યંગના ડબલ-સ્લિટ પ્રયોગમાં વ્યતિકરણ શલાકાઓ મેળવવા માટે $650\; nm$ અને $520\; nm$ એમ બે તરંગલંબાઈ ધરાવતા પ્રકાશના કિરણપુંજનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
$(a)$ $650\; nm$ તરંગલંબાઈ માટે પડદા પરની ત્રીજી પ્રકાશિત શલાકાનું મધ્યસ્થ અધિકતમથી અંતર શોધો.
$(b)$ મધ્યસ્થ અધિકતમથી તે ન્યૂનતમ અંતર કેટલું છે જ્યાં બંને તરંગલંબાઈઓને કારણે મળતી પ્રકાશિત શલાકાઓ સંપાત થાય છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આપેલ છે:
$\lambda_{1} = 650\; nm$
$\lambda_{2} = 520\; nm$
ધારો કે $D$ એ સ્લિટથી પડદાનું અંતર છે અને $d$ એ બે સ્લિટ વચ્ચેનું અંતર છે.
$(a)$ મધ્યસ્થ અધિકતમથી $n^{th}$ પ્રકાશિત શલાકાનું અંતર $x_n = n \lambda \frac{D}{d}$ છે.
$\lambda_{1} = 650\; nm$ માટે ત્રીજી પ્રકાશિત શલાકા $(n=3)$ માટે:
$x_3 = 3 \times 650 \times \frac{D}{d} = 1950 \frac{D}{d}\; nm$.
$(b)$ પ્રકાશિત શલાકાઓ ત્યારે સંપાત થાય છે જ્યારે $n_1 \lambda_1 = n_2 \lambda_2$ થાય.
$n_1 (650) = n_2 (520)$
$\frac{n_1}{n_2} = \frac{520}{650} = \frac{4}{5}$.
આમ, શલાકાઓ $\lambda_1$ ની $4^{th}$ પ્રકાશિત શલાકા અને $\lambda_2$ ની $5^{th}$ પ્રકાશિત શલાકા પર સંપાત થાય છે.
ન્યૂનતમ અંતર $x = 4 \times 650 \times \frac{D}{d} = 2600 \frac{D}{d}\; nm$ છે.

Explore More

Similar Questions

દ્વિ-સ્લિટ પ્રયોગમાં સ્થાયી વ્યતિકરણ શલાકાઓ માટે,આવશ્યક શરત/શરતો કઈ છે?
$1$. ઉદગમો સુસંબદ્ધ હોવા જોઈએ.
$2$. બંને ઉદગમોની તીવ્રતા સમાન હોવી જોઈએ.
અહીં,સાચો વિકલ્પ/વિકલ્પો કયો/કયા છે?

બે સુસંબદ્ધ ઉદગમો $P$ અને $Q$ પડદા પરના બિંદુ $A$ આગળ વ્યતિકરણ ઉત્પન્ન કરે છે,જ્યાં $4^{\text{th}}$ અને $5^{\text{th}}$ પ્રકાશિત શલાકાની વચ્ચે અપ્રકાશિત શલાકા રચાય છે. વપરાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $6000 \text{ Å}$ છે. $PA$ અને $QA$ વચ્ચેનો પથ તફાવત કેટલો હશે?

યંગના ડબલ-સ્લિટ પ્રયોગમાં $\frac{d}{D} = 10^{-4}$ છે. પડદા પરના $P$ બિંદુએ તીવ્રતા કોઈ એક ઉદ્ગમની તીવ્રતા જેટલી છે. જો ઉપયોગમાં લેવાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $\lambda = 6000 \, \mathring{A}$ હોય,તો મધ્યસ્થ પ્રકાશિત શલાકાથી $P$ બિંદુનું અંતર $mm$ માં કેટલું હશે?

યંગના ડબલ-સ્લિટ પ્રયોગમાં,સ્લિટ્સ વચ્ચેનું અંતર $0.28 \; mm$ છે અને પડદો $1.4 \; m$ દૂર રાખવામાં આવ્યો છે. મધ્યસ્થ પ્રકાશિત શલાકા અને ચોથી પ્રકાશિત શલાકા વચ્ચેનું અંતર $1.2 \; cm$ માપવામાં આવ્યું છે. પ્રયોગમાં વપરાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઇ ($nm$ માં) શોધો.

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,બે સ્લિટ વચ્ચેનું અંતર $0.1 \,mm$ છે,સ્લિટ અને પડદા વચ્ચેનું અંતર $1 \,m$ છે અને વપરાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઇ $600 \,nm$ છે. પડદા પરના એક બિંદુએ તીવ્રતા મહત્તમ તીવ્રતાના $75 \%$ છે. મધ્યસ્થ શલાકાથી આ બિંદુનું લઘુત્તમ અંતર $mm$ માં શોધો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo