વિધાન: જો ટેલિસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સનો વ્યા | vedclass

Name: Exam Paper Generator | JEE NEET Paper Generator | Vedclass
Brand: Vedclass
Rating: 5 (35 reviews)

Question

(B) ટેલિસ્કોપની વિભેદન શક્તિ એ બે દૂરના પદાર્થો વચ્ચેના સૌથી નાના કોણીય અંતરના વ્યસ્ત તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જેને ટેલિસ્કોપ દ્વારા અલગ પાડી

Vedclass · Accepted Answer

જો વિધાન અને કારણ બંને સાચા હોય પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી ન હોય.

Vedclass · Answer

(B) ટેલિસ્કોપની વિભેદન શક્તિ એ બે દૂરના પદાર્થો વચ્ચેના સૌથી નાના કોણીય અંતરના વ્યસ્ત તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે જેને ટેલિસ્કોપ દ્વારા અલગ પાડી શકાય છે.ટેલિસ્કોપની વિભેદન શક્તિનું સૂત્ર છે: $	ext{Resolving Power} = \frac{D}{1.22 \lambda}$,જ્યાં $D$ એ ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સનો વ્યાસ છે અને $\lambda$ એ વપરાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઇ છે.આ સૂત્ર પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે વિભેદન શક્તિ એ ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સના વ્યાસ $D$ ના સમપ્રમાણમાં છે. તેથી,વિધાન સાચું છે.કારણમાં જણાવેલ છે કે મોટા વ્યાસવાળો ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ વધુ પ્રકાશ એકત્રિત કરે છે. આ વિધાન ભૌતિક રીતે સાચું છે,કારણ કે મોટું છિદ્ર (aperture) ટેલિસ્કોપમાં વધુ પ્રકાશને પ્રવેશવા દે છે,જે તેની પ્રકાશ એકત્ર કરવાની ક્ષમતા (પ્રતિબિંબની તેજસ્વીતા) વધારે છે. જોકે,આ વિભેદન શક્તિમાં વધારો થવાનું કારણ નથી. વિભેદન શક્તિ એ વિવર્તનની મર્યાદા (diffraction limit) પર આધાર રાખે છે,પ્રકાશ એકત્ર કરવાની ક્ષમતા પર નહીં.તેથી,બંને વિધાનો સાચા છે,પરંતુ કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી નથી.

Similar Questions

માનવ આંખની વિભેદન શક્તિ (resolving power) $1'$ છે. $d = 3 \, m$ અંતરે રહેલી બે વસ્તુઓને કેટલા $r$ (in $km$) અંતરેથી અલગ-અલગ જોઈ શકાય?

Vedclass Test Series

Exam Paper Generator

Online Exam Module