રોગપ્રતિકારક શક્તિ (Immunity) એટલે શું?

શાળામાં આયોજિત સ્વાસ્થ્ય તપાસ શિબિર દરમિયાન, ડૉક્ટરે રોગોના નિવારણ વિશે વાત કરી. તમે તમારા મિત્ર સાથે "રોગની સફળ સારવાર કરતાં તેનું નિવારણ વધુ ઇચ્છનીય છે" તે વિષય પર કયા છ મુદ્દાઓ શેર કરશો?

વાયરલ રોગો માટે એન્ટિબાયોટિક્સ શા માટે અસરકારક નથી?

$(a)$ ચેપી રોગની સારવાર કરવાની બે રીતો કઈ છે?
$(b)$ એન્ટિબાયોટિક્સની કાર્યપદ્ધતિ સમજાવો.

નીચેનામાંથી કઈ પરિસ્થિતિમાં વ્યક્તિ બીમાર પડવાની શક્યતા સૌથી વધુ છે?
$(a)$ જ્યારે તે મેલેરિયામાંથી સાજી થઈ રહી હોય.
$(b)$ જ્યારે તે મેલેરિયામાંથી સાજી થઈ ગઈ હોય અને અછબડા (chicken-pox) થી પીડાતી વ્યક્તિની સંભાળ રાખતી હોય.
$(c)$ જ્યારે તે મેલેરિયામાંથી સાજી થયા પછી ચાર દિવસના ઉપવાસ પર હોય અને અછબડાથી પીડાતી વ્યક્તિની સંભાળ રાખતી હોય.
શા માટે?

ધોરણ $IX$ નો રાજુ અછબડા (chickenpox) થી પીડાતો હતો. તેના મિત્રો પ્રિયા અને શૌર્ય તેને મળવા માંગતા હતા. શૌર્યના માતા-પિતાએ તેને જવાની મંજૂરી આપી ન હતી. પ્રિયાને થોડા મહિના પહેલા જ આ રોગ થઈ ચૂક્યો હતો. પ્રિયાના માતા-પિતાએ તેને મળવા જવાની મંજૂરી આપી. તેમના માતા-પિતાના નિર્ણય પાછળનું કારણ શું હોઈ શકે? રસીકરણના સિદ્ધાંતનો આધાર શું છે?