ટેટ્રાહેડ્રલ ભૂમિતિ સિવાય,$CH_4$ માટે બીજી એક શક્ય ભૂમિતિ સ્ક્વેર પ્લેનર (ચોરસ સમતલીય) છે,જેમાં ચાર $H$ પરમાણુઓ ચોરસના ખૂણા પર અને $C$ પરમાણુ તેના કેન્દ્રમાં હોય છે. સમજાવો કે $CH_4$ શા માટે સ્ક્વેર પ્લેનર નથી?

(N/A) કાર્બન પરમાણુની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના:
$_6C: 1s^2, 2s^2, 2p^2$
ઉત્તેજિત અવસ્થામાં,કાર્બનનું ઓર્બિટલ ચિત્ર આ મુજબ છે:
$1s^2, 2s^1, 2p_x^1, 2p_y^1, 2p_z^1$
તેથી,$CH_4$ અણુમાં કાર્બન પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ અનુભવે છે અને ટેટ્રાહેડ્રલ આકાર ધારણ કરે છે.
સ્ક્વેર પ્લેનર આકાર માટે,મધ્યસ્થ પરમાણુનું સંકરણ $dsp^2$ હોવું જોઈએ.
જો કે,કાર્બન પરમાણુ પાસે $dsp^2$ સંકરણ માટે $d$-ઓર્બિટલ્સ હોતી નથી. તેથી,$CH_4$ ની રચના સ્ક્વેર પ્લેનર હોઈ શકે નહીં.
વધુમાં,સ્ક્વેર પ્લેનર આકારમાં $90^{\circ}$ ના બંધકોણ સાથે,બંધ જોડીઓ વચ્ચેના અપાકર્ષણને કારણે $CH_4$ ની સ્થિરતા ખૂબ ઓછી હશે. તેથી,$VSEPR$ સિદ્ધાંત પણ $CH_4$ માટે ટેટ્રાહેડ્રલ રચનાને સમર્થન આપે છે.