$Ni-Cd$ સેલ પર નોંધ લખો.
(N/A) $Ni-Cd$ સેલ એ ગૌણ (secondary) સેલ છે,જેનો અર્થ છે કે તે રિચાર્જેબલ છે.
રચના:
તેમાં કેડમિયમ એનોડ અને નિકલ$(IV)$ ઓક્સાઈડ $(NiO_2)$ ધરાવતી મેટલ ગ્રીડ કેથોડ તરીકે હોય છે. વિદ્યુતવિભાજ્ય તરીકે પોટેશિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ $(KOH)$ નું જલીય દ્રાવણ વપરાય છે.
સેલ પ્રક્રિયાઓ:
ડિસ્ચાર્જિંગ દરમિયાન થતી કુલ પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$Cd_{(s)} + 2NiO(OH)_{(s)} + 2H_2O_{(l)} \rightarrow Cd(OH)_{2_{(s)}} + 2Ni(OH)_{2_{(s)}}$
ડિસ્ચાર્જિંગ દરમિયાન,એનોડ પર કેડમિયમનું $Cd(OH)_2$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે અને કેથોડ પર નિકલ$(IV)$ ઓક્સાઈડનું નિકલ$(II)$ હાઈડ્રોક્સાઈડમાં રિડક્શન થાય છે.
લાક્ષણિકતાઓ:
તેનું આયુષ્ય લેડ સ્ટોરેજ સેલ કરતા વધારે હોય છે પરંતુ તે બનાવવામાં વધુ મોંઘો છે.
રચના:
તેમાં કેડમિયમ એનોડ અને નિકલ$(IV)$ ઓક્સાઈડ $(NiO_2)$ ધરાવતી મેટલ ગ્રીડ કેથોડ તરીકે હોય છે. વિદ્યુતવિભાજ્ય તરીકે પોટેશિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ $(KOH)$ નું જલીય દ્રાવણ વપરાય છે.
સેલ પ્રક્રિયાઓ:
ડિસ્ચાર્જિંગ દરમિયાન થતી કુલ પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$Cd_{(s)} + 2NiO(OH)_{(s)} + 2H_2O_{(l)} \rightarrow Cd(OH)_{2_{(s)}} + 2Ni(OH)_{2_{(s)}}$
ડિસ્ચાર્જિંગ દરમિયાન,એનોડ પર કેડમિયમનું $Cd(OH)_2$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે અને કેથોડ પર નિકલ$(IV)$ ઓક્સાઈડનું નિકલ$(II)$ હાઈડ્રોક્સાઈડમાં રિડક્શન થાય છે.
લાક્ષણિકતાઓ:
તેનું આયુષ્ય લેડ સ્ટોરેજ સેલ કરતા વધારે હોય છે પરંતુ તે બનાવવામાં વધુ મોંઘો છે.
Explore More
Similar Questions
$H_2 - O_2$ ફ્યુઅલ સેલના કાર્બન સળિયાને ડુબાડવા માટે નીચેનામાંથી કયા ગરમ જલીય દ્રાવણનો ઉપયોગ થાય છે?
પ્રક્રિયા $Mg_{(s)} + Sn_{(aq)}^{2+} \longrightarrow Mg_{(aq)}^{2+} + Sn_{(s)}$ માટે $\Delta G^{\circ}$ ની ગણતરી કરો,જો $E_{cell}^{\circ} = 2.23 \ V$ હોય. ($kJ$ માં)
નીચેના વિધાનો માટે સાચું $(T)$ અને ખોટું $(F)$ આપો:
$(1)$ ડેનિયલ કોષમાં,$Zn$ દ્રાવણમાં ઓગળે છે અને $Cu$ જમા થાય છે.
$(2)$ ડેનિયલ કોષમાં,જ્યારે વિરુદ્ધ દિશામાં બાહ્ય $1.1 \ V$ વિદ્યુતસ્થિતિમાન લાગુ કરવામાં આવે છે,ત્યારે પ્રક્રિયા અટકી જાય છે અને કોઈ પ્રવાહ વહેતો નથી.
$(1)$ ડેનિયલ કોષમાં,$Zn$ દ્રાવણમાં ઓગળે છે અને $Cu$ જમા થાય છે.
$(2)$ ડેનિયલ કોષમાં,જ્યારે વિરુદ્ધ દિશામાં બાહ્ય $1.1 \ V$ વિદ્યુતસ્થિતિમાન લાગુ કરવામાં આવે છે,ત્યારે પ્રક્રિયા અટકી જાય છે અને કોઈ પ્રવાહ વહેતો નથી.
Medium
View Solution$NCERT$ પાઠ્યપુસ્તકના ટેબલ $3.1$ માં આપેલા પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલનો ઉપયોગ કરીને,નીચેની પ્રતિક્રિયાઓ શક્ય છે કે નહીં તે જણાવો:
$(i)$ $Fe^{3+}_{(aq)}$ અને $I^{-}_{(aq)}$
$(ii)$ $Ag^{+}_{(aq)}$ અને $Cu_{(s)}$
$(iii)$ $Fe^{3+}_{(aq)}$ અને $Br^{-}_{(aq)}$
$(iv)$ $Ag_{(s)}$ અને $Fe^{3+}_{(aq)}$
$(v)$ $Br_{2(aq)}$ અને $Fe^{2+}_{(aq)}$
$(i)$ $Fe^{3+}_{(aq)}$ અને $I^{-}_{(aq)}$
$(ii)$ $Ag^{+}_{(aq)}$ અને $Cu_{(s)}$
$(iii)$ $Fe^{3+}_{(aq)}$ અને $Br^{-}_{(aq)}$
$(iv)$ $Ag_{(s)}$ અને $Fe^{3+}_{(aq)}$
$(v)$ $Br_{2(aq)}$ અને $Fe^{2+}_{(aq)}$
Difficult
View Solutionફ્યુઅલ સેલ (બળતણ કોષ) માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
MediumGUJCET 2026
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo