ફેરાડેએ કઈ શોધ જાહેર કરી હતી? વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણનું મહત્વ ચર્ચો.
(N/A) ફેરાડેએ તેમની શોધ જાહેર કરી હતી કે ગજિયા ચુંબક અને વાયરના લૂપ વચ્ચેની સાપેક્ષ ગતિ લૂપમાં વિદ્યુત પ્રવાહ ઉત્પન્ન કરે છે.
વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણની ઘટના માત્ર સૈદ્ધાંતિક રસનો વિષય નથી,પરંતુ તે અત્યંત વ્યવહારુ ઉપયોગિતા ધરાવે છે. વીજળી વગરની દુનિયાની કલ્પના કરો - કોઈ ઇલેક્ટ્રિક લાઇટ નહીં,કોઈ ટ્રેન નહીં,કોઈ ટેલિફોન નહીં અને કોઈ કમ્પ્યુટર નહીં. વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણ એ વીજળી ઉત્પન્ન કરવા પાછળનો મૂળભૂત સિદ્ધાંત છે.
ફેરાડે અને હેનરીના પાયાના પ્રયોગો સીધા જ આધુનિક જનરેટર,મોટર અને ટ્રાન્સફોર્મરના વિકાસ તરફ દોરી ગયા. આજની સભ્યતા તેની પ્રગતિ માટે મોટાભાગે વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણની શોધની ઋણી છે.
વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણની ઘટના માત્ર સૈદ્ધાંતિક રસનો વિષય નથી,પરંતુ તે અત્યંત વ્યવહારુ ઉપયોગિતા ધરાવે છે. વીજળી વગરની દુનિયાની કલ્પના કરો - કોઈ ઇલેક્ટ્રિક લાઇટ નહીં,કોઈ ટ્રેન નહીં,કોઈ ટેલિફોન નહીં અને કોઈ કમ્પ્યુટર નહીં. વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણ એ વીજળી ઉત્પન્ન કરવા પાછળનો મૂળભૂત સિદ્ધાંત છે.
ફેરાડે અને હેનરીના પાયાના પ્રયોગો સીધા જ આધુનિક જનરેટર,મોટર અને ટ્રાન્સફોર્મરના વિકાસ તરફ દોરી ગયા. આજની સભ્યતા તેની પ્રગતિ માટે મોટાભાગે વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણની શોધની ઋણી છે.
Explore More
Similar Questions
વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણના નિયમનો ઉપયોગ શેના નિર્માણમાં કરવામાં આવ્યો છે?
આકૃતિમાં એક ગજિયો ચુંબક અને ધાતુનું ગૂંચળું દર્શાવેલ છે. ચાર પરિસ્થિતિઓ ધ્યાનમાં લો:
$(I)$ ચુંબકને ગૂંચળાથી દૂર લઈ જવું.
$(II)$ ગૂંચળાને ચુંબક તરફ લઈ જવું.
$(III)$ ગૂંચળાને તેના ઉર્ધ્વ વ્યાસને અનુલક્ષીને ફેરવવું.
$(IV)$ ગૂંચળાને તેની અક્ષને અનુલક્ષીને ફેરવવું.
નીચેનામાંથી કઈ પરિસ્થિતિઓમાં ગૂંચળામાં emf ઉત્પન્ન થશે?
$(I)$ ચુંબકને ગૂંચળાથી દૂર લઈ જવું.
$(II)$ ગૂંચળાને ચુંબક તરફ લઈ જવું.
$(III)$ ગૂંચળાને તેના ઉર્ધ્વ વ્યાસને અનુલક્ષીને ફેરવવું.
$(IV)$ ગૂંચળાને તેની અક્ષને અનુલક્ષીને ફેરવવું.
નીચેનામાંથી કઈ પરિસ્થિતિઓમાં ગૂંચળામાં emf ઉત્પન્ન થશે?
MediumKVPY 2013
View Solution$20 \ \Omega$ અવરોધ ધરાવતા બંધ પરિપથમાં ચુંબકીય ફ્લક્સ (વેબરમાં) સમય $t$ (સેકન્ડમાં) સાથે સમીકરણ $\phi = 5t^2 - 6t + 9$ મુજબ બદલાય છે. $t = 0.2 \ s$ સમયે પ્રેરિત પ્રવાહનું મૂલ્ય કેટલું હશે ($A$ માં)?
$l$ બાજુ અને $R$ અવરોધ ધરાવતો એક વાહક ચોરસ લૂપ તેના સમતલમાં $v$ જેટલા સમાન વેગથી તેની એક બાજુને લંબ રૂપે ગતિ કરે છે. આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ લૂપના સમતલને લંબ એક સમાન અને અચળ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે. લૂપમાં પ્રેરિત પ્રવાહ કેટલો હશે?
Medium
View Solutionધાતુના તારના બે સમાન વર્તુળાકાર લૂપ એક ટેબલ પર એકબીજાને સ્પર્શ્યા વગર પડેલા છે. લૂપ $A$ માંથી વહેતો પ્રવાહ સમય સાથે વધે છે. તેના પ્રતિભાવમાં,લૂપ $B$:
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo