પ્રક્રિયાની આણ્વિકતા (molecularity) એટલે શું? તેના પ્રકારો ઉદાહરણ સાથે સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પ્રક્રિયાની આણ્વિકતા એટલે પ્રાથમિક પ્રક્રિયામાં ભાગ લેતી પ્રક્રિયક જાતિઓની (પરમાણુઓ,આયનો અથવા અણુઓ) કુલ સંખ્યા,જે રાસાયણિક પ્રક્રિયા કરવા માટે એકસાથે અથડાવવી જરૂરી છે.
$(a)$ એકઆણ્વિય પ્રક્રિયા: જેમાં માત્ર એક જ પ્રક્રિયક જાતિ સામેલ હોય છે.
ઉદાહરણ: એમોનિયમ નાઈટ્રાઈટનું વિઘટન: $NH_4NO_2(s) \rightarrow N_2(g) + 2H_2O(g)$
$(b)$ દ્વિઆણ્વિય પ્રક્રિયા: જેમાં બે પ્રક્રિયક જાતિઓ વચ્ચે એકસાથે અથડામણ થાય છે.
ઉદાહરણ: હાઈડ્રોજન આયોડાઈડનું વિઘટન: $2HI(g) \rightarrow H_2(g) + I_2(g)$
$(c)$ ત્રિ-આણ્વિય પ્રક્રિયા: જેમાં ત્રણ પ્રક્રિયક જાતિઓ વચ્ચે એકસાથે અથડામણ થાય છે.
ઉદાહરણ: $2NO(g) + O_2(g) \rightarrow 2NO_2(g)$
ત્રણથી વધુ આણ્વિકતા ધરાવતી પ્રક્રિયાઓ ખૂબ જ દુર્લભ છે કારણ કે ત્રણથી વધુ અણુઓ એકસાથે અથડાય તેવી સંભાવના ખૂબ જ ઓછી હોય છે.

Explore More

Similar Questions

પ્રક્રિયા $X \to Y$ માં,જો પ્રક્રિયક $X$ ની સાંદ્રતા $1.5$ ગણી વધારવામાં આવે,તો પ્રક્રિયાનો વેગ $1.837$ ગણો વધે છે. $X$ ના સંદર્ભમાં પ્રક્રિયાનો ક્રમ નક્કી કરો.

$2N_2O_5 \to 4NO_2 + O_2$ પ્રક્રિયા માટે વેગ નિયમ (rate law) શું છે?

નીચેની પ્રક્રિયાનો ક્રમ શું છે: $2H_2O_2(l) \rightarrow 2H_2O(l) + O_2(g)$, જો વેગ નિયમ $\text{rate} = k[H_2O_2]^1$ હોય?

કાલ્પનિક પ્રક્રિયા $A_2 + B_2 \rightarrow 2AB$ નીચે મુજબની ક્રિયાવિધી અનુસરે છે. તો પ્રક્રિયાનો કુલ ક્રમ શું છે?
$A_2 \rightleftharpoons A + A$ ...... (ઝડપી);
$A + B_2 \rightarrow AB + B$ ...... (ધીમી);
$A + B \rightarrow AB$ ...... (ઝડપી)

$25^{\circ} C$ તાપમાને $A + B \rightarrow C$ પ્રક્રિયા માટે વેગનો નિયમ $\text{rate} = k[A][B]^2$ છે. જો સમાન તાપમાને વેગ અચળાંક $6.25 \ mol^{-2} \ dm^6 \ s^{-1}$ હોય અને $[A] = 1 \ M$ તથા $[B] = 0.2 \ M$ હોય,તો પ્રક્રિયાનો વેગ ગણો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo