ઇલેક્ટ્રોડ અને હાફ-સેલ (અર્ધ-કોષ) એટલે શું? યોગ્ય ઉદાહરણ સાથે તેમની સાંકેતિક રજૂઆત સમજાવો.

(N/A) ઇલેક્ટ્રોડ: ગેલ્વેનિક અથવા ઇલેક્ટ્રોલિટીક કોષમાં,ધાતુના સળિયા કે પ્લેટને તેના ક્ષારના દ્રાવણમાં મૂકવાથી બનતી પ્રણાલીને ઇલેક્ટ્રોડ કહે છે,જેમાં પ્રવાહ અથવા ઇલેક્ટ્રોનનું વહન થાય છે.
હાફ-સેલ (અર્ધ-કોષ): ઇલેક્ટ્રોડ અને તે જે દ્રાવણમાં રાખેલ છે તેવી પ્રણાલી,જેમાં ઓક્સિડેશન અથવા રિડક્શન પ્રક્રિયા શક્ય હોય,તેને હાફ-સેલ કહે છે.
સાંકેતિક રજૂઆત: ધાતુ અને તેના આયન વચ્ચે ઉભી રેખા દોરવામાં આવે છે. રિડક્શન પ્રક્રિયા માટે પ્રણાલી મુજબ $\text{ધાતુ આયન} \mid \text{ધાતુ}$ લખાય છે.
રિડક્શન માટે: $Zn^{2+} + 2e^{-} \rightarrow Zn$ ની સાંકેતિક રજૂઆત $Zn_{(aq)}^{2+} \mid Zn_{(s)}$ છે.
ઓક્સિડેશન માટે: $Zn_{(s)} \rightarrow Zn^{2+} + 2e^{-}$ ની સાંકેતિક રજૂઆત $Zn_{(s)} \mid Zn_{(aq)}^{2+}$ છે.
જો પ્રક્રિયક કે નીપજ વાયુ કે પ્રવાહી હોય,તો સામાન્ય રીતે પ્લેટિનમ $(Pt)$ નો ઉપયોગ થાય છે. ઉદાહરણો:
$(i)$ હાઇડ્રોજન ઇલેક્ટ્રોડ:
એનોડ (ઓક્સિડેશન): $Pt_{(s)} \mid H_{2(g)} \ (1 \ \text{bar}) \mid H_{(aq)}^{+}$
કેથોડ (રિડક્શન): $H_{(aq)}^{+} \mid H_{2(g)} \ (1 \ \text{bar}) \mid Pt_{(s)}$
$(ii)$ બ્રોમિન ઇલેક્ટ્રોડ:
કેથોડ (રિડક્શન): $Pt_{(s)} \mid Br_{2(aq)} \mid Br_{(aq)}^{-}$
એનોડ (ઓક્સિડેશન): $Br_{(aq)}^{-} \mid Br_{2(aq)} \mid Pt_{(s)}$