વુલ્ફ-કિશનર રિડક્શન પ્રક્રિયા વિશે લખો. અથવા,આલ્ડિહાઇડ અને કીટોનની વુલ્ફ-કિશનર રિડક્શન પ્રક્રિયા લખો.
(N/A) વુલ્ફ-કિશનર રિડક્શન એ આલ્ડિહાઇડ અને કીટોનના કાર્બોનિલ સમૂહને $CH_{2}$ સમૂહમાં રિડ્યુસ કરવા માટે વપરાતી રાસાયણિક પ્રક્રિયા છે.
પ્રક્રિયા અને ક્રિયાવિધિ:
$1$. આલ્ડિહાઇડ અથવા કીટોનને સૌપ્રથમ હાઇડ્રેઝીન $(NH_{2}NH_{2})$ સાથે પ્રક્રિયા કરાવીને હાઇડ્રેઝોન મધ્યવર્તી સંયોજન બનાવવામાં આવે છે,જેમાં પાણીનો અણુ $(H_{2}O)$ દૂર થાય છે.
$2$. ત્યારબાદ આ હાઇડ્રેઝોનને પોટેશિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(KOH)$ જેવા પ્રબળ બેઇઝ સાથે ઇથિલીન ગ્લાયકોલ જેવા ઊંચા ઉત્કલનબિંદુ ધરાવતા દ્રાવકમાં ગરમ $(453-473 \ K)$ કરવામાં આવે છે.
$3$. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન નાઇટ્રોજન વાયુ $(N_{2})$ મુક્ત થાય છે અને અનુરૂપ હાઇડ્રોકાર્બન બને છે.
સામાન્ય પ્રક્રિયા:
$>C=O + NH_{2}-NH_{2}$ $\xrightarrow{-H_{2}O} >C=N-NH_{2}$ $\xrightarrow{KOH, \Delta, \text{ethylene glycol}} >CH_{2} + N_{2}$
ઉદાહરણ $1$: એસિટાલિહાઇડનું ઇથેનમાં રિડક્શન
$CH_{3}CHO + NH_{2}NH_{2}$ $\rightarrow CH_{3}CH=NNH_{2}$ $\xrightarrow{KOH, \text{glycol}, \Delta} CH_{3}CH_{3} + N_{2}$
ઉદાહરણ $2$: એસિટોનનું પ્રોપેનમાં રિડક્શન
$(CH_{3})_{2}CO + NH_{2}NH_{2}$ $\rightarrow (CH_{3})_{2}C=NNH_{2}$ $\xrightarrow{KOH, \text{glycol}, \Delta} CH_{3}CH_{2}CH_{3} + N_{2}$
પ્રક્રિયા અને ક્રિયાવિધિ:
$1$. આલ્ડિહાઇડ અથવા કીટોનને સૌપ્રથમ હાઇડ્રેઝીન $(NH_{2}NH_{2})$ સાથે પ્રક્રિયા કરાવીને હાઇડ્રેઝોન મધ્યવર્તી સંયોજન બનાવવામાં આવે છે,જેમાં પાણીનો અણુ $(H_{2}O)$ દૂર થાય છે.
$2$. ત્યારબાદ આ હાઇડ્રેઝોનને પોટેશિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(KOH)$ જેવા પ્રબળ બેઇઝ સાથે ઇથિલીન ગ્લાયકોલ જેવા ઊંચા ઉત્કલનબિંદુ ધરાવતા દ્રાવકમાં ગરમ $(453-473 \ K)$ કરવામાં આવે છે.
$3$. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન નાઇટ્રોજન વાયુ $(N_{2})$ મુક્ત થાય છે અને અનુરૂપ હાઇડ્રોકાર્બન બને છે.
સામાન્ય પ્રક્રિયા:
$>C=O + NH_{2}-NH_{2}$ $\xrightarrow{-H_{2}O} >C=N-NH_{2}$ $\xrightarrow{KOH, \Delta, \text{ethylene glycol}} >CH_{2} + N_{2}$
ઉદાહરણ $1$: એસિટાલિહાઇડનું ઇથેનમાં રિડક્શન
$CH_{3}CHO + NH_{2}NH_{2}$ $\rightarrow CH_{3}CH=NNH_{2}$ $\xrightarrow{KOH, \text{glycol}, \Delta} CH_{3}CH_{3} + N_{2}$
ઉદાહરણ $2$: એસિટોનનું પ્રોપેનમાં રિડક્શન
$(CH_{3})_{2}CO + NH_{2}NH_{2}$ $\rightarrow (CH_{3})_{2}C=NNH_{2}$ $\xrightarrow{KOH, \text{glycol}, \Delta} CH_{3}CH_{2}CH_{3} + N_{2}$
Explore More
Similar Questions
નીચેનામાંથી કઈ જોડીને Tollen's પ્રક્રિયક દ્વારા અલગ પાડી શકાતી નથી?
Difficult
View Solutionઇથેનાલ અને પ્રોપેનાલના મિશ્રણના આલ્ડોલ સંઘનન દ્વારા નીચેનામાંથી કયું બનતું નથી?
DifficultAP EAMCET 2017
View Solutionનીચેની પ્રતિક્રિયાઓની શ્રેણી દ્વારા રચાયેલ ઉત્પાદન $C$ નું બંધારણ શું છે:
$CH_3COOH + SOCl_2$ $\longrightarrow A$ $\xrightarrow[AlCl_3]{Benzene} B$ $\xrightarrow[H^{+}]{KCN} C$
$CH_3COOH + SOCl_2$ $\longrightarrow A$ $\xrightarrow[AlCl_3]{Benzene} B$ $\xrightarrow[H^{+}]{KCN} C$
નીચેની પ્રતિક્રિયાઓની શ્રેણીને ધ્યાનમાં લો.
$1$-મિથાઈલઈન્ડીન $\xrightarrow[NaHSO_3]{OsO_4} A$ $\xrightarrow[2. NaOH, \text{heat}]{1. HIO_4} B$
અંતિમ ઉત્પાદન $(B)$ શું છે?
$1$-મિથાઈલઈન્ડીન $\xrightarrow[NaHSO_3]{OsO_4} A$ $\xrightarrow[2. NaOH, \text{heat}]{1. HIO_4} B$
અંતિમ ઉત્પાદન $(B)$ શું છે?
Difficult
View Solution$CH_3-CH(NH_2)-CH_3$ $\xrightarrow{HNO_2} A$ $\xrightarrow{\text{oxidation}} B$ $\xrightarrow[(ii) H_2O]{(i) CH_3MgI} C$. $C$ શું છે?
Difficult
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo