પાણીમાં મીઠાના દ્રાવણને મંદ કરતી વખતે,એક વિદ્યાર્થીએ ભૂલથી એસિટોન (ઉત્કલનબિંદુ $56\,^oC$) ઉમેરી દીધું. એસિટોન પાછું મેળવવા માટે કઈ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરી શકાય? તમારી પસંદગીનું કારણ આપો.
(DISTILLATION) એસિટોનને નિસ્યંદન (distillation) પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને મિશ્રણમાંથી અલગ કરી શકાય છે.
નિસ્યંદન પદ્ધતિનો ઉપયોગ એવા મિશ્રણના ઘટકોને અલગ કરવા માટે થાય છે જેમાં બે મિશ્રણીય પ્રવાહીઓ હોય,જેનું વિઘટન થયા વગર ઉત્કલન થતું હોય અને તેમના ઉત્કલનબિંદુઓ વચ્ચે પૂરતો તફાવત હોય.
એસિટોનનું ઉત્કલનબિંદુ $(56\,^oC)$ પાણીના ઉત્કલનબિંદુ $(100\,^oC)$ કરતા ઘણું ઓછું હોવાથી,ગરમ કરવા પર એસિટોન પહેલા બાષ્પીભવન પામશે.
આ બાષ્પને કન્ડેન્સર (condenser) દ્વારા પસાર કરીને પ્રવાહી સ્વરૂપે એકત્રિત કરી શકાય છે,જે તેને મીઠાના દ્રાવણથી અસરકારક રીતે અલગ કરે છે.
નિસ્યંદન પદ્ધતિનો ઉપયોગ એવા મિશ્રણના ઘટકોને અલગ કરવા માટે થાય છે જેમાં બે મિશ્રણીય પ્રવાહીઓ હોય,જેનું વિઘટન થયા વગર ઉત્કલન થતું હોય અને તેમના ઉત્કલનબિંદુઓ વચ્ચે પૂરતો તફાવત હોય.
એસિટોનનું ઉત્કલનબિંદુ $(56\,^oC)$ પાણીના ઉત્કલનબિંદુ $(100\,^oC)$ કરતા ઘણું ઓછું હોવાથી,ગરમ કરવા પર એસિટોન પહેલા બાષ્પીભવન પામશે.
આ બાષ્પને કન્ડેન્સર (condenser) દ્વારા પસાર કરીને પ્રવાહી સ્વરૂપે એકત્રિત કરી શકાય છે,જે તેને મીઠાના દ્રાવણથી અસરકારક રીતે અલગ કરે છે.
Explore More
Similar Questions
$(a)$ નીચેનાના અલગીકરણ માટે તમે કઈ અલગીકરણ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરશો?
$(i)$ સોડિયમ ક્લોરાઈડમાંથી એમોનિયમ ક્લોરાઈડ.
$(ii)$ ફૂલની પાંખડીઓના અર્કમાંથી વિવિધ રંજકદ્રવ્યો.
$(b)$ સ્ફટિકીકરણ એટલે શું? સ્ફટિકીકરણ પદ્ધતિ સાદા બાષ્પીભવન કરતા કઈ રીતે ચઢિયાતી છે તે જણાવો.
$(i)$ સોડિયમ ક્લોરાઈડમાંથી એમોનિયમ ક્લોરાઈડ.
$(ii)$ ફૂલની પાંખડીઓના અર્કમાંથી વિવિધ રંજકદ્રવ્યો.
$(b)$ સ્ફટિકીકરણ એટલે શું? સ્ફટિકીકરણ પદ્ધતિ સાદા બાષ્પીભવન કરતા કઈ રીતે ચઢિયાતી છે તે જણાવો.
Medium
View Solutionનીચેનાને અલગ કરવા માટેની યોગ્ય પદ્ધતિઓના નામ આપો:
$(i)$ હવામાંથી નાઈટ્રોજન
$(ii)$ વાદળી શાહીમાંથી ડાય (રંજક)
$(iii)$ દૂધમાંથી મલાઈ (માખણ)
$(iv)$ સામાન્ય મીઠામાંથી એમોનિયમ ક્લોરાઈડ
$(i)$ હવામાંથી નાઈટ્રોજન
$(ii)$ વાદળી શાહીમાંથી ડાય (રંજક)
$(iii)$ દૂધમાંથી મલાઈ (માખણ)
$(iv)$ સામાન્ય મીઠામાંથી એમોનિયમ ક્લોરાઈડ
Medium
View Solutionતમને રેતી, લોખંડનો ભૂકો, એમોનિયમ ક્લોરાઈડ અને સોડિયમ ક્લોરાઈડ ધરાવતું મિશ્રણ આપવામાં આવ્યું છે. આ ઘટકોને મિશ્રણમાંથી અલગ કરવા માટે તમે કઈ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરશો તે વર્ણવો.
Medium
View Solutionનીચેનાના અલગીકરણ માટે તમે કઈ અલગીકરણ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરશો?
$(a)$ પાણીમાંથી તેલ.
$(b)$ ચામાંથી ચાની પત્તી.
$(c)$ રેતીમાંથી લોખંડની પિન.
$(d)$ ફોતરામાંથી ઘઉંના દાણા.
$(e)$ પાણીમાં નિલંબિત ઝીણા કાદવના કણો.
$(a)$ પાણીમાંથી તેલ.
$(b)$ ચામાંથી ચાની પત્તી.
$(c)$ રેતીમાંથી લોખંડની પિન.
$(d)$ ફોતરામાંથી ઘઉંના દાણા.
$(e)$ પાણીમાં નિલંબિત ઝીણા કાદવના કણો.
Medium
View Solutionઆપેલ સાધનનું અવલોકન કરો અને નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(a)$ સાધનનું નામ જણાવો.
$(b)$ સાધનનો એક ઉપયોગ જણાવો.
$(c)$ આ પ્રક્રિયામાં સમાવિષ્ટ સિદ્ધાંત જણાવો.
$(a)$ સાધનનું નામ જણાવો.
$(b)$ સાધનનો એક ઉપયોગ જણાવો.
$(c)$ આ પ્રક્રિયામાં સમાવિષ્ટ સિદ્ધાંત જણાવો.
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo