નામનિર્દેશિત આકૃતિની મદદથી રધરફોર્ડના આલ્ફા કણ પ્રકીર્ણનના પ્રયોગનું ટૂંકમાં વર્ણન કરો. આ પ્રયોગ પરથી તારવેલા કોઈપણ ત્રણ મહત્વના નિષ્કર્ષ લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) રધરફોર્ડે ખૂબ જ પાતળા સોનાના વરખ પર ઊર્જાવાન $\alpha$-કણોનો મારો ચલાવીને એક પ્રયોગ કર્યો હતો. અવલોકનો નીચે મુજબ હતા:
$(i)$ મોટાભાગના ઝડપથી ગતિ કરતા $\alpha$-કણો કોઈપણ વિચલન વગર સોનાના વરખમાંથી સીધા પસાર થઈ ગયા.
$(ii)$ કેટલાક $\alpha$-કણો વરખ દ્વારા નાના ખૂણે વિચલિત થયા.
$(iii)$ દર $12000$ કણોમાંથી એક કણ પાછો ફેંકાયો (એટલે કે $180^{\circ}$ ના ખૂણે વિચલિત થયો).
આ અવલોકનોના આધારે નીચે મુજબના નિષ્કર્ષ તારવવામાં આવ્યા:
$(i)$ પરમાણુમાં ધન વીજભારિત કેન્દ્ર હોય છે જેને કોષકેન્દ્ર (ન્યુક્લિયસ) કહેવાય છે. પરમાણુનું લગભગ તમામ દળ કોષકેન્દ્રમાં સમાયેલું હોય છે.
$(ii)$ ઇલેક્ટ્રોન કોષકેન્દ્રની આસપાસ ચોક્કસ વર્તુળાકાર કક્ષામાં પરિભ્રમણ કરે છે.
$(iii)$ પરમાણુના કદની સરખામણીમાં કોષકેન્દ્રનું કદ ખૂબ જ નાનું હોય છે.

Explore More

Similar Questions

થોમસનના પરમાણુ મોડેલમાં,નીચેનામાંથી કયા વિધાનો સાચા છે?
$(i)$ પરમાણુનું દળ પરમાણુ પર સમાન રીતે વિતરિત થયેલું માનવામાં આવે છે.
$(ii)$ ધન વીજભાર પરમાણુ પર સમાન રીતે વિતરિત થયેલો માનવામાં આવે છે.
$(iii)$ ઇલેક્ટ્રોન ધન વીજભારિત ગોળામાં સમાન રીતે વિતરિત થયેલા હોય છે.
$(iv)$ પરમાણુને સ્થિર કરવા માટે ઇલેક્ટ્રોન એકબીજાને આકર્ષે છે.

રધરફોર્ડના આલ્ફા કણ પ્રકીર્ણનના પ્રયોગના ત્રણ અવલોકનો લખો.

વર્ગખંડમાં રવિના શિક્ષક થોમસનના પરમાણુ મોડેલ વિશે શીખવી રહ્યા હતા,જેમાં જણાવ્યું હતું કે પરમાણુ વિદ્યુતની દ્રષ્ટિએ તટસ્થ છે,એટલે કે તેમાં સમાન ધન અને ઋણ વીજભાર હોય છે અને પરમાણુ ધન વીજભારના ગોળાનો બનેલો છે જેમાં ઇલેક્ટ્રોન પુડિંગમાં પ્લમની જેમ જડાયેલા હોય છે. રવિએ વિચાર્યું કે તેના શિક્ષકે થોમસનના પરમાણુ મોડેલને પ્લમ પુડિંગ સાથે કેવી રીતે સરખાવ્યું,અને તેણે કલ્પના કરી કે જેમ ક્રિસમસ પુડિંગમાં સૂકા મેવા જડાયેલા હોય છે,તેમ ધન વીજભારના ગોળામાં ઇલેક્ટ્રોન જડાયેલા હોય છે.
$(a)$ તમારા મતે,રવિમાં કેવા પ્રકારના ગુણો છે?
$(b)$ થોમસનના મોડેલની મર્યાદાઓ શું છે?

હાઇડ્રોજન પરમાણુ અને તેના ન્યુક્લિયસની ત્રિજ્યાનો ગુણોત્તર $\sim 10^5$ છે. પરમાણુ અને ન્યુક્લિયસને ગોળાકાર માનતા,
$(i)$ તેમના કદ (ઘનફળ) નો ગુણોત્તર શું હશે?
$(ii)$ જો પરમાણુને પૃથ્વી $(R_e = 6.4 \times 10^6 \, m)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે,તો ન્યુક્લિયસનું કદ અંદાજો.

Difficult
View Solution

રધરફોર્ડના $\alpha -$ કિરણ પ્રકીર્ણનના પ્રયોગ પરથી તારવેલા નિષ્કર્ષોની યાદી બનાવો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo