$(a)$ આલેખનો ઉપયોગ કરીને વાયરનો અવરોધ ગણો.
$(b)$ $220 \, V$ ની લાઇન પર $5 \, A$ પ્રવાહ મેળવવા માટે $176 \, \Omega$ ના કેટલા અવરોધોને સમાંતર જોડવા પડે?
$(c)$ વિદ્યુત પાવરની વ્યાખ્યા આપો. પાવર,વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત અને અવરોધ વચ્ચેનો સંબંધ તારવો.
$(b)$ $220 \, V$ ની લાઇન પર $5 \, A$ પ્રવાહ મેળવવા માટે $176 \, \Omega$ ના કેટલા અવરોધોને સમાંતર જોડવા પડે?
$(c)$ વિદ્યુત પાવરની વ્યાખ્યા આપો. પાવર,વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત અને અવરોધ વચ્ચેનો સંબંધ તારવો.
(N/A) અવરોધ $R$ ઓહ્મના નિયમ દ્વારા મળે છે: $R = V / I$.
આલેખ પરથી,$V = 2 \, V$ હોય ત્યારે પ્રવાહ $I = 0.1 \, A$ છે.
તેથી,$R = 2 \, V / 0.1 \, A = 20 \, \Omega$.
$(b)$ આપેલ છે: કુલ પ્રવાહ $I = 5 \, A$,વોલ્ટેજ $V = 220 \, V$.
પરિપથનો જરૂરી કુલ અવરોધ $R_{eq} = V / I = 220 \, V / 5 \, A = 44 \, \Omega$.
ધારો કે $176 \, \Omega$ ના $n$ અવરોધો સમાંતર જોડાયેલા છે.
સમાંતર જોડાણ માટે સમતુલ્ય અવરોધનું સૂત્ર: $1 / R_{eq} = n / R$.
$1 / 44 = n / 176$.
$n = 176 / 44 = 4$.
આમ,$4$ અવરોધોની જરૂર પડશે.
$(c)$ વિદ્યુત પરિપથમાં વિદ્યુત ઊર્જાના વપરાશના દરને વિદ્યુત પાવર કહે છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે પાવર $P = W / t$ અને કાર્ય $W = V \cdot I \cdot t$.
તેથી,$P = (V \cdot I \cdot t) / t = V \cdot I$.
ઓહ્મના નિયમ મુજબ,$I = V / R$.
પાવરના સમીકરણમાં $I$ ની કિંમત મૂકતા: $P = V \cdot (V / R) = V^2 / R$.
આલેખ પરથી,$V = 2 \, V$ હોય ત્યારે પ્રવાહ $I = 0.1 \, A$ છે.
તેથી,$R = 2 \, V / 0.1 \, A = 20 \, \Omega$.
$(b)$ આપેલ છે: કુલ પ્રવાહ $I = 5 \, A$,વોલ્ટેજ $V = 220 \, V$.
પરિપથનો જરૂરી કુલ અવરોધ $R_{eq} = V / I = 220 \, V / 5 \, A = 44 \, \Omega$.
ધારો કે $176 \, \Omega$ ના $n$ અવરોધો સમાંતર જોડાયેલા છે.
સમાંતર જોડાણ માટે સમતુલ્ય અવરોધનું સૂત્ર: $1 / R_{eq} = n / R$.
$1 / 44 = n / 176$.
$n = 176 / 44 = 4$.
આમ,$4$ અવરોધોની જરૂર પડશે.
$(c)$ વિદ્યુત પરિપથમાં વિદ્યુત ઊર્જાના વપરાશના દરને વિદ્યુત પાવર કહે છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે પાવર $P = W / t$ અને કાર્ય $W = V \cdot I \cdot t$.
તેથી,$P = (V \cdot I \cdot t) / t = V \cdot I$.
ઓહ્મના નિયમ મુજબ,$I = V / R$.
પાવરના સમીકરણમાં $I$ ની કિંમત મૂકતા: $P = V \cdot (V / R) = V^2 / R$.
Explore More
Similar Questions
$(a)$ પરિપથમાં બે બિંદુઓ વચ્ચેના વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત માપવા માટે વપરાતા સાધનનું નામ આપો. વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવતના એકમને વિદ્યુતભાર અને કાર્યના $SI$ એકમના સંદર્ભમાં વ્યાખ્યાયિત કરો. $(i)$ ચલ અવરોધ (variable resistor) અને $(ii)$ બંધ પ્લગ કળ (closed plug key) માટેની પરિપથ સંજ્ઞાઓ દોરો.
$(b)$ નીચે બે વિદ્યુત પરિપથ $(I)$ અને $(II)$ દર્શાવેલ છે.
$(i)$ બંને પરિપથમાંથી કયા પરિપથમાં અવરોધ વધારે છે?
$(ii)$ કયા પરિપથમાંથી વધુ વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે?
$(iii)$ કયા પરિપથમાં દરેક અવરોધક વચ્ચે વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત સમાન હોય છે?
$(iv)$ જો $R_{1} > R_{2} > R_{3}$ હોય,તો કયા પરિપથમાં અન્ય બે અવરોધકોની સરખામણીમાં $R_{1}$ માં વધુ ઉષ્મા ઉત્પન્ન થશે?
$(b)$ નીચે બે વિદ્યુત પરિપથ $(I)$ અને $(II)$ દર્શાવેલ છે.
$(i)$ બંને પરિપથમાંથી કયા પરિપથમાં અવરોધ વધારે છે?
$(ii)$ કયા પરિપથમાંથી વધુ વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે?
$(iii)$ કયા પરિપથમાં દરેક અવરોધક વચ્ચે વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત સમાન હોય છે?
$(iv)$ જો $R_{1} > R_{2} > R_{3}$ હોય,તો કયા પરિપથમાં અન્ય બે અવરોધકોની સરખામણીમાં $R_{1}$ માં વધુ ઉષ્મા ઉત્પન્ન થશે?
Medium
View Solutionએક ટોર્ચના બલ્બનું રેટિંગ $5\,V$ અને $500\,mA$ છે. તેની $(i)$ પાવર,$(ii)$ અવરોધ,અને $(iii)$ $4$ કલાક સુધી ચાલુ રાખવામાં આવે ત્યારે વપરાતી ઊર્જાની ગણતરી કરો.
Difficult
View Solutionનીચેનાની સમજૂતી આપો.
$(a)$ ઘરગથ્થુ પરિપથોમાં શ્રેણી જોડાણનો ઉપયોગ શા માટે કરવામાં આવતો નથી?
$(b)$ તારનો અવરોધ તેના આડછેદના ક્ષેત્રફળ સાથે કેવી રીતે બદલાય છે?
$(a)$ ઘરગથ્થુ પરિપથોમાં શ્રેણી જોડાણનો ઉપયોગ શા માટે કરવામાં આવતો નથી?
$(b)$ તારનો અવરોધ તેના આડછેદના ક્ષેત્રફળ સાથે કેવી રીતે બદલાય છે?
Medium
View Solutionનીચે આપેલ કોષ્ટક ત્રણ નમૂનાઓની અવરોધકતા $\Omega \cdot m$ માં આપે છે:
નમૂનો અવરોધકતા $(\Omega \cdot m)$ $A$ $1.6 \times 10^{-8}$ $B$ $7.5 \times 10^{17}$ $C$ $44 \times 10^{-6}$
$(a)$ આમાંથી કયો સારો વાહક છે? કયો અવાહક છે? શા માટે?
$(b)$ $4 \ \Omega$ અવરોધ ધરાવતા તારને તેની ઉપર બમણો કરવામાં આવે છે. તારનો નવો અવરોધ ગણો.
| નમૂનો | અવરોધકતા $(\Omega \cdot m)$ |
| $A$ | $1.6 \times 10^{-8}$ |
| $B$ | $7.5 \times 10^{17}$ |
| $C$ | $44 \times 10^{-6}$ |
$(a)$ આમાંથી કયો સારો વાહક છે? કયો અવાહક છે? શા માટે?
$(b)$ $4 \ \Omega$ અવરોધ ધરાવતા તારને તેની ઉપર બમણો કરવામાં આવે છે. તારનો નવો અવરોધ ગણો.
Medium
View Solution$B_1, B_2$ અને $B_3$ એ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ જોડાયેલા ત્રણ સમાન બલ્બ છે. જ્યારે ત્રણેય બલ્બ પ્રકાશિત થાય છે,ત્યારે એમીટર $A$ દ્વારા $3\,A$ નો વિદ્યુતપ્રવાહ નોંધાય છે.
$(i)$ જ્યારે બલ્બ $B_1$ ફ્યુઝ થઈ જાય ત્યારે બાકીના બે બલ્બના પ્રકાશ પર શું અસર થાય છે?
$(ii)$ જ્યારે બલ્બ $B_2$ ફ્યુઝ થઈ જાય ત્યારે $A_1, A_2, A_3$ અને $A$ ના રીડિંગમાં શું ફેરફાર થાય છે?
$(iii)$ જ્યારે ત્રણેય બલ્બ એકસાથે પ્રકાશિત થાય ત્યારે પરિપથમાં કેટલો પાવર વપરાય છે?
$(i)$ જ્યારે બલ્બ $B_1$ ફ્યુઝ થઈ જાય ત્યારે બાકીના બે બલ્બના પ્રકાશ પર શું અસર થાય છે?
$(ii)$ જ્યારે બલ્બ $B_2$ ફ્યુઝ થઈ જાય ત્યારે $A_1, A_2, A_3$ અને $A$ ના રીડિંગમાં શું ફેરફાર થાય છે?
$(iii)$ જ્યારે ત્રણેય બલ્બ એકસાથે પ્રકાશિત થાય ત્યારે પરિપથમાં કેટલો પાવર વપરાય છે?
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo