સમાન ત્રિજ્યા અને દળ ધરાવતી બે રીંગ એવી રીતે મૂકવામાં આવી છે કે તેમના કેન્દ્રો એક જ બિંદુ પર હોય અને તેમના સમતલ એકબીજાને લંબ હોય. એક રીંગના સમતલને લંબ અને કેન્દ્રમાંથી પસાર થતી અક્ષને અનુલક્ષીને આ તંત્રની જડત્વની ચાકમાત્રા કેટલી થશે? (રીંગનું દળ = $m$,ત્રિજ્યા = $r$)

લોખંડ અને એલ્યુમિનિયમનો ઉપયોગ કરીને એક વર્તુળાકાર તકતી એવી રીતે બનાવવામાં આવે છે કે તેની ભૌમિતિક અક્ષને અનુલક્ષીને તેની જડત્વની ચાકમાત્રા મહત્તમ હોય, તો આ માટે:

સમાન દ્રવ્યમાંથી બનેલી અને સમાન દળ ધરાવતી બે ડિસ્કનો જડત્વની ચાકમાત્રા $I_1$ અને $I_2$ છે. તેમની જાડાઈ અને ત્રિજ્યા અનુક્રમે $t_1, t_2$ અને $R_1, R_2$ છે. ડિસ્કના કેન્દ્રમાંથી પસાર થતી અને તેના સમતલને લંબ અક્ષને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રા અને તેની જાડાઈ વચ્ચેનો સંબંધ શું છે?

$2 \ kg$ દળ ધરાવતા પાંચ કણોને $0.1 \ m$ ત્રિજ્યા ધરાવતી અને અવગણ્ય દળવાળી વર્તુળાકાર તકતીની કિનારી પર જોડવામાં આવ્યા છે. તકતીના કેન્દ્રમાંથી પસાર થતી અને તેના સમતલને લંબ અક્ષને અનુલક્ષીને તંત્રની જડત્વની ચાકમાત્રા ........ $kg \ m^2$ છે.

$Assertion$ (વિધાન) : જુડો ફાઈટર તેના પ્રતિસ્પર્ધીને મેટ પર પછાડવા માટે,શરૂઆતમાં તેને વાળવાનો અને પછી તેને પોતાની કમરની આસપાસ ફેરવવાનો પ્રયાસ કરે છે.
$Reason$ (કારણ) : જેમ પ્રતિસ્પર્ધીનું દળ ફાઈટરની કમરની નજીક લાવવામાં આવે છે,તેમ પરિભ્રમણની ધરીને અનુલક્ષીને પ્રતિસ્પર્ધીની જડત્વની ચાકમાત્રા (moment of inertia) ઘટે છે,જે પ્રતિસ્પર્ધીને ફેરવવાનું સરળ બનાવે છે.

જડત્વની ચાકમાત્રા (Moment of Inertia) માટેનું સૂત્ર મેળવો અને તેની વ્યાખ્યા આપો. જડત્વની ચાકમાત્રા કયા પરિબળો પર આધાર રાખે છે? તેનો એકમ અને પારિમાણિક સૂત્ર લખો.