હોમોલેપ્ટિક કાર્બોનિલ સંયોજનો સમજાવો.

(N/A) હોમોલેપ્ટિક કાર્બોનિલ એટલે એવા ધાતુ કાર્બોનિલ જેમાં માત્ર કાર્બોનિલ $(CO)$ લિગેન્ડ ધાતુ પરમાણુ સાથે જોડાયેલા હોય છે.
આ સંયોજનો મોટાભાગની સંક્રાંતિ ધાતુઓ દ્વારા બને છે. આ કાર્બોનિલ સરળ અને સુનિશ્ચિત બંધારણો ધરાવે છે. $[Ni(CO)_4]$,$[Fe(CO)_5]$ અને $[Cr(CO)_6]$ અનુક્રમે સમચતુષ્ફલકીય,ત્રિકોણીય દ્વિપિરામિડલ અને અષ્ટફલકીય ભૂમિતિ ધરાવે છે.
ડેકાકાર્બોનિલડાયમેંગેનીઝ $(0)$,$[Mn_2(CO)_{10}]$,બે ચોરસ પિરામિડલ $[Mn(CO)_5]$ એકમોના $Mn-Mn$ બંધ દ્વારા જોડાવાથી બને છે. ઓક્ટાકાર્બોનિલડાયકોબાલ્ટ $(0)$,$[Co_2(CO)_8]$,માં $Co-Co$ બંધ બે $CO$ સમૂહો દ્વારા સેતુબંધિત હોય છે.
ધાતુ કાર્બોનિલમાં,ધાતુ-કાર્બન બંધ $\sigma$ અને $\pi$ બંને લાક્ષણિકતા ધરાવે છે. $M-C$ $\sigma$ બંધ કાર્બોનિલ કાર્બનના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મના ધાતુની ખાલી કક્ષકમાં દાનથી બને છે.
$M-C$ $\pi$ બંધ ધાતુની ભરાયેલી $d$-કક્ષકમાંથી $CO$ ની ખાલી પ્રતિબંધકારક $\pi^*$ કક્ષકમાં ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મના દાનથી બને છે. ધાતુથી લિગેન્ડ તરફનું બંધન એક સહાયક (synergic) અસર ઉત્પન્ન કરે છે,જે ધાતુ અને $CO$ વચ્ચેના બંધને મજબૂત બનાવે છે.