જ્યારે નીચેના પદાર્થો ઉમેરવામાં આવે ત્યારે શું થાય છે?
$(a)$ કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાં ઝિંક ધાતુનો ટુકડો.
$(b)$ મંદ હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડમાં એલ્યુમિનિયમ ધાતુનો ટુકડો.
$(c)$ કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાં સિલ્વર ધાતુનો ટુકડો.
જો પ્રક્રિયા થતી હોય,તો તેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ લખો.
$(a)$ કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાં ઝિંક ધાતુનો ટુકડો.
$(b)$ મંદ હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડમાં એલ્યુમિનિયમ ધાતુનો ટુકડો.
$(c)$ કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાં સિલ્વર ધાતુનો ટુકડો.
જો પ્રક્રિયા થતી હોય,તો તેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ લખો.
(A) ઝિંક એ કોપર કરતા વધુ સક્રિય હોવાથી તે કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાંથી કોપરને વિસ્થાપિત કરે છે અને ઝિંક સલ્ફેટનું દ્રાવણ મળે છે.
$Zn(s) + CuSO_4(aq) \rightarrow ZnSO_4(aq) + Cu(s)$
આ વિસ્થાપન પ્રક્રિયાનું ઉદાહરણ છે.
$(b)$ એલ્યુમિનિયમ વધુ સક્રિય હોવાથી તે મંદ હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડમાંથી હાઇડ્રોજનને વિસ્થાપિત કરે છે અને હાઇડ્રોજન વાયુ મુક્ત થાય છે.
$2Al(s) + 6HCl(aq) \rightarrow 2AlCl_3(aq) + 3H_2(g)$
$(c)$ સિલ્વર ધાતુ કોપર કરતા ઓછી સક્રિય હોવાથી તે કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાંથી કોપરને વિસ્થાપિત કરી શકતી નથી. તેથી,કોઈ પ્રક્રિયા થતી નથી.
$Ag(s) + CuSO_4(aq) \rightarrow \text{કોઈ પ્રક્રિયા થતી નથી}$
$Zn(s) + CuSO_4(aq) \rightarrow ZnSO_4(aq) + Cu(s)$
આ વિસ્થાપન પ્રક્રિયાનું ઉદાહરણ છે.
$(b)$ એલ્યુમિનિયમ વધુ સક્રિય હોવાથી તે મંદ હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડમાંથી હાઇડ્રોજનને વિસ્થાપિત કરે છે અને હાઇડ્રોજન વાયુ મુક્ત થાય છે.
$2Al(s) + 6HCl(aq) \rightarrow 2AlCl_3(aq) + 3H_2(g)$
$(c)$ સિલ્વર ધાતુ કોપર કરતા ઓછી સક્રિય હોવાથી તે કોપર સલ્ફેટના દ્રાવણમાંથી કોપરને વિસ્થાપિત કરી શકતી નથી. તેથી,કોઈ પ્રક્રિયા થતી નથી.
$Ag(s) + CuSO_4(aq) \rightarrow \text{કોઈ પ્રક્રિયા થતી નથી}$
Explore More
Similar Questions
જ્યારે નીચેની પ્રક્રિયાઓ થાય ત્યારે તેના માટે રાસાયણિક સમીકરણો લખો:
$(i)$ લોખંડને હવામાં સખત ગરમ કરવામાં આવે છે.
$(ii)$ લેડ કાર્બોનેટનું કેલ્સિનેશન કરવામાં આવે છે.
$(iii)$ ક્રોમિયમ ઓક્સાઇડ $(Cr_{2}O_{3})$ ને એલ્યુમિનિયમ પાવડર સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે.
$(i)$ લોખંડને હવામાં સખત ગરમ કરવામાં આવે છે.
$(ii)$ લેડ કાર્બોનેટનું કેલ્સિનેશન કરવામાં આવે છે.
$(iii)$ ક્રોમિયમ ઓક્સાઇડ $(Cr_{2}O_{3})$ ને એલ્યુમિનિયમ પાવડર સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે.
Medium
View Solutionબેટરીના આવરણ (casings) માટે વપરાતા વલ્કેનાઈઝેડ રબરમાં સલ્ફરનું પ્રમાણ કેટલું હોય છે ($\%$ માં)?
Easy
View Solution$(i)$ કાચ સાથે ન ચોંટતી હોય તેવી ધાતુનું નામ આપો.
$(ii)$ થર્મિટ વેલ્ડિંગમાં સામાન્ય રીતે વપરાતી ધાતુનું નામ આપો.
$(iii)$ ઝિંક ઓક્સાઇડનો સ્વભાવ કેવો હોય છે?
$(ii)$ થર્મિટ વેલ્ડિંગમાં સામાન્ય રીતે વપરાતી ધાતુનું નામ આપો.
$(iii)$ ઝિંક ઓક્સાઇડનો સ્વભાવ કેવો હોય છે?
Medium
View Solutionનીચેના માટે કારણો આપો:
$(i)$ વિદ્યુત હીટિંગ ઉપકરણોમાં શુદ્ધ ધાતુઓને બદલે મિશ્રધાતુઓનો ઉપયોગ થાય છે.
$(ii)$ સોનાના ઘરેણાં ઘણા વર્ષોના ઉપયોગ પછી પણ નવા જેવા દેખાય છે.
$(iii)$ લોખંડની ગ્રીલને વારંવાર રંગવી જોઈએ.
$(i)$ વિદ્યુત હીટિંગ ઉપકરણોમાં શુદ્ધ ધાતુઓને બદલે મિશ્રધાતુઓનો ઉપયોગ થાય છે.
$(ii)$ સોનાના ઘરેણાં ઘણા વર્ષોના ઉપયોગ પછી પણ નવા જેવા દેખાય છે.
$(iii)$ લોખંડની ગ્રીલને વારંવાર રંગવી જોઈએ.
Medium
View Solutionનીચેના માટે કારણો આપો:
$(i)$ મોટાભાગની ધાતુઓ વિદ્યુતનું સારું વહન કરે છે.
$(ii)$ આયર્ન $(III)$ ઓક્સાઇડ,$Fe_{2}O_{3}$ ની ગરમ એલ્યુમિનિયમ સાથેની પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ તૂટેલા મશીનના ભાગોને જોડવા માટે થાય છે.
$(iii)$ સોડિયમ,પોટેશિયમ અને લિથિયમને તેલની નીચે સંગ્રહિત કરવામાં આવે છે.
$(i)$ મોટાભાગની ધાતુઓ વિદ્યુતનું સારું વહન કરે છે.
$(ii)$ આયર્ન $(III)$ ઓક્સાઇડ,$Fe_{2}O_{3}$ ની ગરમ એલ્યુમિનિયમ સાથેની પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ તૂટેલા મશીનના ભાગોને જોડવા માટે થાય છે.
$(iii)$ સોડિયમ,પોટેશિયમ અને લિથિયમને તેલની નીચે સંગ્રહિત કરવામાં આવે છે.
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo