જ્યારે શ્વેત પ્રકાશ કાચના પ્રિઝમમાંથી પસાર થાય છે,ત્યારે પ્રિઝમની બીજી બાજુ વર્ણપટ મળે છે. નિર્ગમન કિરણપુંજમાં,જે કિરણનું વિચલન સૌથી ઓછું હોય છે તે:

$60^{\circ}$ ના વક્રીભૂત કોણ ધરાવતા કાચના પ્રિઝમને એક પ્રવાહીમાં ડૂબાડવામાં આવે છે, જેમાં લઘુત્તમ વિચલન કોણ $30^{\circ}$ છે. પ્રવાહી માધ્યમની સાપેક્ષે કાચનો ક્રાંતિકોણ કેટલો હશે ($^{\circ}$ માં)?

$60^{\circ}$ ના પ્રિઝમ કોણ $\theta$ માટે,આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ ડાબા અને જમણા અડધા ભાગના વક્રીભવનાંક અનુક્રમે $n_1$ અને $n_2$ $(n_2 \geq n_1)$ છે. આપાતકોણ $i$ એવી રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે કે જેથી જો $n_1=n_2=n=1.5$ હોય તો આપાત પ્રકાશના કિરણોનું વિચલન ન્યૂનતમ થાય. અસમાન વક્રીભવનાંકના કિસ્સામાં,$n_1=n$ અને $n_2=n+\Delta n$ (જ્યાં $\Delta n \ll n$),નિર્ગમન કોણ $e=i+\Delta e$ છે. નીચેનામાંથી કયું/કયા વિધાન સાચું/સાચા છે?
$(A)$ $\Delta e$ નું મૂલ્ય (રેડિયનમાં) $\Delta n$ કરતા વધારે છે
$(B)$ $\Delta e$ એ $\Delta n$ ના સમપ્રમાણમાં છે
$(C)$ જો $\Delta n=2.8 \times 10^{-3}$ હોય,તો $\Delta e$ એ $2.0$ અને $3.0$ મિલિરેડિયન વચ્ચે છે
$(D)$ જો $\Delta n=2.8 \times 10^{-3}$ હોય,તો $\Delta e$ એ $1.0$ અને $1.6$ મિલિરેડિયન વચ્ચે છે

$4^{\circ}$ ના ખૂણાવાળા અને $1.54$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા કાચમાંથી બનેલા પાતળા પ્રિઝમ $P_{1}$ ને $1.72$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા કાચમાંથી બનેલા બીજા પાતળા પ્રિઝમ $P_{2}$ સાથે જોડવામાં આવે છે જેથી વિચલન વગરનું વિભાજન (dispersion without deviation) ઉત્પન્ન થાય. $P_{2}$ માટે પ્રિઝમનો ખૂણો કેટલો હશે ($^{\circ}$ માં)?

ચોક્કસ ખૂણા ધરાવતો એક પ્રિઝમ લાલ અને વાદળી કિરણોને અનુક્રમે $8^{\circ}$ અને $12^{\circ}$ જેટલું વિચલિત કરે છે. સમાન ખૂણા ધરાવતો બીજો પ્રિઝમ લાલ અને વાદળી કિરણોને અનુક્રમે $10^{\circ}$ અને $14^{\circ}$ જેટલું વિચલિત કરે છે. આ પ્રિઝમ નાના ખૂણાવાળા છે અને અલગ-અલગ દ્રવ્યોમાંથી બનેલા છે. પ્રિઝમના દ્રવ્યોની વિભાજન શક્તિ (dispersive power) નો ગુણોત્તર શોધો:

પ્રકાશનું કિરણ સમબાજુ પ્રિઝમમાંથી એવી રીતે પસાર થાય છે કે આપાતકોણ એ નિર્ગમનકોણ જેટલો છે,અને આ દરેક ખૂણા પ્રિઝમના ખૂણાના $\left(\frac{3}{4}\right)$ ભાગના છે. વિચલનકોણ કેટલો હશે ($^{\circ}$ માં)?