બહુકોષીય સજીવોમાં સમભાજન (Mitosis) અને અર્ધીકરણ (Meiosis) નું મહત્વ ટૂંકમાં લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $\Rightarrow$ સમભાજન (સમાન વિભાજન) બહુકોષીય સજીવોની વૃદ્ધિ માટે આવશ્યક છે,કારણ કે તે આનુવંશિક રીતે સમાન દ્વિકીય (diploid) બાળ કોષો ઉત્પન્ન કરે છે.
$\Rightarrow$ તે કોષના વિકાસ દરમિયાન ખોરવાયેલા કોષકેન્દ્ર અને કોષરસના ગુણોત્તરને પુનઃસ્થાપિત કરવામાં મદદ કરે છે.
$\Rightarrow$ તે કોષના સમારકામ અને પુનઃસર્જનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,જેમ કે અધિચ્છદ (epidermis),આંતરડાના અસ્તર અને રક્તકણોના કોષોને બદલવા.
$\Rightarrow$ વનસ્પતિઓમાં,વર્ધનશીલ પેશીઓ (અગ્રસ્થ અને પાર્શ્વ એધા) માં થતું સમભાજન તેમના જીવનકાળ દરમિયાન સતત વૃદ્ધિ સુનિશ્ચિત કરે છે.
$\Rightarrow$ અર્ધીકરણ એ એક વિશિષ્ટ કોષ વિભાજન છે જે રંગસૂત્રોની સંખ્યાને અડધી કરે છે,જેના પરિણામે એકકીય (haploid) બાળ કોષો બને છે.
$\Rightarrow$ તે લિંગી પ્રજનન માટે અનિવાર્ય છે કારણ કે તે એકકીય જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,જે ફલન પછી જાતિ-વિશિષ્ટ રંગસૂત્ર સંખ્યા જાળવી રાખે છે.
$\Rightarrow$ અર્ધીકરણ સમજાત રંગસૂત્રો વચ્ચે પુનઃસંયોજન દ્વારા આનુવંશિક વિવિધતા લાવે છે,જે ઉત્ક્રાંતિ માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
$\Rightarrow$ તેમાં બે ક્રમિક કોષકેન્દ્ર વિભાજન (અર્ધીકરણ-$I$ અને $II$) થાય છે પરંતુ $DNA$ નું પ્રતિકૃતિ નિર્માણ માત્ર એક જ વાર થાય છે,જેના અંતે ચાર એકકીય કોષો બને છે.

Explore More

Similar Questions

વિધાન $A$ - $G_1$ તબક્કામાં રંગસૂત્રોનું સ્વયંજનન થાય છે.
વિધાન $B$ - કોષ $G_2$ તબક્કામાંથી સમભાજનમાં પ્રવેશે છે.

કઈ અવસ્થા દરમિયાન ગુણસૂત્રબિંદુ વિષુવવૃત્તીય તલ પર ગોઠવાયેલ હોય છે અને ભુજાઓ ધ્રુવો તરફ રહે છે?

$A$: $DNA$ નું પ્રતિકૃતિ (replication) અર્ધીકરણમાં માત્ર એક જ વાર થાય છે.
$R$: રંગસૂત્રોમાં $DNA$ ની આપ-લે સમભાજનમાં જોવા મળે છે.

કૉલમ $I$ અને $II$ ને યોગ્ય રીતે જોડો:
કૉલમ $I$કૉલમ $II$
$(A)$ $G_1$-તબક્કો$(i)$ પ્રોટીન અને સૂક્ષ્મનલિકાઓનું નિર્માણ
$(B)$ $S$-તબક્કો$(ii)$ વૃદ્ધિ-તબક્કો
$(C)$ $G_2$-તબક્કો$(iii)$ $DNA$ નું સ્વયંજનન

સાચાં વિધાનો ઓળખો:
$(i)$ અર્ધીકરણની પૂર્વાવસ્થા-$I$ દરમિયાન સમજાત રંગસૂત્રો વચ્ચે સાયનેપ્સીસ થાય છે.
$(ii)$ અર્ધીકરણની ભાજનોત્તરાવસ્થા-$II$ દરમિયાન સેન્ટ્રોમિયરનું વિભાજન થાય છે.
$(iii)$ સમભાજનની અંત્યાવસ્થા દરમિયાન ત્રાકતંતુઓ સંપૂર્ણપણે અદ્રશ્ય થઈ જાય છે.
$(iv)$ અર્ધીકરણની અંત્યાવસ્થા-$I$ ના તબક્કે કોષકેન્દ્ર પુનઃ દેખાય છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo