એક શિકારીએ $m \ kg$ દળની ધાતુની ગોળી બંદૂકમાંથી અવરોધ તરફ છોડી અને જ્યારે તે અવરોધ દ્વારા અટકે છે ત્યારે તે પીગળી જાય છે. ગોળીનું પ્રારંભિક તાપમાન $300 \ K$ છે. જો ઉષ્માનો $\frac{1}{4}$ ભાગ અવરોધ દ્વારા શોષાય છે,તો ગોળીનો લઘુત્તમ વેગ કેટલો હશે ($ms^{-1}$ માં)? (ગોળીનું ગલનબિંદુ $= 600 \ K$,ગોળીની વિશિષ્ટ ઉષ્મા $= 0.03 \ cal \ g^{-1} {}^{\circ} C^{-1}$,ગોળીની ગલનગુપ્ત ઉષ્મા $= 6 \ cal \ g^{-1}$)

બરફનો એક ટુકડો $h$ ઊંચાઈ પરથી પડે છે જેથી તે સંપૂર્ણપણે ઓગળી જાય છે. ઉત્પન્ન થયેલી ગરમીનો માત્ર ચોથો ભાગ બરફ દ્વારા શોષાય છે અને પડતી વખતે બરફની તમામ ઉર્જા ગરમીમાં રૂપાંતરિત થાય છે. $h$ નું મૂલ્ય શોધો. (બરફની ગુપ્ત ઉષ્મા $L = 3.4 \times 10^{5} \text{ J/kg}$ અને $g = 10 \text{ N/kg}$ છે) ($\text{ km}$ માં)

એક બંદૂક $300 \ K$ તાપમાન ધરાવતી સીસાની ગોળીને લાકડાના બ્લોકમાં છોડે છે. ગોળીનું ગલનબિંદુ $600 \ K$ છે,તે બ્લોકમાં પ્રવેશે છે અને ઓગળી જાય છે. જો આ પ્રક્રિયા માટે જરૂરી કુલ ઉષ્મા $625 \ J$ હોય,તો ગોળીનું દળ . . . . . . ગ્રામ છે. (સીસાની ગલનગુપ્ત ઉષ્મા $= 2.5 \times 10^4 \ J \ kg^{-1}$ અને સીસાની વિશિષ્ટ ઉષ્મા ધારિતા $= 125 \ J \ kg^{-1} K^{-1}$)

$m$ ગ્રામ દળનો બરફનો ટુકડો (વિશિષ્ટ ઉષ્મા = $2100 \text{ J kg}^{-1} \text{ }^\circ\text{C}^{-1}$ અને ગલનગુપ્ત ઉષ્મા = $3.36 \times 10^5 \ J kg^{-1}$) વાતાવરણીય દબાણે $-5^oC$ તાપમાને છે. તેને $420 \ J$ ઉષ્મા આપવામાં આવે છે જેથી બરફ ઓગળવાનું શરૂ થાય છે. અંતે, જ્યારે બરફ-પાણીનું મિશ્રણ સંતુલનમાં હોય છે, ત્યારે માલૂમ પડે છે કે $1 \ gm$ બરફ ઓગળી ગયો છે. પ્રક્રિયામાં અન્ય કોઈ ઉષ્મા વિનિમય થતો નથી તેમ ધારતા, $m$ નું મૂલ્ય ...... $gm$ છે.

યાદી-$I$ ને યાદી-$II$ સાથે જોડો.

યાદી-$I$	યાદી-$II$
$(A)$ પદાર્થની ઉષ્મા ધારિતા	$(I)$ $J kg^{-1}$
$(B)$ પદાર્થની વિશિષ્ટ ઉષ્મા ધારિતા	$(II)$ $J K^{-1}$
$(C)$ ગુપ્ત ઉષ્મા	$(III)$ $J kg^{-1} K^{-1}$
$(D)$ ઉષ્મીય વાહકતા	$(IV)$ $J m^{-1} K^{-1} s^{-1}$

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:

$10.0 \,W$ નો ઇલેક્ટ્રિક હીટર $0.5 \,kg$ પાણી ભરેલા પાત્રને ગરમ કરવા માટે વપરાય છે. એવું જોવા મળે છે કે પાણી અને પાત્રનું તાપમાન $15 \,min$ માં $3 \,K$ વધે છે. ત્યારબાદ પાત્રને ખાલી કરીને,સૂકવીને તેમાં $2 \,kg$ તેલ ભરવામાં આવે છે. હવે એવું જોવા મળે છે કે તે જ હીટર પાત્ર-તેલ સિસ્ટમનું તાપમાન $20 \,min$ માં $2 \,K$ વધારે છે. કોઈપણ પ્રક્રિયામાં અન્ય કોઈ ઉષ્માનો વ્યય થતો નથી તેમ ધારીએ તો,તેલની વિશિષ્ટ ઉષ્માધારિતા ................ $\times 10^3 \,J K^{-1} kg^{-1}$ છે.