એક બહિર્ગોળ લેન્સ તેની સામે $50\, cm$ ના અંતરે રહેલી સોયનું વાસ્તવિક અને ઉલટું પ્રતિબિંબ રચે છે. જો પ્રતિબિંબનું કદ વસ્તુના કદ જેટલું હોય,તો સોયને બહિર્ગોળ લેન્સની સામે ક્યાં મૂકવામાં આવી છે? લેન્સનો પાવર પણ શોધો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જ્યારે કોઈ વસ્તુને બહિર્ગોળ લેન્સના વક્રતા કેન્દ્ર $2F_1$ પર મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું પ્રતિબિંબ લેન્સની બીજી બાજુએ વક્રતા કેન્દ્ર $2F_2$ પર રચાય છે. રચાતું પ્રતિબિંબ ઉલટું અને વસ્તુના કદ જેટલું જ હોય છે.
આપેલ છે કે સોયનું પ્રતિબિંબ બહિર્ગોળ લેન્સથી $50\, cm$ ના અંતરે રચાય છે. તેથી,સોયને લેન્સની સામે $50\, cm$ ના અંતરે મૂકવામાં આવી છે.
વસ્તુનું અંતર,$u = -50\, cm$
પ્રતિબિંબનું અંતર,$v = 50\, cm$
કેન્દ્રલંબાઈ $= f$
લેન્સના સૂત્ર મુજબ,
$\frac{1}{v} - \frac{1}{u} = \frac{1}{f}$
$\frac{1}{f} = \frac{1}{50} - \frac{1}{-50} = \frac{1}{50} + \frac{1}{50} = \frac{2}{50} = \frac{1}{25}$
$f = 25\, cm = 0.25\, m$
લેન્સનો પાવર,$P = \frac{1}{f(\text{મીટરમાં})} = \frac{1}{0.25} = +4\, D$
આમ,આપેલ લેન્સનો પાવર $+4\, D$ છે.

Explore More

Similar Questions

બહિર્ગોળ લેન્સની સામે વસ્તુને ક્યાં મૂકવાથી વસ્તુના કદ જેવડું જ વાસ્તવિક પ્રતિબિંબ મળે?

$(a)$ એક અભિસારી લેન્સ તેની સામે $100 \, cm$ અંતરે રહેલા પદાર્થનું વાસ્તવિક અને ઉલટું પ્રતિબિંબ રચે છે. પદાર્થને લેન્સની સામે ક્યાં મૂકવો જોઈએ જેથી પ્રતિબિંબનું કદ પદાર્થના કદ કરતાં બમણું થાય? લેન્સનો પાવર પણ ગણો.
$(b)$ વક્રીભવનના નિયમો જણાવો.

લેન્સનો પાવર અને કેન્દ્રલંબાઈ વચ્ચે શું સંબંધ છે? તમને અનુક્રમે $20\, cm$ અને $40\, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા બે લેન્સ આપવામાં આવ્યા છે. વધુ અભિસારી પ્રકાશ મેળવવા માટે તમે કયા લેન્સનો ઉપયોગ કરશો?

એક વિદ્યાર્થીએ બહિર્ગોળ લેન્સથી મીણબત્તીની જ્યોતને વિવિધ અંતરે મૂકીને સફેદ પડદા પર તેનું પ્રતિબિંબ મેળવ્યું. તેણે નીચે મુજબ અવલોકનો નોંધ્યા:
અવલોકનલેન્સથી જ્યોતનું અંતર $(cm)$લેન્સથી પડદાનું અંતર $(cm)$
$(i)$$60$$20$
$(ii)$$40$$24$
$(iii)$$30$$30$
$(iv)$$24$$40$
$(v)$$15$$70$

$(a)$ ઉપરના કોષ્ટક પરથી, લેન્સના સૂત્રનો ઉપયોગ કર્યા વગર લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ શોધો.
$(b)$ કયું અવલોકન ખોટું છે અને શા માટે?
$(c)$ કયા કિસ્સામાં વસ્તુ અને પ્રતિબિંબનું કદ સમાન હશે? તમારા જવાબ માટે કારણ આપો.

જ્યારે કોઈ વસ્તુને અંતર્ગોળ લેન્સની સામે ગમે ત્યાં મૂકવામાં આવે,ત્યારે તેનું પ્રતિબિંબ ક્યાં રચાય છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo