એસિડિક નિર્જલીકરણ દ્વારા આલ્કોહોલમાંથી આલ્કીન બનાવવાની રીત સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આલ્કોહોલ ($C_{n}H_{2n+1}OH$,જ્યાં $n \geq 2$) સાંદ્ર ખનિજ એસિડ જેવા કે $H_{2}SO_{4}$ અથવા $H_{3}PO_{4}$ સાથે ઊંચા તાપમાને પ્રક્રિયા કરીને નિર્જલીકરણ પામે છે,જેના પરિણામે આલ્કીન બને છે.
પ્રક્રિયાની ક્રિયાવિધિ:
આ પ્રક્રિયામાં,$\alpha$-કાર્બન પરથી $-OH$ સમૂહ અને $\beta$-કાર્બન પરથી હાઇડ્રોજન પરમાણુ પાણીના અણુ $(H_{2}O)$ તરીકે દૂર થાય છે. આનાથી $\alpha$ અને $\beta$-કાર્બન વચ્ચે $\pi$-બંધ રચાય છે. આ પ્રક્રિયામાં પાણીનો અણુ દૂર થતો હોવાથી તેને એસિડિક નિર્જલીકરણ કહેવામાં આવે છે. તેને $\beta$-વિલોપન પ્રક્રિયા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
સામાન્ય પ્રક્રિયા:
$CH_{3}-CH_{2}-OH \xrightarrow[\Delta, 443 \ K]{\text{સાંદ્ર} \ H_{2}SO_{4} \ / \ H_{3}PO_{4}} CH_{2}=CH_{2} + H_{2}O$

Explore More

Similar Questions

હાઇડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન પ્રક્રિયા એટલે શું? ઉદાહરણ આપી સમજાવો.

Difficult
View Solution

નીચેના આલ્કીન પર સલ્ફ્યુરિક એસિડની હાજરીમાં પાણીની પ્રક્રિયા કરવાથી શું મળે છે?
$(i)$ $CH_3-CH=C(CH_3)_2$
(ii) $CH_3-CH=CH_2$

સાયક્લોહેક્સિનની બેયર પ્રક્રિયક (Baeyer's reagent) સાથેની પ્રક્રિયાથી મળતી નીપજ કઈ છે?

અસમપ્રમાણ આલ્કીન (asymmetrical alkene) એટલે શું? ઉદાહરણો આપો.

ઇલેક્ટ્રોફિલિક એડિશન પ્રતિક્રિયા તરફ આલ્કીન્સની પ્રતિક્રિયાશીલતાનો ક્રમ:
$I: CH_2=CH_2$
$II: CH_3-CH=CH_2$
$III: CH_3-C(CH_3)=CH_2$
$IV: CH_2=CH-Cl$

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo