$(a)$ દર્શાવેલ પરિપથમાં, બિંદુઓ $X$ અને $Y$ વચ્ચે $L$ લંબાઈનો નાઈક્રોમનો તાર જોડો અને એમીટરનું અવલોકન નોંધો.
$(i)$ જ્યારે આ પ્રયોગ સમાન જાડાઈના પરંતુ બમણી લંબાઈ $(2L)$ ધરાવતા બીજા નાઈક્રોમના તારનો ઉપયોગ કરીને ફરીથી કરવામાં આવે, ત્યારે એમીટરના અવલોકનમાં શું ફેરફાર જોવા મળે છે?
$(ii)$ જો આપણે ઉપરના પ્રયોગમાં લંબાઈ બદલ્યા વિના આડછેદનું ક્ષેત્રફળ બમણું કરીએ, તો એમીટરના અવલોકનમાં જોવા મળતા ફેરફારો જણાવો. બંને કિસ્સાઓમાં તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
$(b)$ "વિદ્યુતક્ષેત્રમાં બિંદુઓ $A$ અને $B$ વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત $1\, V$ છે." આ વિધાન સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(i)$ એમીટરનું અવલોકન ઘટશે (અડધું થઈ જશે). આનું કારણ એ છે કે અવરોધ $R$ એ લંબાઈ $L$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે $(R \propto L)$. જ્યારે લંબાઈ બમણી કરવામાં આવે છે, ત્યારે અવરોધ બમણો થાય છે, અને ઓહ્મના નિયમ $(I = V/R)$ મુજબ, વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ અડધો થઈ જાય છે.
$(ii)$ એમીટરનું અવલોકન વધશે (બમણું થઈ જશે). આનું કારણ એ છે કે અવરોધ $R$ એ આડછેદના ક્ષેત્રફળ $A$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે $(R \propto 1/A)$. જ્યારે ક્ષેત્રફળ બમણું કરવામાં આવે છે, ત્યારે અવરોધ અડધો થઈ જાય છે, અને પરિણામે, વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ બમણો થઈ જાય છે.
$(b)$ આનો અર્થ એ છે કે $1\, C$ વિદ્યુતભારને બિંદુ $A$ થી બિંદુ $B$ સુધી લઈ જવા માટે $1\, J$ કાર્ય કરવું પડે છે.

Explore More

Similar Questions

એક કોષ,એક અવરોધક,એક કળ અને એક એમીટર આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ પરિપથમાં ગોઠવેલા છે. એમીટરમાં નોંધાયેલ વિદ્યુતપ્રવાહ કેટલો હશે?

$(a)$ કોષ (cell) પરિપથમાં વિદ્યુતપ્રવાહ કેવી રીતે જાળવી રાખે છે તે સમજાવો.
$(b)$ નીચે આપેલા પરિપથમાં,$xTy$ માર્ગનો અવરોધ $2 \, \Omega$ અને $xZy$ માર્ગનો અવરોધ $6 \, \Omega$ છે.
$(i)$ $x$ અને $y$ વચ્ચેનો સમતુલ્ય અવરોધ શોધો.
$(ii)$ મુખ્ય પરિપથમાં વહેતો વિદ્યુતપ્રવાહ શોધો.
$(iii)$ $xTy$ અને $xZy$ માર્ગમાંથી વહેતો વિદ્યુતપ્રવાહ ગણો.

Difficult
View Solution

એક ઇલેક્ટ્રિક ઓવનની હોટ પ્લેટ $200 \, V$ ની લાઇન સાથે જોડાયેલી છે. તેમાં $30 \, \Omega$ ના બે અવરોધક ગૂંચળા $A$ અને $B$ છે,જેનો ઉપયોગ અલગ-અલગ,શ્રેણીમાં અથવા સમાંતરમાં કરી શકાય છે. ત્રણેય કિસ્સાઓમાં જરૂરી વિદ્યુતપ્રવાહનું મૂલ્ય શોધો.

$220 \ V$ ની લાઇન સાથે જોડાયેલ ઇલેક્ટ્રિક ઓવનની હોટ પ્લેટમાં $22 \ \Omega$ અવરોધ ધરાવતા બે અવરોધકો $A$ અને $B$ છે. આ અવરોધકોનો ઉપયોગ અલગ-અલગ,શ્રેણીમાં અથવા સમાંતરમાં કરી શકાય છે. ત્રણેય કિસ્સાઓમાં વહેતો વિદ્યુતપ્રવાહ શોધો.

આપેલ પરિપથમાં,$(i)$ પરિપથનો કુલ અવરોધ અને (ii) એમીટર દ્વારા દર્શાવેલ વિદ્યુતપ્રવાહની ગણતરી કરો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo