોરો અને નીચેની સ્થિતિમાં તમારા અવલોકનો લખો:
$(i)$ કળ બંધ કરીને ગૂંચળા $P$ માં વિદ્યુતપ્રવાહ શરૂ કરવામાં આવે ત્યારે.
$(ii)$ ગૂંચળા $P$ માં વિદ્યુતપ્રવાહ સતત વહેતો હોય ત્યારે.
$(iii)$ કળ કાઢીને ગૂંચળા $P$ માં વિદ્યુતપ્રવાહ બંધ કરવામાં આવે ત્યારે.
આવા અવલોકનો માટેનું કારણ સમજાવો.