$4 \ cm$ ઊંચી વસ્તુને $18 \ cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા બહિર્ગોળ લેન્સની સામે $27 \ cm$ અંતરે મૂકવામાં આવે છે. રચાતા પ્રતિબિંબનું સ્થાન,પ્રકાર અને કદ શોધો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(D) આપેલ છે: વસ્તુની ઊંચાઈ $O = 4 \ cm$,વસ્તુ અંતર $u = -27 \ cm$,કેન્દ્રલંબાઈ $f = +18 \ cm$.
લેન્સના સૂત્ર $\frac{1}{v} - \frac{1}{u} = \frac{1}{f}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{1}{v} = \frac{1}{f} + \frac{1}{u} = \frac{1}{18} + \frac{1}{-27} = \frac{3-2}{54} = \frac{1}{54}$.
તેથી,પ્રતિબિંબનું સ્થાન $v = +54 \ cm$ મળે છે.
મોટવણીના સૂત્ર $m = \frac{I}{O} = \frac{v}{u}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{I}{4} = \frac{54}{-27} = -2$.
તેથી,પ્રતિબિંબનું કદ $I = 4 \times (-2) = -8 \ cm$ મળે છે.
$v$ નું ધન મૂલ્ય દર્શાવે છે કે પ્રતિબિંબ લેન્સની બીજી બાજુએ રચાય છે,અને $I$ નું ઋણ મૂલ્ય દર્શાવે છે કે પ્રતિબિંબ વાસ્તવિક અને ઉલટું છે.

Explore More

Similar Questions

કિરણ આકૃતિની મદદથી,જ્યારે વસ્તુને $F$ અને $2F$ ની વચ્ચે મૂકવામાં આવે ત્યારે બહિર્ગોળ લેન્સ દ્વારા બનતી પ્રતિબિંબની રચના દર્શાવો. આ રીતે બનેલા પ્રતિબિંબની બે લાક્ષણિકતાઓ લખો.

$+3.5 D$ અને $-2.5 D$ પાવર ધરાવતા બે લેન્સને સંપર્કમાં રાખવામાં આવે છે. લેન્સના આ સંયોજનનો પાવર અને કેન્દ્રલંબાઈ શોધો.

જો બહિર્ગોળ લેન્સનો પાવર $+2.0 \ D$ હોય,તો તેની કેન્દ્રલંબાઈ શોધો. ($m$ માં)

$(a)$ પ્રકાશનું વક્રીભવન એટલે શું?
$(b)$ જો ગોલીય લેન્સ માટે કાર્તેઝિયન સંજ્ઞા પ્રણાલી લાગુ પાડતા પ્રતિબિંબ અંતર ઋણ મળે,તો આ ઋણ સંજ્ઞાનું મહત્વ જણાવો.

એક વિદ્યાર્થીએ બહિર્ગોળ લેન્સનો ઉપયોગ કરીને સફેદ પડદા પર મીણબત્તીની જ્યોતનું પ્રતિબિંબ મેળવ્યું. તેણે મીણબત્તી,પડદો અને લેન્સના સ્થાન નીચે મુજબ નોંધ્યા:
મીણબત્તીનું સ્થાન $= 12.0\, cm$
બહિર્ગોળ લેન્સનું સ્થાન $= 50.0\, cm$
પડદાનું સ્થાન $= 88.0\, cm$
$(i)$ જો તે મીણબત્તીને લેન્સની નજીક $31.0\, cm$ ના સ્થાને ખસેડે,તો પ્રતિબિંબ ક્યાં રચાશે?
$(ii)$ જો તે મીણબત્તીને લેન્સની વધુ નજીક ખસેડે,તો રચાતા પ્રતિબિંબનો પ્રકાર કેવો હશે?
$(iii)$ ઉપર જણાવેલ કિસ્સા $(ii)$ માં પ્રતિબિંબની રચના દર્શાવતી કિરણ આકૃતિ દોરો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo