અ Gujarati

Fungi (Multicellular decomposers) Questions in Gujarati

Class 11 Biology · Biological Classification · Fungi (Multicellular decomposers)

513+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 513 questions in Gujarati

51
EasyMCQ
$Claviceps\ purpurea$ પરોપજીવી તરીકે ક્યાં ઉગે છે?
A
માનવ આંતરડામાં
B
શેરડીના મૂળમાં
C
પાઈનના પાન પર
D
ઘાસના ફળો પર

Solution

(D) $Claviceps\ purpurea$ (અર્ગોટ ફૂગ) એ એક પરોપજીવી ફૂગ છે જે વિવિધ ઘાસ અને અનાજના પાક,જેમ કે રાઈ $(Secale\ cereale)$,ના અંડાશયને સંક્રમિત કરે છે. તે અનાજના દાણાને બદલે ફૂગના પેશીઓના ઘેરા,સખત સમૂહમાં ફેરવે છે જેને અર્ગોટ અથવા સ્ક્લેરોટિયમ કહેવામાં આવે છે. તેથી,તે ઘાસના ફળો પર પરોપજીવી તરીકે ઉગે છે.
52
MediumMCQ
ફૂગ માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
તેઓ મૃતોપજીવી હોઈ શકે છે
B
તેઓ બહુકોષીય હોઈ શકે છે
C
તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષી હોઈ શકે છે
D
તેઓ અજારક હોઈ શકે છે

Solution

(C) સાચો જવાબ $C$ છે. ફૂગ એ વિષમપોષી સજીવો છે જેમાં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે,જે પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે જરૂરી રંજકદ્રવ્ય છે. તેથી,તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી. તેઓ દ્રાવ્ય કાર્બનિક પદાર્થોનું શોષણ કરીને (મૃતોપજીવી),પરોપજીવી તરીકે જીવીને અથવા સહજીવન સંબંધો બનાવીને પોષણ મેળવે છે.
53
MediumMCQ
યુગ્મબીજાણુ (Zygospore) શેમાંથી બને છે?
A
ગેમેટેન્જિયલ કોપ્યુલેશન (Gametangial copulation)
B
ગેમેટિક યુનિયન (Gametic union)
C
ઝાયગોટ (Zygote)
D
ઉગેમી (Oogamy)

Solution

(A) યુગ્મબીજાણુ એ વિરુદ્ધ પ્રકારના બે ગેમેટેન્જિયાના જોડાણ દ્વારા બનતો જાડી દીવાલ ધરાવતો સુષુપ્ત બીજાણુ છે,આ પ્રક્રિયાને ગેમેટેન્જિયલ કોપ્યુલેશન કહેવામાં આવે છે. આ સામાન્ય રીતે $Rhizopus$ (બ્રેડ મોલ્ડ) જેવી ફૂગમાં જોવા મળે છે.
54
MediumMCQ
$Mucor$ એ એક ... છે.
A
પરોપજીવી ફૂગ
B
મૃતોપજીવી ફૂગ
C
વૈકલ્પિક મૃતોપજીવી ફૂગ
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં

Solution

(B) $Mucor$ એ એક મૃતોપજીવી ફૂગ છે,જે મૃત અને સડતા કાર્બનિક પદાર્થો પર ઉગે છે.
તેને સામાન્ય રીતે બ્રેડ મોલ્ડ અથવા ડંગ મોલ્ડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
55
MediumMCQ
Coenogametes (સહકોષકેન્દ્રી જન્યુઓ) શેમાં જોવા મળે છે?
A
Albugo
B
Saccharomyces
C
Rhizopus
D
Alternaria

Solution

(C) $Rhizopus$ માં લિંગી પ્રજનન સંયુગ્મન (conjugation) દ્વારા થાય છે.
દરેક પ્રોગેમેટેન્જિયમ વિભાજન પામીને ગેમેટેન્જિયમ અને સસ્પેન્સર બનાવે છે.
બંને ગેમેટેન્જિયા એકબીજાના સંપર્કમાં આવે છે અને સંપર્ક બિંદુએ તેમની કોષદીવાલ ઓગળી જાય છે.
તેમાં બહુકોષકેન્દ્રીય જીવરસ હોય છે જે aplanogamete અથવા coenogamete તરીકે વર્તે છે,જે જોડાઈને યુગ્મબીજાણુ બનાવે છે.
56
MediumMCQ
સાનુકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં $Mucor$ નીચેનામાંથી કઈ પદ્ધતિ દ્વારા પ્રજનન કરે છે?
A
અલિંગી
B
લિંગી
C
પેરાસેક્સ્યુઅલ
D
બંને $A$ અને $B$

Solution

(A) $Mucor$ એ $Zygomycota$ સમુદાયની ફૂગનો એક પ્રકાર છે.
સાનુકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં,$Mucor$ મુખ્યત્વે બીજાણુધાની (sporangium) માં બીજાણુઓ (sporangiospores) ઉત્પન્ન કરીને અલિંગી પ્રજનન કરે છે.
જોકે,પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં તે યુગ્મબીજાણુઓ (zygospores) દ્વારા લિંગી પ્રજનન પણ કરી શકે છે.
પ્રશ્નમાં સાનુકૂળ પરિસ્થિતિ વિશે પૂછવામાં આવ્યું હોવાથી,મુખ્ય પદ્ધતિ અલિંગી પ્રજનન છે.
57
MediumMCQ
ગરમ અને ભેજવાળી પરિસ્થિતિ કોની વૃદ્ધિ માટે સૌથી વધુ અનુકૂળ છે?
A
મ્યુકર (Mucor)
B
મોસ (Moss)
C
સેલાજીનેલા (Selaginella)
D
પાઈનસ (Pinus)

Solution

(A) ગરમ અને ભેજવાળી પરિસ્થિતિ ફૂગની વૃદ્ધિ માટે આદર્શ છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Mucor$ એ ફૂગનું એક પ્રજાતિ છે (જેને સામાન્ય રીતે બ્રેડ મોલ્ડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે). ફૂગ આવા વાતાવરણમાં સારી રીતે વિકાસ પામે છે કારણ કે ભેજ અને હૂંફ બીજાણુઓના ઝડપી અંકુરણ અને કવકજાળની વૃદ્ધિમાં મદદ કરે છે.
58
MediumMCQ
$Mucor$ માં અલિંગી પ્રજનન શેના દ્વારા થાય છે?
A
ચલિત ચલબીજાણુ (zoospores)
B
બીજાણુઓ (spores)
C
ઝૂગેમીટ્સ (zoogametes)
D
યુગ્મબીજાણુ (zygospores)

Solution

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
$Mucor$ માં અલિંગી પ્રજનન અચલિત સમવિભાજન બીજાણુઓ (mitospores) દ્વારા થાય છે.
આ બીજાણુઓ બીજાણુધાની (sporangium) માં ઉત્પન્ન થાય છે જેને સ્પોરેન્જિયોસ્પોર કહેવામાં આવે છે.
વધુમાં,$Mucor$ ચોક્કસ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં ક્લેમિડોસ્પોર અને ઓઇડિયા દ્વારા પણ અલિંગી પ્રજનન કરી શકે છે.
ચલબીજાણુ ચલિત હોય છે અને યુગ્મબીજાણુ એ લિંગી પ્રજનનની નીપજ હોવાથી,$B$ સૌથી યોગ્ય વિકલ્પ છે.
59
MediumMCQ
$Mucor$ સાથે નીચેનામાંથી કયું જીવનચક્ર સંકળાયેલું છે?
A
હેપ્લોન્ટિક (એકવિધ)
B
ડિપ્લોન્ટિક (દ્વિવિધ)
C
આઇસોમોર્ફિક (સમરૂપી)
D
હેટરોમોર્ફિક (વિષમરૂપી)

Solution

(A) $Mucor$ એ ફૂગની પ્રજાતિ છે જે $Zygomycetes$ વર્ગ (સમુદાય $Zygomycota$) માં આવે છે.
$Mucor$ માં,વાનસ્પતિક દેહ (કવકજાળ) એકકીય $(n)$ હોય છે.
તેના જીવનચક્રમાં ગેમેટેન્જિયાના જોડાણ દ્વારા દ્વિકીય $(2n)$ યુગ્મબીજાણુનું નિર્માણ થાય છે.
આ યુગ્મબીજાણુ અર્ધીકરણ દ્વારા એકકીય બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,જે અંકુરિત થઈને નવી એકકીય કવકજાળ બનાવે છે.
અહીં મુખ્ય અવસ્થા એકકીય છે અને દ્વિકીય અવસ્થા માત્ર યુગ્મબીજાણુ પૂરતી મર્યાદિત હોવાથી,આ જીવનચક્રને $Haplontic$ (એકવિધ) કહેવામાં આવે છે.
60
MediumMCQ
યુગ્મબીજાણુ (Zygospores) શેમાં બને છે?
A
પક્સિનિયા (Puccinia)
B
પેનિસિલિયમ (Penicillium)
C
અલ્ટરનેરિયા (Alternaria)
D
મ્યુકર / રાઈઝોપસ (Mucor / Rhizopus)

Solution

(D) યુગ્મબીજાણુ (Zygospores) ઝાયગોમાયસેટીસ (Zygomycetes) ફૂગમાં બે ગેમેટેન્જિયા (કોએનોગેમેટ્સ) ના જોડાણ દ્વારા બને છે. $Rhizopus$ અને $Mucor$ એ ફૂગના ઉત્તમ ઉદાહરણો છે જે લિંગી પ્રજનન દરમિયાન યુગ્મબીજાણુ તરીકે ઓળખાતા દ્વિકીય (diploid) વિશ્રામી બીજાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
61
MediumMCQ
સામાન્ય બ્રેડ મોલ્ડ (ફૂગ) કઈ છે?
A
યીસ્ટ
B
રાઈઝોપસ
C
બેક્ટેરિયા
D
વાઈરસ

Solution

(B) $Rhizopus$ (જેને સામાન્ય રીતે પિન મોલ્ડ અથવા બ્લેક મોલ્ડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે) બ્રેડ પર ઉગે છે અને તેથી તેને બ્રેડ મોલ્ડ કહેવામાં આવે છે.
62
MediumMCQ
$Mucor$ માં નીચેનામાંથી કયા પ્રકારનું હેટરોથેલિઝમ (heterothallism) જોવા મળે છે?
A
બાહ્યકારવિદ્યાકીય હેટરોથેલિઝમ
B
દેહધાર્મિક $2$-એલીલ હેટરોથેલિઝમ
C
દેહધાર્મિક બાયપોલર મલ્ટિપલ એલીલ હેટરોથેલિઝમ
D
દેહધાર્મિક ટેટ્રાપોલર મલ્ટિપલ એલીલ હેટરોથેલિઝમ

Solution

(C) $Mucor$ એ $Mucoraceae$ કુળની તંતુમય ફૂગનું એક પ્રજાતિ છે. $Mucor$ માં,લિંગી પ્રજનન બે સુસંગત સમાગમ પ્રકારો વચ્ચે થાય છે,જેને સામાન્ય રીતે $+$ અને $-$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે. આ ઘટનાને હેટરોથેલિઝમ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ખાસ કરીને,$Mucor$ માં દેહધાર્મિક હેટરોથેલિઝમ જોવા મળે છે,જેમાં બે સમાગમ પ્રકારો બાહ્યકારવિદ્યાકીય રીતે સમાન હોય છે પરંતુ તેમની દેહધાર્મિક સુસંગતતામાં અલગ પડે છે. આને દેહધાર્મિક બાયપોલર હેટરોથેલિઝમ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે,જેમાં મેટિંગ-ટાઇપ લોકસ પર બહુવિધ એલીલ્સ સામેલ હોય છે.
63
MediumMCQ
$Mucor$ / $Rhizopus$ માં નીચેનામાંથી શું લિંગી પ્રજનનને પ્રેરે છે?
A
ઇન્ડોલ એસિટિક એસિડ
B
ટ્રાયસ્પોરિક એસિડ
C
જિબરેલિક એસિડ
D
સાઇટ્રિક એસિડ

Solution

(B) સાચો જવાબ $B$ છે. $Mucor$ અને $Rhizopus$ માં લિંગી પ્રજનનની શરૂઆત $Trisporic$ $acid$ ના સ્ત્રાવ દ્વારા થાય છે.
આ અંતઃસ્ત્રાવ એક ફેરોમોન તરીકે કાર્ય કરે છે જે $(+)$ સ્ટ્રેઇન અને $(-)$ સ્ટ્રેઇન એમ બંને સુસંગત કવકજાળમાંથી ઝાયગોફોર્સ તરીકે ઓળખાતા વિશિષ્ટ કવકતંતુઓના નિર્માણને ઉત્તેજિત કરે છે,જે અંતે યુગ્મબીજાણુના નિર્માણ તરફ દોરી જાય છે.
64
EasyMCQ
તાજેતરની વર્ગીકરણ પદ્ધતિ મુજબ,$Mucor$ ને શેમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે?
A
વનસ્પતિ સૃષ્ટિ
B
પ્રાણી સૃષ્ટિ
C
વનસ્પતિ અને પ્રાણી બંને સૃષ્ટિ
D
એક અલગ સૃષ્ટિ

Solution

(D) $R.H. Whittaker$ દ્વારા પ્રસ્તાવિત $5$-સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ મુજબ,સજીવોને $5$ સૃષ્ટિમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: $Monera$,$Protista$,$Fungi$ (ફૂગ),$Plantae$ (વનસ્પતિ) અને $Animalia$ (પ્રાણી).
$Mucor$ એ એક પ્રકારની ફૂગ છે જે $Fungi$ સૃષ્ટિમાં આવે છે.
જેથી $Fungi$ એ $Plantae$ અને $Animalia$ થી અલગ સૃષ્ટિ હોવાથી,$Mucor$ ને એક અલગ સૃષ્ટિમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
65
MediumMCQ
$Rhizopus$ ના બહુકોષકેન્દ્રીય તંતુને શું કહેવામાં આવે છે?
A
બહુકોષકેન્દ્રીય (Coenocytic)
B
કણબીજાણુ (Conidia)
C
વિષમસુકાઈ (Heterothallus)
D
સમસુકાઈ (Homothallus)

Solution

(A) $Rhizopus$ ના કવકતંતુઓ (hyphae) પડદા વિહીન (aseptate) અને બહુકોષકેન્દ્રીય હોય છે,જેને $Coenocytic$ (કોએનોસાઇટિક) સ્થિતિ કહેવામાં આવે છે.
આ સ્થિતિમાં,કોષરસમાં ઘણા બધા કોષકેન્દ્રો હોય છે કારણ કે કોષકેન્દ્રના વિભાજન પછી કોષદીવાલનું નિર્માણ થતું નથી.
66
MediumMCQ
$Mucor$ કયા પ્રકારનું લિંગી પ્રજનન દર્શાવે છે?
A
આઇસોગેમી (સમજન્યુક)
B
એનિસોગેમી (અસમજન્યુક)
C
ઉગેમી (અંડજન્યુક)
D
ઉપરોક્તમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) $Mucor$ માં,લિંગી પ્રજનન બે બાહ્યાકાર રીતે સમાન જન્યુધાનીઓના જોડાણ દ્વારા થાય છે. કારણ કે $(+)$ અને $(-)$ પ્રોગેમેટેન્જિયા રચના અને કદમાં સમાન હોય છે,તેથી આ પ્રકારના જોડાણને આઇસોગેમી (સમજન્યુક) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
67
MediumMCQ
$Mucor$ ના બીજાણુધાની બીજાણુઓ (Sporangiospores) કેવા હોય છે?
A
એકકીય (Haploid)
B
દ્વિકીય (Diploid)
C
ત્રિકીય (Triploid)
D
બહુકીય (Polyploid)

Solution

(A) $Mucor$ એ ઝાયગોમાયસીટીસ વર્ગની ફૂગ છે.
બીજાણુધાની બીજાણુઓ (Sporangiospores) એ અલિંગી બીજાણુઓ છે જે બીજાણુધાનીની અંદર મોટી સંખ્યામાં ઉત્પન્ન થાય છે.
આ બીજાણુધાનીઓ વિશિષ્ટ કવકતંતુઓ પર જોવા મળે છે જેને બીજાણુધાનીધર (sporangiophore) કહેવામાં આવે છે.
આ બીજાણુઓ અલિંગી પ્રજનન (સમભાજન) દ્વારા એકકીય કવકજાળમાંથી બનતા હોવાથી,બીજાણુધાની બીજાણુઓ એકકીય $(n)$ હોય છે.
68
EasyMCQ
$Mucor$ ને નીચેનામાંથી કયા ફૂગના વર્ગમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે?
A
Chytridiomycetes
B
Zygomycetes
C
Ascomycetes
D
Deuteromycetes

Solution

(B) $Mucor$ એ $Zygomycetes$ વર્ગની મૃતોપજીવી ફૂગનું એક પ્રજાતિ છે.
આ ફૂગની મુખ્ય લાક્ષણિકતા લિંગી પ્રજનન દરમિયાન યુગ્મબીજાણુ $(zygospore)$ નું નિર્માણ છે,જે બે ગેમેટેન્જિયાના જોડાણથી બને છે.
તેમને સામાન્ય રીતે બ્રેડ મોલ્ડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે અને તે જમીન,સડતા કાર્બનિક પદાર્થો અને ખાદ્ય પદાર્થો પર જોવા મળે છે.
69
EasyMCQ
$Rhizopus$ માં યુગ્મબીજાણુ (zygospore) શેમાં વિકસે છે?
A
યુગ્મબીજાણુ
B
પ્રોમાયસેલિયમ (Promycelium)
C
પ્રોગેમેટન્જિયમ (Progametangium)
D
ગેમેટન્જિયમ (Gametangium)

Solution

(B) $Rhizopus$ માં લિંગી પ્રજનનને પરિણામે દ્વિકીય $(2n)$ યુગ્મબીજાણુનું નિર્માણ થાય છે.
અંકુરણ દરમિયાન,યુગ્મબીજાણુ પાણીનું શોષણ કરે છે અને ફૂલે છે.
તેની બહારની દીવાલ (exospore) તૂટી જાય છે અને અંદરની દીવાલ (endospore) એક નલિકા અથવા કવકતંતુ (hypha) સ્વરૂપે બહાર આવે છે,જેને પ્રોમાયસેલિયમ કહેવામાં આવે છે.
70
MediumMCQ
$Mucor$ અને $Rhizopus$ માં 'હેટરોથેલિઝમ' (heterothallism) નામની ઘટના જોવા મળે છે,જેનો અર્થ શું થાય છે?
A
વિરુદ્ધ પ્રકારના બે થેલી (thalli) માંથી બે જન્યુઓનું જોડાણ
B
સમાન પ્રકારના થેલી (thalli) માંથી બે જન્યુઓનું જોડાણ
C
અફલિત જનન (parthenogenetically) દ્વારા યુગ્મબીજાણુનું નિર્માણ
D
ટોરુલા અવસ્થા

Solution

(A) હેટરોથેલિઝમ એ ફૂગમાં જોવા મળતી એક સ્થિતિ છે જેમાં લિંગી પ્રજનન ફક્ત બે અલગ-અલગ,આનુવંશિક રીતે સુસંગત સમાગમ પ્રકારો (સ્ટ્રેન્સ) માંથી ઉતરી આવેલા બે જન્યુઓ અથવા કવકતંતુઓના જોડાણ દ્વારા જ થાય છે,જેને ઘણીવાર પ્લસ $(+)$ અને માઈનસ $(-)$ સ્ટ્રેન્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Mucor$ અને $Rhizopus$ માં,આ સ્ટ્રેન્સ બાહ્યાકાર રીતે સમાન હોય છે પરંતુ દેહધાર્મિક રીતે અલગ હોય છે,જેના માટે યુગ્મબીજાણુ બનાવવા માટે વિરુદ્ધ સમાગમ પ્રકારોની આંતરક્રિયાઓ જરૂરી છે.
71
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ વનસ્પતિ અને તેના પોષણના પ્રકારની જોડી યોગ્ય રીતે જોડાયેલી નથી?
A
કસ્કુટા (Cuscuta) - પ્રકાંડ પરોપજીવી
B
મ્યુકર (Mucor) - સ્વયંપોષી
C
ઓરોબેન્કી (Orobanche) - મૂળ પરોપજીવી
D
ડ્રોસેરા (Drosera) - કીટાહારી

Solution

(B) $Cuscuta$ (અમરવેલ) એ સંપૂર્ણ પ્રકાંડ પરોપજીવી છે જે યજમાન વનસ્પતિમાંથી પોષણ મેળવે છે.
$Mucor$ એ મૃતોપજીવી ફૂગ છે, સ્વયંપોષી નથી, કારણ કે તેમાં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે અને તે સડતા કાર્બનિક પદાર્થોમાંથી પોષણ મેળવે છે.
$Orobanche$ એ મૂળ પરોપજીવી છે જે યજમાન વનસ્પતિના મૂળ સાથે જોડાય છે.
$Drosera$ (સનડ્યુ) એ કીટાહારી વનસ્પતિ છે જે નાઈટ્રોજનની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે કીટકોનો શિકાર કરે છે.
તેથી, $Mucor - \text{સ્વયંપોષી}$ ની જોડી ખોટી રીતે જોડાયેલી છે.
72
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ ફૂગ વિષમસુકાઈપણું (heterothallism) દર્શાવે છે?
A
Erysiphe
B
Peziza
C
Rhizopus
D
Peronospora

Solution

(C) વિષમસુકાઈપણું (heterothallism) એ ફૂગમાં જોવા મળતી એક સ્થિતિ છે જેમાં લિંગી પ્રજનન ફક્ત બે જનીનિક રીતે અલગ અને સુસંગત સમાગમ પ્રકારો (જેને ઘણીવાર $+$ અને $-$ સ્ટ્રેન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે) ના જોડાણ દ્વારા જ થાય છે.
$Rhizopus$ પ્રજાતિમાં,કવકજાળ વિષમસુકાઈ હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ અલગ $+$ અને $-$ સમાગમ પ્રકારો તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે જેણે યુગ્મબીજાણુઓ (zygospores) બનાવવા માટે એકબીજા સાથે જોડાવું પડે છે.
તેથી,$Rhizopus$ એ વિષમસુકાઈપણું દર્શાવતી ફૂગનું યોગ્ય ઉદાહરણ છે.
73
EasyMCQ
સામાન્ય બ્રેડ મોલ્ડ (ફૂગ) કઈ છે?
A
Rhizopus oryzae
B
Rhizobium species
C
Rhizopus nodosus
D
Rhizopus stolonifer

Solution

(D) સામાન્ય બ્રેડ મોલ્ડ $Rhizopus$ $stolonifer$ છે.
તે ફૂગના $Zygomycetes$ સમુદાયમાં વર્ગીકરણ પામે છે.
તે એક મૃતોપજીવી ફૂગ છે જે બ્રેડ અને અન્ય સ્ટાર્ચયુક્ત ખોરાક પર ઉગે છે.
$Rhizopus$ $oryzae$ સામાન્ય રીતે આથવણવાળા ખોરાક સાથે સંકળાયેલ છે,જ્યારે $Rhizobium$ એ નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન કરતું બેક્ટેરિયા છે.
74
MediumMCQ
$Rhizopus$ માં જોવા મળતી ઋણ ભૂઆવર્તી (negatively geotropic) અને અશાખિત કવકતંતુઓને શું કહેવામાં આવે છે?
A
યુગ્મબીજાણુ
B
સ્ટોલોનિફેરસ
C
બીજાણુધાનીધર (Sporangiophores)
D
મૂલાભ કવકતંતુઓ (Rhizoidal hyphae)

Solution

(C) $Rhizopus$ માં કવકજાળ ત્રણ પ્રકારના કવકતંતુઓની બનેલી હોય છે:
$1$. મૂલાભ કવકતંતુઓ: આ શાખિત હોય છે અને પોષકતત્વો મેળવવા માટે આધારકમાં વૃદ્ધિ પામે છે.
$2$. સ્ટોલોનિફેરસ કવકતંતુઓ: આ આડા કવકતંતુઓ છે જે આધારકની સપાટી પર વૃદ્ધિ પામે છે.
$3$. બીજાણુધાનીધર (Sporangiophores): આ ટટ્ટાર,અશાખિત અને ઋણ ભૂઆવર્તી કવકતંતુઓ છે,જે અલિંગી પ્રજનન માટે તેમની ટોચ પર બીજાણુધાની ધારણ કરે છે.
75
MediumMCQ
$Rhizopus$ માં જાતીય જોડાણ (sexual fusion) કોની વચ્ચે થાય છે?
A
બે ગેમેટેન્જિયા (gametangia)
B
બે જન્યુઓ (gametes)
C
બે કવકતંતુઓ (hyphae)
D
બે બીજાણુધાનીઓ (sporangia)

Solution

(A) $Rhizopus$ માં,જાતીય પ્રજનન સંયુગ્મન (conjugation) ની પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,બે સુસંગત કવકતંતુઓ વિશિષ્ટ શાખાઓ ઉત્પન્ન કરે છે જેને પ્રોગેમેટેન્જિયા કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રોગેમેટેન્જિયાના છેડા મોટા થાય છે અને પટલ (septa) દ્વારા અલગ થઈને ગેમેટેન્જિયા બનાવે છે.
બે ગેમેટેન્જિયા એકબીજા સાથે જોડાય છે,જેનાથી જીવરસ સંયુગ્મન અને કોષકેન્દ્ર સંયુગ્મન થાય છે,જે અંતે યુગ્મબીજાણુ (zygospore) તરીકે ઓળખાતી જાડી દીવાલવાળી પ્રતિરોધક રચના બનાવે છે.
76
MediumMCQ
$Rhizopus$ માં પોષણની પદ્ધતિ કઈ છે?
A
પરોપજીવી
B
સહજીવી
C
મૃતોપજીવી
D
સ્વયંપોષી

Solution

(C) $Rhizopus$ એ બ્રેડ મોલ્ડનો એક પ્રકાર છે જે ફૂગ $(Fungi)$ સૃષ્ટિમાં આવે છે.
તે મૃત અને સડતા કાર્બનિક પદાર્થો પર પાચક ઉત્સેચકોનો સ્ત્રાવ કરીને પોષણ મેળવે છે,જે તેને બહારથી તોડીને દ્રાવ્ય પોષક તત્વોનું શોષણ કરે છે.
પોષણની આ વિશિષ્ટ પદ્ધતિ,જેમાં સજીવ મૃત અને સડતા કાર્બનિક પદાર્થો પર ખોરાક મેળવે છે,તેને મૃતોપજીવી પોષણ કહેવામાં આવે છે.
77
EasyMCQ
$Rhizopus$ કયા ફૂગના વર્ગમાં આવે છે?
A
ઝાયગોમાયસીટીસ (Zygomycetes)
B
બેસીડિયોમાયસીટીસ (Basidiomycetes)
C
એસ્કોમાયસીટીસ (Ascomycetes)
D
ડ્યુટેરોમાયસીટીસ (Deuteromycetes)

Solution

(A) $Rhizopus$ એ સામાન્ય બ્રેડ મોલ્ડ છે જે $Zygomycetes$ (જેને સંયુગ્મન ફૂગ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) વર્ગમાં આવે છે.
આ ફૂગની મુખ્ય લાક્ષણિકતા લિંગી પ્રજનન દરમિયાન દ્વિકીય (diploid) યુગ્મબીજાણુનું નિર્માણ છે.
તેમનું કવકજાળ સામાન્ય રીતે કોએનોસાઇટિક (બહુકોષકેન્દ્રીય) હોય છે.
78
EasyMCQ
$Rhizopus$ / $Mucor$ માં સંગ્રહિત ખોરાક કયા સ્વરૂપે હોય છે?
A
પ્રોટીન અને સ્ટેરોઇડ્સ
B
શર્કરા અને તેલ
C
પ્રોટીન અને સ્ટાર્ચ
D
ગ્લાયકોજન અને તેલ

Solution

(D) $Rhizopus$ અને $Mucor$ ફૂગ સૃષ્ટિના ઝાયગોમાયસેટીસ વર્ગમાં આવે છે.
ફૂગમાં,સંગ્રહિત ખોરાક સામાન્ય રીતે ગ્લાયકોજન અને તેલના ટીપાંના સ્વરૂપમાં સંગ્રહિત થાય છે.
વનસ્પતિઓથી વિપરીત,ફૂગ ખોરાકને સ્ટાર્ચ તરીકે સંગ્રહિત કરતી નથી.
તેથી,આ સજીવોમાં ખોરાકનો સંગ્રહ ગ્લાયકોજન અને તેલના સ્વરૂપમાં થાય છે.
79
MediumMCQ
Rhizopus (રાઈઝોપસ) અલિંગી પ્રજનન કોના દ્વારા કરે છે?
A
સ્પોરેન્જીયોસ્પોર્સ (બીજાણુધાની બીજાણુઓ)
B
એપ્લેનોસ્પોર્સ (અચલ બીજાણુઓ)
C
ક્લેમિડોસ્પોર્સ (પુટિકા બીજાણુઓ)
D
આપેલ તમામ

Solution

(D) $Rhizopus$ (રાઈઝોપસ), જેને સામાન્ય રીતે બ્રેડ મોલ્ડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે ફૂગના ઝાયગોમાયસેટીસ જૂથનો સભ્ય છે。
તે પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓને આધારે વિવિધ પ્રકારના બીજાણુઓ દ્વારા અલિંગી પ્રજનન દર્શાવે છે。
$1$. $Sporangiospores$ (બીજાણુધાની બીજાણુઓ) બીજાણુધાનીની અંદર ઉત્પન્ન થાય છે અને તે અલિંગી પ્રજનનની સૌથી સામાન્ય પદ્ધતિ છે。
$2$. $Aplanospores$ (અચલ બીજાણુઓ) એ બીજાણુધાનીમાં ઉત્પન્ન થતા અચલ બીજાણુઓ છે。
$3$. $Chlamydospores$ (પુટિકા બીજાણુઓ) એ પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં બનતા જાડી દીવાલવાળા વિશ્રામી બીજાણુઓ છે。
આમ, $Rhizopus$ અલિંગી પ્રજનન માટે આ તમામ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરી શકે છે, તેથી સાચો જવાબ $All \text{ of these}$ (આપેલ તમામ) છે。
80
MediumMCQ
$Mucor$ / $Rhizopus$ નું કવકજાળ (Mycelium) કેવું હોય છે?
A
પડદાવિહીન અને એકકોષી
B
પટલયુક્ત અને એકકોષી
C
પટલયુક્ત અને બહુકોષી
D
કોએનોસાઇટિક (બહુકોષકેન્દ્રી)

Solution

(D) $Mucor$ અને $Rhizopus$ એ ફૂગ સૃષ્ટિના $Phycomycetes$ (અથવા $Zygomycetes$) વર્ગમાં આવે છે.
તેમની કવકજાળ પડદાવિહીન અને કોએનોસાઇટિક હોય છે,જેનો અર્થ છે કે કવકતંતુઓ સતત નળી જેવા હોય છે જેમાં કોષદીવાલ (પટલ) વગરનું બહુકોષકેન્દ્રી કોષરસ ભરેલું હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $D$ છે.
81
MediumMCQ
$Rhizopus$ ના કવકતંતુ (hypha) ની કોષદીવાલ શેની બનેલી હોય છે?
A
સેલ્યુલોઝ
B
કાઈટિન
C
પેક્ટિન
D
હેમિસેલ્યુલોઝ

Solution

(B) $Rhizopus$ એ ફૂગ (Fungi) સૃષ્ટિનો સભ્ય છે (મુખ્યત્વે $Zygomycetes$ વર્ગ).
ફૂગની કોષદીવાલ લાક્ષણિક રીતે $Chitin$ (કાઈટિન) ની બનેલી હોય છે,જે $N$-acetylglucosamine એકમોથી બનેલી એક જટિલ પોલીસેકેરાઈડ છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Chitin$ છે.
82
MediumMCQ
$Mucor/Rhizopus$ માં ઓઈડિયા (oidia) નું યીસ્ટ જેવું કલિકાસર્જન (budding) શું કહેવાય છે?
A
પામેલા (Palmella)
B
ચેન્ટ્રેન્સિયા (Chantransia)
C
ટોરુલા (Torula)
D
ગોંગ્રોસીરા (Gongrosira)

Solution

(C) ખાંડથી ભરપૂર અને એસિડિક $pH$ ધરાવતા પ્રવાહી માધ્યમમાં,$Rhizopus/Mucor$ ના કવકતંતુઓ (hyphae) નાના,ગોળાકાર ઓઈડિયા ઉત્પન્ન કરે છે.
આ ઓઈડિયા યીસ્ટની જેમ કલિકાસર્જન (budding) દ્વારા ગુણન પામે છે.
આ કલિકાસર્જનની સ્થિતિને $Torula$ અવસ્થા કહેવામાં આવે છે.
83
EasyMCQ
$Rhizopus$ દ્વારા નિર્મિત જાડી દીવાલ ધરાવતા અલિંગી બીજાણુઓ કયા છે?
A
$Aplanospores$ (અચલ બીજાણુઓ)
B
$Akinetes$ (અકિનેટ્સ)
C
$Plasmospores$ (પ્લાઝ્મોસ્પોર)
D
$Chlamydospores$ (ક્લેમિડોસ્પોર)

Solution

(D) $Chlamydospores$ (ક્લેમિડોસ્પોર) એ જાડી દીવાલ ધરાવતા,સુષુપ્ત અલિંગી બીજાણુઓ છે જે પ્રતિકૂળ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં ઉત્પન્ન થાય છે.
આ બીજાણુઓ $Rhizopus$ જેવી ફૂગને પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં જીવંત રહેવામાં (પરિજીવન) મદદ કરે છે અને જ્યારે અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓ પાછી આવે ત્યારે પ્રજનનમાં મદદરૂપ થાય છે.
84
MediumMCQ
$Rhizopus$ માં આપણને સફેદ રૂ જેવું કવકજાળ (mycelium) જોવા મળે છે જે અલિંગી પ્રજનન દરમિયાન કાળા ટપકાં દર્શાવે છે. આ ટપકાં શું છે?
A
ચલ બીજાણુ (Zoospores)
B
અનિષેચિત બીજાણુ (Parthenospore)
C
અંડ બીજાણુ (Oospores)
D
સમવિભાજન બીજાણુ (Mitospores)

Solution

(D) $Rhizopus$ એ ઝાયગોમાયસીટીસ (Zygomycetes) વર્ગની સામાન્ય બ્રેડ મોલ્ડ છે.
અલિંગી પ્રજનન દરમિયાન,તે બીજાણુધાનીધર (sporangiophores) તરીકે ઓળખાતી વિશિષ્ટ કવકતંતુઓની ટોચ પર બીજાણુધાની (sporangia) ઉત્પન્ન કરે છે.
આ બીજાણુધાની સફેદ રૂ જેવી કવકજાળ પર કાળા ટપકાં તરીકે દેખાય છે.
બીજાણુધાનીની અંદર,સમવિભાજન દ્વારા અસંખ્ય બીજાણુઓ બને છે,જેને સમવિભાજન બીજાણુ (mitospores) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,કાળા ટપકાં એ સમવિભાજન બીજાણુ ધરાવતી બીજાણુધાની છે.
85
MediumMCQ
$Rhizopus$ માં,જો સંયુગ્મન (conjugation) નિષ્ફળ જાય,તો ગેમેટેન્જિયા (gametangia) યુગ્મબીજાણુ તરીકે વર્તે છે. તેને શું કહેવામાં આવે છે?
A
કણબીજાણુ (Conidia)
B
પાર્થેનોસ્પોર (Parthenospore)
C
ગેમેટેન્જિયા (Gametangia)
D
સ્પોરેન્જિયોસ્પોર (Sporangiospore)

Solution

(B) $Rhizopus$ માં,લિંગી પ્રજનન સંયુગ્મન દ્વારા થાય છે જેમાં બે ગેમેટેન્જિયા જોડાઈને યુગ્મબીજાણુ બનાવે છે. જો આ જોડાણ કે સંયુગ્મન નિષ્ફળ જાય,તો વ્યક્તિગત ગેમેટેન્જિયા ફલન વગર સીધા જ જાડી દીવાલવાળા,સુષુપ્ત બીજાણુઓમાં વિકસે છે. આ રચનાઓને $Parthenospores$ (અથવા $Azygospores$) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
86
MediumMCQ
$Rhizopus$ ના જીવનચક્રમાં ન્યૂનકારી વિભાજન (અર્ધીકરણ) ક્યારે થાય છે?
A
યુગ્મબીજાણુના અંકુરણ સમયે
B
જર્મ સ્પોરેન્જિયમના નિર્માણ દરમિયાન
C
અલિંગી પ્રજનન દરમિયાન
D
ગેમેટેન્જિયમના નિર્માણ દરમિયાન

Solution

(A) $Rhizopus$ ના જીવનચક્રમાં,લિંગી પ્રજનન દરમિયાન બે ગેમેટેન્જિયા જોડાઈને દ્વિકીય $(2n)$ યુગ્મબીજાણુ બનાવે છે.
યુગ્મબીજાણુ અમુક સમય માટે સુષુપ્ત અવસ્થામાં રહે છે.
જ્યારે અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓ પ્રાપ્ત થાય છે,ત્યારે યુગ્મબીજાણુનું અંકુરણ થાય છે.
આ અંકુરણ પ્રક્રિયા દરમિયાન,યુગ્મબીજાણુની અંદર રહેલું દ્વિકીય કોષકેન્દ્ર અર્ધીકરણ (ન્યૂનકારી વિભાજન) પામે છે,જેના પરિણામે એકકીય $(n)$ બીજાણુઓ ઉત્પન્ન થાય છે.
આ બીજાણુઓ ત્યારબાદ જર્મ સ્પોરેન્જિયમમાંથી મુક્ત થાય છે અને નવા કવકજાળ (mycelia) માં વિકસે છે.
87
MediumMCQ
$Rhizopus$ પ્રજાતિની મોટાભાગની જાતિઓ કેવી હોય છે?
A
હોમોથેલિક (Homothallic)
B
હેટરોથેલિક (Heterothallic)
C
મોટે ભાગે હોમોથેલિક,ભાગ્યે જ હેટરોથેલિક
D
મોટે ભાગે હેટરોથેલિક,ભાગ્યે જ હોમોથેલિક

Solution

(B) $Rhizopus$ પ્રજાતિ ઝાયગોમાયસેટીસ (Zygomycetes) વર્ગમાં આવે છે.
$Rhizopus$ ની મોટાભાગની જાતિઓ હેટરોથેલિઝમ દર્શાવે છે,જેનો અર્થ છે કે લિંગી પ્રજનન બે અલગ-અલગ પ્રકારના મેટિંગ ટાઇપ્સ (જેને ઘણીવાર $+$ અને $-$ સ્ટ્રેન્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે) વચ્ચે થાય છે.
તેથી,તેમને હેટરોથેલિક ફૂગ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
88
MediumMCQ
$Rhizopus$ માં લિંગી પ્રજનન કોના દ્વારા શરૂ થાય છે?
A
ટેલોમોર્ફિક પ્રતિક્રિયા
B
ઝાયગોટ્રોપિક પ્રતિક્રિયા
C
$(a)$ અને $(b)$ બંને
D
થિગ્મોટ્રોપિક પ્રતિક્રિયા

Solution

(B) $Rhizopus$ માં,લિંગી પ્રજનન બે સુસંગત સમાગમ પ્રકારો (ધન અને ઋણ સ્ટ્રેન્સ) ના જોડાણ દ્વારા થાય છે.
આ પ્રક્રિયા ટ્રાયસ્પોરિક એસિડ તરીકે ઓળખાતા બાષ્પશીલ રાસાયણિક પદાર્થોના મુક્ત થવાથી શરૂ થાય છે.
વિરુદ્ધ સમાગમ પ્રકારોના કવકતંતુઓ વચ્ચેનું આકર્ષણ,જે પ્રોગેમેટેન્જિયાના નિર્માણ તરફ દોરી જાય છે,તેને ઝાયગોટ્રોપિક પ્રતિક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,$Rhizopus$ માં લિંગી પ્રજનનની શરૂઆત આ ઝાયગોટ્રોપિક પ્રતિભાવ દ્વારા થાય છે.
89
MediumMCQ
$Rhizopus$ માં,કવકતંતુઓ (hyphae) કેવા હોય છે?
A
શાખિત,પટલયુક્ત અને એકકોષકેન્દ્રી
B
શાખિત,પડદાવિહીન અને બહુકોષકેન્દ્રી
C
અશાખિત,પડદાવિહીન અને બહુકોષકેન્દ્રી
D
અશાખિત,પટલયુક્ત અને બહુકોષકેન્દ્રીય (coenocytic)

Solution

(B) $Rhizopus$ એ ફૂગ સૃષ્ટિના $Phycomycetes$ (અથવા $Zygomycetes$) વર્ગમાં આવે છે.
આ સમૂહમાં,કવકજાળ એવા કવકતંતુઓ (hyphae) ની બનેલી હોય છે જે શાખિત,પડદાવિહીન (આડા પડદાનો અભાવ) અને બહુકોષકેન્દ્રી હોય છે.
પડદાવિહીન કવકતંતુમાં જોવા મળતી આ બહુકોષકેન્દ્રી સ્થિતિને સંયુક્તકોષકેન્દ્રી (coenocytic) સ્થિતિ કહેવામાં આવે છે.
તેથી,$Rhizopus$ ના કવકતંતુઓ માટેનું સાચું વર્ણન શાખિત,પડદાવિહીન અને બહુકોષકેન્દ્રી છે.
90
EasyMCQ
કોલ્યુમેલા એ $Rhizopus$ ના બીજાણુધાનીમાં જોવા મળતી એક વિશિષ્ટ રચના છે.
A
યુલોથ્રિક્સ
B
રાઈઝોપસ
C
સ્પાયરોગાયરા
D
યીસ્ટ અને આલ્બ્યુગો

Solution

(B) $Rhizopus$ ની બીજાણુધાની બે ભાગમાં વહેંચાયેલી હોય છે:
$1$. બહારનો ફળદ્રુપ બીજાણુજનક વિસ્તાર.
$2$. મધ્યમાં આવેલ વંધ્ય કોલ્યુમેલા.
બીજાણુજનક વિસ્તારનો પ્રોટોપ્લાસ્ટ સમભાજન દ્વારા વિભાજિત થઈને ઘેરા રંગના બહુકોષકેન્દ્રીય બીજાણુઓ બનાવે છે.
91
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કઈ ફૂગમાં કવકજાળ (mycelium) હોતી નથી?
A
આલ્બ્યુગો (Albugo)
B
એગેરિકસ (Agaricus)
C
પક્સિનિયા (Puccinia)
D
સેકેરોમાયસીસ (Saccharomyces)

Solution

(D) $Saccharomyces$ (યીસ્ટ) એ એકકોષીય ફૂગ છે. અન્ય મોટાભાગની ફૂગથી વિપરીત,તે કવકજાળ તરીકે ઓળખાતી તંતુમય રચના બનાવતી નથી. તેથી,તેને અ-કવકજાળી (non-mycelial) ફૂગ ગણવામાં આવે છે.
92
MediumMCQ
$Yeast$ (ઈસ્ટ) માં લિંગી પ્રજનન સંયુગ્મન દ્વારા થાય છે. જોડાણ પછી,યુગ્મનજનું કોષકેન્દ્ર અર્ધીકરણ દ્વારા વિભાજન પામે છે અને એકકીય બીજાણુઓ બનાવે છે. એકકીય બીજાણુઓ ધરાવતી આ એકકોષીય રચનાને શું કહે છે?
A
બીજાણુધાની (Sporangium)
B
જન્યુધાની (Gametangium)
C
ધાની (Ascus)
D
ચલ બીજાણુધાની (Zoosporangium)

Solution

(C) $Yeast$ (ઈસ્ટ) માં,ખાસ કરીને $Saccharomyces$ $cerevisiae$ માં,લિંગી પ્રજનન દરમિયાન બે એકકીય કોષો જોડાઈને દ્વિકીય યુગ્મનજ બનાવે છે. ત્યારબાદ યુગ્મનજનું કોષકેન્દ્ર અર્ધીકરણ પામીને ચાર એકકીય કોષકેન્દ્રો ઉત્પન્ન કરે છે. આ સમગ્ર એકકોષીય રચના,જે એક કોથળી જેવી હોય છે અને તેમાં એકકીય બીજાણુઓ (ધાનીબીજાણુ) સંગ્રહિત હોય છે,તેને $Ascus$ (ધાની) કહેવામાં આવે છે.
93
EasyMCQ
ઈસ્ટ (Yeast) વિપુલ પ્રમાણમાં શેમાં જોવા મળે છે?
A
ભીની બ્રેડ
B
ઘોડાનું છાણ
C
ચરબીયુક્ત કાર્બનિક પદાર્થો
D
શર્કરાયુક્ત કાર્બનિક પદાર્થો

Solution

(D) ઈસ્ટ, ખાસ કરીને $Saccharomyces \text{ } cerevisiae$, એ એકકોષીય ફૂગ છે જે એસ્કોમાયસેટીસ $(Ascomycetes)$ જૂથમાં આવે છે。
તેને સામાન્ય રીતે 'શર્કરા ફૂગ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તે શર્કરાથી સમૃદ્ધ વાતાવરણમાં સારી રીતે વિકાસ પામે છે。
ઈસ્ટમાં ઝાયમેઝ $(zymase)$ જેવા ઉત્સેચકો હોય છે જે શર્કરાનું આલ્કોહોલ અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડમાં આથવણ (fermentation) કરવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવે છે。
તેથી, તે ફળોના રસ, મધુરસ અને શર્કરાયુક્ત દ્રાવણો જેવા શર્કરાથી ભરપૂર કાર્બનિક પદાર્થોમાં વિપુલ પ્રમાણમાં જોવા મળે છે。
94
MediumMCQ
યીસ્ટ એ રાઈઝોપસથી કઈ બાબતમાં અલગ પડે છે?
A
બહુકોષીય અને બહુકોષકેન્દ્રીય
B
એકકોષીય અને એકકોષકેન્દ્રીય
C
એકકોષીય અને બહુકોષકેન્દ્રીય
D
તંતુમય

Solution

(B) યીસ્ટ ($Saccharomyces$ $cerevisiae$) એ એકકોષીય ફૂગ છે જે સામાન્ય રીતે એકકોષકેન્દ્રીય હોય છે.
તેની સામે,રાઈઝોપસ (બ્રેડ મોલ્ડ) એ બહુકોષીય,તંતુમય ફૂગ છે જે કોએનોસાઇટિક (બહુકોષકેન્દ્રીય) કવકતંતુઓ ધરાવતું કવકજાળ બનાવે છે.
તેથી,મુખ્ય તફાવત એ છે કે યીસ્ટ એકકોષીય અને એકકોષકેન્દ્રીય છે,જ્યારે રાઈઝોપસ બહુકોષીય અને કોએનોસાઇટિક છે.
95
MediumMCQ
સ્યુડોમાયસેલિયમ (Pseudomycelium) શેમાં જોવા મળે છે?
A
યીસ્ટ
B
રાઈઝોફોરા
C
એસ્પરજીલસ
D
સિન્કાઈટ્રિયમ

Solution

(A) . યીસ્ટમાં અલિંગી પ્રજનન કલિકાસર્જન (budding) દ્વારા થાય છે.
કેટલીકવાર,કલિકા પિતૃકોષથી અલગ થાય તે પહેલાં જ નવી કલિકા બનાવવાનું શરૂ કરે છે.
આ પ્રક્રિયાના પરિણામે કલિકાઓની શાખિત અથવા અશાખિત શૃંખલાઓ બને છે,જેને સ્યુડોમાયસેલિયમ કહેવામાં આવે છે.
96
MediumMCQ
ઈસ્ટ (Yeast) ને કયા વર્ગમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે?
A
બેસિડિયોમાયસેટીસ
B
ડ્યુટેરોમાયસેટીસ
C
એસ્કોમાયસેટીસ
D
ઝાયગોમાયસેટીસ

Solution

(C) ઈસ્ટ,જેમ કે $Saccharomyces$,એ $Ascomycetes$ વર્ગમાં આવે છે.
આ ફૂગ ધાની (asci) ઉત્પન્ન કરે છે,જે કોથળી જેવી રચનાઓ છે,જોકે તે ફળધાનીકાય તરીકે ઓળખાતા જટિલ ફળકાયમાં આયોજિત હોતી નથી.
ઉદાહરણોમાં $Schizosaccharomyces$,$Saccharomyces$,$Saccharomycodes$,$Zygosaccharomyces$ અને $Nematospora$ નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,ઈસ્ટનું સાચું વર્ગીકરણ $Ascomycetes$ છે.
97
EasyMCQ
$Albugo$ માં ખોરાકનો સંગ્રહ મુખ્યત્વે કયા સ્વરૂપે થાય છે?
A
ગ્લાયકોજન
B
વોલ્યુટિન કણિકાઓ
C
પ્રોટીન કણિકાઓ
D
ચરબી (Fat)

Solution

(D) $Albugo$ એ પરોપજીવી $Oomycetes$ (જળ ફૂગ) નું એક પ્રજાતિ છે.
$Oomycetes$ માં,મુખ્ય ખોરાકનો સંગ્રહ સ્ટાર્ચ અથવા ગ્લાયકોજનને બદલે તેલના ટીપાં અથવા ચરબીના સ્વરૂપમાં થાય છે.
તેથી,સાચો જવાબ ચરબી છે.
98
MediumMCQ
$Albugo$ માં કવકજાળ (Mycelium) કેવી હોય છે?
A
કોષની અંદર (Intracellular)
B
કોષોની વચ્ચે (Intercellular)
C
યજમાનની સપાટી પર
D
પુષ્પની સપાટી પર

Solution

(B) $Albugo$ ની કવકજાળ આંતરકોષીય (intercellular),શાખિત,પડદાવિહીન (aseptate) અને બહુકોષકેન્દ્રીય (multinucleate) હોય છે.
આ કવકજાળ આંગળી જેવા અથવા ગોળાકાર ચૂષકાંગો (haustoria) ઉત્પન્ન કરે છે જે પોષક તત્વો મેળવવા માટે યજમાન કોષોમાં પ્રવેશે છે,પરંતુ કવકજાળનો મુખ્ય ભાગ યજમાન કોષોની વચ્ચે (આંતરકોષીય) રહે છે.
99
MediumMCQ
$Albugo$ ના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયું વિધાન ખોટું છે?
A
દ્વિ-કશાધારી નર જન્યુઓ
B
અકશાધારી માદા જન્યુઓ
C
દ્વિ-કશાધારી ચલ બીજાણુઓ
D
ઉપરનામાંથી કોઈ પણ નહીં

Solution

(D) $Albugo$ એ પરોપજીવી ઊમાયસીટ્સ (ઓમીસીટ્સ) પ્રજાતિ છે,જેને સામાન્ય રીતે સફેદ ગેરૂ ફૂગ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Albugo$ માં લિંગી પ્રજનન અંડજન્યુ પ્રકારનું (oogamous) હોય છે,જેમાં અકશાધારી (અચલિત) માદા જન્યુઓ (અંડકોષો) અને દ્વિ-કશાધારી (ચલિત) નર જન્યુઓ (એન્થેરોઝોઇડ્સ) ભાગ લે છે.
વધુમાં,$Albugo$ અલિંગી પ્રજનન માટે દ્વિ-કશાધારી ચલ બીજાણુઓ (zoospores) ઉત્પન્ન કરે છે.
આમ,વિધાન $A$,$B$,અને $C$ એ $Albugo$ ના સાચા લક્ષણો છે,તેથી આપેલા વિધાનોમાંથી કોઈ પણ વિધાન ખોટું નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
100
MediumMCQ
શાખિત,પડદાવિહીન (aseptate) અને બહુકોષકેન્દ્રીય (coenocytic) કવકજાળ શેમાં જોવા મળે છે?
A
Aspergillus
B
Albugo
C
Penicillium
D
Erysiphae

Solution

(B) $Phycomycetes$ વર્ગની ફૂગ (ખાસ કરીને $Oomycetes$ અને $Zygomycetes$ ગોત્ર) ની કવકજાળ શાખિત,પડદાવિહીન (aseptate) અને કોએનોસાઇટિક (બહુકોષકેન્દ્રીય) હોય છે.
$Albugo$ એ $Phycomycetes$ જૂથનો સભ્ય છે.
તેની સામે,$Aspergillus$,$Penicillium$ અને $Erysiphae$ એ $Ascomycetes$ વર્ગમાં આવે છે,જેની કવકજાળ પડયુક્ત (septate) અને શાખિત હોય છે.

Biological Classification — Fungi (Multicellular decomposers) · Frequently Asked Questions

1Are these Biological Classification questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Biological Classification Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.