હેલોઆલ્કેન સંયોજનોની $\beta$-વિલોપન પ્રક્રિયાઓ વિશે લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $\alpha, \beta$-હાઈડ્રોજન: જે કાર્બન પરમાણુ સાથે હેલોજન જોડાયેલ હોય તેને $\alpha$-કાર્બન પરમાણુ કહે છે અને આ $\alpha$-કાર્બનની પડોશના કાર્બન પરમાણુઓને $\beta$-કાર્બન કહે છે. $\alpha$-કાર્બન સાથે જોડાયેલ હેલોજનને $\alpha$-હેલોજન અને $\beta$-કાર્બન સાથે જોડાયેલ $H$ પરમાણુઓને $\beta$-હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ કહે છે.
$(b)$ ડિહાઈડ્રોહેલોજનીકરણ અથવા $\beta$-વિલોપન પ્રક્રિયા: જ્યારે $\beta$-હાઈડ્રોજન ધરાવતા હેલોઆલ્કેનને પોટેશિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ $(KOH)$ ના આલ્કોહોલીય દ્રાવણ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે $\beta$-કાર્બન પરથી એક હાઈડ્રોજન પરમાણુ અને $\alpha$-કાર્બન પરથી હેલોજન પરમાણુ $(X)$ નું વિલોપન થઈને નીપજ તરીકે આલ્કીન અને હાઈડ્રોજન હેલાઈડ $(HX)$ બને છે. આ પ્રક્રિયાને સામાન્ય રીતે $\beta$-વિલોપન અથવા ડિહાઈડ્રોહેલોજનીકરણ પ્રક્રિયા કહે છે.
$(c)$ જેત્સેફ $(Saytzeff)$ નો નિયમ અને $\beta$-વિલોપન: $1875$ માં રશિયન વૈજ્ઞાનિક એલેકઝેન્ડર જેત્સેફે એક કરતાં વધુ પ્રકારના $\beta$-હાઈડ્રોજન ધરાવતા હેલોઆલ્કેનમાંથી મુખ્ય આલ્કીન નીપજ કઈ બનશે તે નક્કી કરવા માટે એક નિયમ આપ્યો હતો.

Explore More

Similar Questions

આલ્કાઈલ હેલાઈડ્સ વિશે નીચેનામાંથી કયું/કયા વિધાન સાચું/સાચા છે?

નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા ખોટી મુખ્ય નીપજ આપે છે?

Difficult
View Solution

નીચેની પ્રક્રિયાઓ ધ્યાનમાં લો:
$(a) \; (CH_3)_3CCH(OH)CH_3 \xrightarrow{conc. H_2SO_4} $
$(b) \; (CH_3)_2CHCH(Br)CH_3 \xrightarrow{alc. KOH} $
$(c) \; (CH_3)_2CHCH(Br)CH_3 \xrightarrow{(CH_3)_3CO^{-}K^{+}} $
$(d) \; (CH_3)_2C(OH)CH_2CHO \xrightarrow{\Delta} $
આમાંથી કઈ પ્રક્રિયા(ઓ) સેટઝેફ નીપજ આપશે નહીં?

$Me_{3}CCN$ ની બનાવટ માટેની શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિ કઈ છે?

$KI$ નો ઉમેરો પ્રાથમિક આલ્કાઈલ હેલાઈડના જળવિભાજનને ઝડપી બનાવે છે કારણ કે

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo