પ્રણાલી (System) એટલે શું? પ્રણાલીના પ્રકારો સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) બ્રહ્માંડનો એક નાનો ભાગ જેમાં પ્રયોગો કરવામાં આવે છે અને અવલોકનો લેવામાં આવે છે,તેને પ્રણાલી (System) કહેવામાં આવે છે.
પ્રણાલીના ત્રણ પ્રકારો છે:
$(1)$ ખુલ્લી પ્રણાલી (Open System): ખુલ્લી પ્રણાલીમાં,પ્રણાલી અને તેની આસપાસના વાતાવરણ (surroundings) વચ્ચે ઉર્જા અને દ્રવ્ય બંનેનું આદાન-પ્રદાન થાય છે.
ઉદાહરણ: ખુલ્લા બીકરમાં રહેલા પ્રક્રિયકો.
$(2)$ બંધ પ્રણાલી (Closed System): બંધ પ્રણાલીમાં,દ્રવ્યનું આદાન-પ્રદાન થતું નથી,પરંતુ પ્રણાલી અને તેની આસપાસના વાતાવરણ વચ્ચે ઉર્જાનું આદાન-પ્રદાન શક્ય છે.
ઉદાહરણ: તાંબા કે સ્ટીલ જેવા વાહક પદાર્થોમાંથી બનેલા બંધ પાત્રમાં રહેલા પ્રક્રિયકો.
$(3)$ નિરાળી પ્રણાલી (Isolated System): નિરાળી પ્રણાલીમાં,પ્રણાલી અને તેની આસપાસના વાતાવરણ વચ્ચે ઉર્જા કે દ્રવ્ય બંનેમાંથી કોઈનું પણ આદાન-પ્રદાન થતું નથી.
ઉદાહરણ: થર્મોસ ફ્લાસ્ક અથવા અન્ય કોઈ બંધ અવાહક પાત્રમાં રહેલા પ્રક્રિયકો.

Explore More

Similar Questions

નીચેના ગુણધર્મોનું અવલોકન કરો:
$I$. મોલર કદ
$II$. દળ
$III$. આંતરિક ઉર્જા
$IV$. કદ
$V$. એન્થાલ્પી
$VI$. તાપમાન
$VII$. ઘનતા
ઉપરની યાદીમાં તીવ્ર (intensive) ગુણધર્મો કયા છે?

એક વાયુ $1 \ m^{3}$ ના કદમાંથી $2 \ m^{3}$ ના કદ સુધી $10^{5} \ Nm^{-2}$ ના બાહ્ય દબાણ વિરુદ્ધ વિસ્તરણ પામે છે. વાયુ દ્વારા થયેલ કાર્ય કેટલું હશે?

તે સમીકરણ ઓળખો જેમાં એન્થાલ્પીમાં થતો ફેરફાર એ આંતરિક ઉર્જામાં થતા ફેરફાર જેટલો હોય.

આદર્શ વાયુ માટે $C_p$ અને $C_v$ વચ્ચેનો સંબંધ સાબિત કરો.

આંતરિક ઉર્જામાં ફેરફાર $(\Delta E)$,એન્થાલ્પીમાં ફેરફાર $(\Delta H)$ અને થયેલ કાર્ય $(W)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ દર્શાવવામાં આવે છે:

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo