એક પોટેન્શિયોમીટર વાયરની લંબાઈ $10\, m$ અને અવરોધ $20\,\Omega$ છે. અવગણ્ય આંતરિક અવરોધ ધરાવતી $2.5\, V$ ની બેટરીને $80\,\Omega$ ના શ્રેણી અવરોધ સાથે વાયરના બે છેડા વચ્ચે જોડવામાં આવે છે. તો વાયર પરનો પોટેન્શિયલ ગ્રેડિયન્ટ કેટલો હશે?

પોટેન્શિયોમીટરમાં સંતુલન બિંદુ ક્યારે પ્રાપ્ત થાય છે?

વોલ્ટમીટરના કેલિબ્રેશનના પ્રયોગમાં,$1.1 \text{ V}$ ના $e.m.f.$ ધરાવતો પ્રમાણિત કોષ પોટેન્શિયોમીટરના તાર પર $440 \text{ cm}$ લંબાઈએ સંતુલિત થાય છે. અવરોધના બે છેડા વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત તારની $220 \text{ cm}$ લંબાઈએ સંતુલિત થાય છે. વોલ્ટમીટરનું અવલોકન $0.5 \text{ V}$ છે. તો વોલ્ટમીટરના અવલોકનમાં રહેલી ત્રુટિ ................. $V$ હશે.

આકૃતિમાં દર્શાવેલ પોટેન્શિયોમીટર સર્કિટમાં,જ્યારે સ્વિચ $S$ ખુલ્લી હોય ત્યારે સંતુલન લંબાઈ $l = 60 \ cm$ છે. જ્યારે સ્વિચ $S$ બંધ કરવામાં આવે અને $R$ નું મૂલ્ય $5 \ \Omega$ હોય ત્યારે સંતુલન લંબાઈ $l' = 50 \ cm$ મળે છે. કોષ $C'$ નો આંતરિક અવરોધ : .............. $\Omega$ છે.

જો પોટેન્શિયોમીટરના તાર પરનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત અચળ રાખીને તારની લંબાઈ વધારવામાં આવે,તો:

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $E_1$ અને $E_2$ $(E_1 > E_2)$ e.m.f. ધરાવતા બે કોષો જોડાયેલા છે. જ્યારે પોટેન્શિયોમીટરને બિંદુઓ $A$ અને $B$ વચ્ચે જોડવામાં આવે છે, ત્યારે પોટેન્શિયોમીટર વાયરની સંતુલન લંબાઈ $412 \text{ cm}$ મળે છે. જ્યારે તે જ પોટેન્શિયોમીટરને બિંદુઓ $A$ અને $C$ વચ્ચે જોડવામાં આવે છે, ત્યારે સંતુલન લંબાઈ $103 \text{ cm}$ મળે છે. તો $E_1 : E_2$ નો ગુણોત્તર શોધો.