નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય એટલે શું? યોગ્ય આલેખ સાથે નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્યની સાંદ્રતા અને મોલર વાહકતા વચ્ચેનો સંબંધ સમજાવો.
(N/A) નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય: જે વિદ્યુતવિભાજ્યો તેમના જલીય દ્રાવણમાં અંશતઃ આયનીકરણ પામે છે તેમને નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય કહેવામાં આવે છે. તેઓ તેમના જલીય દ્રાવણમાં આયનીય સંતુલન દર્શાવે છે. ઉદાહરણ તરીકે,$CH_{3}COOH$,$NH_{4}OH$ વગેરે.
$(b)$ નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણની $\Lambda_{m}$ અને સાંદ્રતા: આવા વિદ્યુતવિભાજ્યો માટે,મંદન સાથે $\Lambda_{m}$ માં થતો ફેરફાર એ વિયોજનની માત્રામાં વધારાને કારણે છે અને પરિણામે $1 \ mol$ વિદ્યુતવિભાજ્ય ધરાવતા દ્રાવણના કુલ કદમાં આયનોની સંખ્યામાં વધારો થાય છે.
ઓસ્ટવાલ્ડના મંદન નિયમ મુજબ,દ્રાવણની સાંદ્રતામાં ઘટાડો થવાથી નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણની મોલર વાહકતા નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.
$(c)$ મંદન પર વાહકતાની સમજૂતી: એસિટિક એસિડ જેવા નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્યનો વિયોજન અચળાંક ઊંચી સાંદ્રતા પર ઓછો હોય છે. જેમ દ્રાવણ મંદ થાય છે,તેમ વિયોજનની માત્રા વધે છે. પરિણામે,$1 \ mol$ નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય ધરાવતા દ્રાવણનું કુલ કદ વધે છે અને આયનોની સંખ્યામાં વધારાને કારણે મોલર વાહકતા નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.
નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્યની સીમિત મોલર વાહકતા: $\Lambda_{m}$ વિરુદ્ધ $c^{1/2}$ નો આલેખ રેખીય નથી; તે એક વક્ર છે. કારણ કે વક્ર શૂન્ય સાંદ્રતા પર y-અક્ષને છેદતું નથી,તેથી આપણે એક્સ્ટ્રાપોલેશન દ્વારા સીમિત મોલર વાહકતા $\Lambda_{m}^{\circ}$ નું મૂલ્ય મેળવી શકતા નથી.
$(b)$ નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણની $\Lambda_{m}$ અને સાંદ્રતા: આવા વિદ્યુતવિભાજ્યો માટે,મંદન સાથે $\Lambda_{m}$ માં થતો ફેરફાર એ વિયોજનની માત્રામાં વધારાને કારણે છે અને પરિણામે $1 \ mol$ વિદ્યુતવિભાજ્ય ધરાવતા દ્રાવણના કુલ કદમાં આયનોની સંખ્યામાં વધારો થાય છે.
ઓસ્ટવાલ્ડના મંદન નિયમ મુજબ,દ્રાવણની સાંદ્રતામાં ઘટાડો થવાથી નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણની મોલર વાહકતા નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.
$(c)$ મંદન પર વાહકતાની સમજૂતી: એસિટિક એસિડ જેવા નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્યનો વિયોજન અચળાંક ઊંચી સાંદ્રતા પર ઓછો હોય છે. જેમ દ્રાવણ મંદ થાય છે,તેમ વિયોજનની માત્રા વધે છે. પરિણામે,$1 \ mol$ નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય ધરાવતા દ્રાવણનું કુલ કદ વધે છે અને આયનોની સંખ્યામાં વધારાને કારણે મોલર વાહકતા નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.
નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્યની સીમિત મોલર વાહકતા: $\Lambda_{m}$ વિરુદ્ધ $c^{1/2}$ નો આલેખ રેખીય નથી; તે એક વક્ર છે. કારણ કે વક્ર શૂન્ય સાંદ્રતા પર y-અક્ષને છેદતું નથી,તેથી આપણે એક્સ્ટ્રાપોલેશન દ્વારા સીમિત મોલર વાહકતા $\Lambda_{m}^{\circ}$ નું મૂલ્ય મેળવી શકતા નથી.
Explore More
Similar Questions
પ્રમાણિત હાફ-સેલ પોટેન્શિયલના ઉપયોગો જણાવો.
Easy
View Solutionકોલમ $I$ ને કોલમ $II$ સાથે જોડો અને યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો.
કોલમ $I$ કોલમ $II$ $A$. કોહલરાઉસનો નિયમ $i$. $\Lambda _{m}^o = \nu _+ \lambda _+^o + \nu _- \lambda _-^o$ $B$. મોલર વાહકતા $ii$. $\Lambda _m = \frac{\kappa \times 1000}{M}$ $C$. વિયોજન અંશ $iii$. $\alpha = \frac{\Lambda _m}{\Lambda _m^o}$ $D$. વિયોજન અચળાંક $iv$. $K_a = \frac{C\alpha ^2}{1 - \alpha}$
| કોલમ $I$ | કોલમ $II$ |
|---|---|
| $A$. કોહલરાઉસનો નિયમ | $i$. $\Lambda _{m}^o = \nu _+ \lambda _+^o + \nu _- \lambda _-^o$ |
| $B$. મોલર વાહકતા | $ii$. $\Lambda _m = \frac{\kappa \times 1000}{M}$ |
| $C$. વિયોજન અંશ | $iii$. $\alpha = \frac{\Lambda _m}{\Lambda _m^o}$ |
| $D$. વિયોજન અચળાંક | $iv$. $K_a = \frac{C\alpha ^2}{1 - \alpha}$ |
Medium
View Solutionસ્વયંસ્ફુરિત પ્રક્રિયા માટે $\Delta G$,સંતુલન અચળાંક $K$ અને $E_{Cell}^{o}$ અનુક્રમે શું હશે?
DifficultAIEEE 2005
View Solutionનીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
લોખંડનું ક્ષારણ નીચે મુજબ થાય છે. કુલ પ્રક્રિયા માટે $\Delta G^o$ ની ગણતરી $kJ \ mol^{-1}$ માં કરો.
$2H^{+} + 2e^- + \frac{1}{2}O_2 \longrightarrow H_2O_{(l)} ; E^o = +1.23 \ V$
$Fe^{2+} + 2e^- \longrightarrow Fe_{(s)} ; E^o = -0.44 \ V$
$2H^{+} + 2e^- + \frac{1}{2}O_2 \longrightarrow H_2O_{(l)} ; E^o = +1.23 \ V$
$Fe^{2+} + 2e^- \longrightarrow Fe_{(s)} ; E^o = -0.44 \ V$
DifficultIIT 2005
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo