કોલમ ક્રોમેટોગ્રાફી વિશે લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સિદ્ધાંત: કોલમ ક્રોમેટોગ્રાફીનો સિદ્ધાંત મિશ્રણના ઘટકોની અધિશોષક પરની અલગ-અલગ અધિશોષણ ક્ષમતા પર આધારિત છે.
પદ્ધતિ:
$1$. આ પદ્ધતિમાં,યોગ્ય અધિશોષક (જેમ કે સિલિકા જેલ અથવા એલ્યુમિના) ને લાંબી કાચની નળીમાં (બ્યુરેટ જેવી) કોલમ તરીકે ભરવામાં આવે છે,જેના નીચેના ભાગે સ્ટોપકોક હોય છે.
$2$. અધિશોષકને ટેકો આપવા માટે કોલમના તળિયે કપાસ અથવા ગ્લાસ વુલનો પ્લગ મૂકવામાં આવે છે. આ સ્થિર કલા (stationary phase) તરીકે કાર્ય કરે છે.
$3$. જે મિશ્રણ $(a+b+c)$ ને અલગ કરવાનું હોય તેને યોગ્ય દ્રાવકમાં ઓગાળીને અધિશોષક કોલમની ઉપર રેડવામાં આવે છે.
$4$. ત્યારબાદ ઉપરથી સતત યોગ્ય દ્રાવક અથવા દ્રાવકોનું મિશ્રણ ઉમેરવામાં આવે છે,જેને ઈલ્યુશન (elution) કહેવામાં આવે છે.
$5$. ઉમેરવામાં આવેલ દ્રાવક ગતિશીલ કલા (mobile phase) તરીકે કાર્ય કરે છે,જે કોલમમાં નીચે તરફ ગતિ કરે છે.
$6$. જેમ ગતિશીલ કલા નીચે જાય છે,તેમ મિશ્રણના ઘટકો તેમના અલગ-અલગ અધિશોષણને આધારે છૂટા પડે છે. જે ઘટક નબળું અધિશોષિત થાય છે તે મજબૂત રીતે અધિશોષિત થયેલા ઘટક કરતા વધુ ઝડપથી બહાર (elute) આવે છે.
$7$. સંપૂર્ણ અલગીકરણ મેળવવા માટે ઈલ્યુશનની પ્રક્રિયા ઘણી વખત પુનરાવર્તિત કરવામાં આવે છે.
$8$. અલગ-અલગ ઘટકોને અલગ-અલગ ફ્લાસ્કમાં વિવિધ અંશ (fractions) તરીકે એકત્રિત કરવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

List-$I$ ને List-$II$ સાથે જોડો:
List-$I$ (અલગીકરણ) List-$II$ (અલગીકરણ પદ્ધતિ)
$A$. એનિલિન$-\text{પાણી}$ ના મિશ્રણમાંથી એનિલિન $I$. સાદું નિસ્યંદન
$B$. સાબુ ઉદ્યોગમાં સ્પેન્ટ$-\text{લાઈ}$ માંથી ગ્લિસરોલ $II$. વિભાગીય નિસ્યંદન
$C$. પેટ્રોલિયમ ઉદ્યોગમાં ક્રૂડ ઓઈલના વિવિધ અંશો $III$. ઓછા દબાણે નિસ્યંદન
$D$. ક્લોરોફોર્મ$-\text{એનિલિન}$ મિશ્રણ $IV$. વરાળ નિસ્યંદન

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:

ક્રોમેટોગ્રાફીના ઉપયોગો લખો.

થિયોરેટિકલ પ્લેટ (theoretical plate) એટલે શું?

સાબુ ઉદ્યોગમાં સ્પેન્ટ-લાઈ (spent-lye) માંથી ગ્લિસરોલ કેવી રીતે અલગ કરવામાં આવે છે?

મિશ્રણની પાતળા સ્તરની ક્રોમેટોગ્રાફી $(TLC)$ નીચે મુજબનું અવલોકન દર્શાવે છે:
સિલિકા જેલ કોલમ ક્રોમેટોગ્રાફીમાં ઈલ્યુશનનો સાચો ક્રમ કયો છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo