રેલ્વે સ્ટેશનના આઉટર સિગ્નલ પર ઉભેલી એક ટ્રેન સ્થિર હવામાં $400\, Hz$ આવૃત્તિની સીટી વગાડે છે. જ્યારે ટ્રેન $10\, m/s$ ની ઝડપે પ્લેટફોર્મથી દૂર જાય છે,ત્યારે પ્લેટફોર્મ પરના અવલોકનકાર માટે સીટીની આવૃત્તિ કેટલી હશે? (ધ્વનિની ઝડપ $= 340\, m/s$)

એક ટ્રેન વ્હિસલ વગાડતી પ્લેટફોર્મ પર ઉભેલા અવલોકનકારથી દૂર $V$ જેટલા અચળ વેગથી ગતિ કરે છે. વ્હિસલની મૂળભૂત આવૃત્તિ $n$ અને આભાસી આવૃત્તિનો ગુણોત્તર $1.2: 1$ છે. જો ટ્રેન સ્થિર હોય અને અવલોકનકાર તે જ વેગ $V$ થી તેનાથી દૂર જાય,તો $n$ અને આભાસી આવૃત્તિનો ગુણોત્તર કેટલો થાય ($: 1$ માં)?

એક ઝડપથી જતો મોટરસાઇકલ સવાર તેની આગળ ટ્રાફિક જામ જુએ છે. તે તેની ગતિ ઘટાડીને $36\, km\, h^{-1}$ કરે છે. તેને જણાય છે કે ટ્રાફિક હળવો થયો છે અને તેની આગળ $18\, km\, h^{-1}$ ની ઝડપે જતી એક કાર $1392\, Hz$ ની આવૃત્તિ સાથે હોર્ન વગાડી રહી છે. જો ધ્વનિની ઝડપ $343\, m s^{-1}$ હોય,તો તેના દ્વારા સંભળાતી હોર્નની આવૃત્તિ .... $Hz$ હશે.

ડોપ્લર અસરના બે કિસ્સાઓ ધ્યાનમાં લો. પ્રથમ કિસ્સામાં,એક અવલોકનકાર સ્થિર ધ્વનિના સ્ત્રોત તરફ $50 \,m/s$ ની ઝડપે ગતિ કરે છે. બીજા કિસ્સામાં,અવલોકનકાર સ્થિર છે અને સ્ત્રોત અવલોકનકાર તરફ $50 \,m/s$ ની સમાન ઝડપે ગતિ કરે છે. તો અવલોકનકાર દ્વારા સંભળાતી આવૃત્તિ કેટલી હશે? [હવામાં ધ્વનિનો વેગ $= 330 \,m/s$.]

$1000 \,Hz$ આવૃત્તિનો હોર્ન વગાડતી એક કાર સ્થિર અવલોકનકાર પાસેથી પસાર થાય છે. કાર પસાર થયા પહેલા અને પછી અવલોકનકાર દ્વારા નોંધાયેલ હોર્નની આવૃત્તિઓનો ગુણોત્તર $11:9$ છે. કારની ઝડપ શોધો (ધ્વનિની ઝડપ $v = 340 \,ms^{-1}$) ($\,ms^{-1}$ માં)

એક સ્થિર ઉદગમ $f_0 = 492 \,Hz$ આવૃત્તિનો અવાજ ઉત્પન્ન કરે છે. આ અવાજ ઉદગમ તરફ $v_c = 2 \,ms^{-1}$ ની ઝડપે આવતી એક મોટી કાર દ્વારા પરાવર્તિત થાય છે. પરાવર્તિત સિગ્નલ ઉદગમ દ્વારા મેળવવામાં આવે છે અને મૂળ સિગ્નલ સાથે સુપરપોઝ થાય છે. પરિણામી સિગ્નલની બીટ આવૃત્તિ $Hz$ માં કેટલી હશે? (હવામાં અવાજની ઝડપ $v = 330 \,ms^{-1}$ છે અને કાર તેને મળેલી આવૃત્તિ પર જ અવાજનું પરાવર્તન કરે છે).