વ્યતિકરણ (Interference) એટલે શું?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વ્યતિકરણ એ એક એવી ઘટના છે જેમાં બે તરંગો એકબીજા પર સંપાત થઈને વધારે,ઓછા અથવા સમાન કંપવિસ્તારનું પરિણામી તરંગ બનાવે છે.
આ ઘટના ત્યારે બને છે જ્યારે સમાન આવૃત્તિ અને અચળ કળા તફાવત ધરાવતા બે કે તેથી વધુ તરંગો અવકાશમાં કોઈ એક બિંદુએ મળે છે.
વ્યતિકરણના બે પ્રકાર છે:
$1$. સહાયક વ્યતિકરણ: જ્યારે એક તરંગનું શૃંગ બીજા તરંગના શૃંગ સાથે મળે છે,ત્યારે પરિણામી તરંગનો કંપવિસ્તાર વધે છે.
$2$. વિનાશક વ્યતિકરણ: જ્યારે એક તરંગનું શૃંગ બીજા તરંગના ગર્ત સાથે મળે છે,ત્યારે પરિણામી તરંગનો કંપવિસ્તાર ઘટે છે અથવા શૂન્ય થાય છે.

Explore More

Similar Questions

$16$ અને $9$ એકમ તીવ્રતા ધરાવતા બે એકવર્ણી પ્રકાશના કિરણો વ્યતિકરણ અનુભવે છે. પરિણામી ભાતમાં પ્રકાશિત અને અપ્રકાશિત ભાગોની તીવ્રતાનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?

$S_{1}$ અને $S_{2}$ એ $xy$-સમતલમાં અનુક્રમે $(0,0)$ અને $(0,3\lambda)$ બિંદુઓ પર આવેલા પ્રકાશના સુસંબદ્ધ બિંદુવત ઉદગમો છે. અહીં $\lambda$ એ પ્રકાશની તરંગલંબાઇ છે. નીચેનામાંથી કયા બિંદુએ (યામ તરીકે આપેલ) વ્યતિકરણની તીવ્રતા મહત્તમ હશે?

એકવર્ણી (monochromatic) તરંગ દ્વારા આપણે શું સમજીએ છીએ?

$I$ અને $4I$ તીવ્રતા ધરાવતા પ્રકાશના બે કિરણો વ્યતિકરણ પામીને પડદા પર વ્યતિકરણ ભાત રચે છે. બિંદુ $A$ અને $B$ આગળ બે કિરણો વચ્ચેનો કળા તફાવત અનુક્રમે $\pi/2$ અને $\pi/3$ છે. બે બિંદુઓ આગળ પરિણામી તીવ્રતાનો તફાવત $xI$ છે. $x$ નું મૂલ્ય કેટલું હશે?

સુસંબદ્ધ ઉદગમો (Coherent sources) અને અસુસંબદ્ધ ઉદગમો (Incoherent sources) એટલે શું?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo