આકૃતિ મુજબ એક સ્થિર સોલેનોઇડની ઉપર (ધારો કે કાર્ડબોર્ડ પર) રાખેલી ધાતુની રીંગનો વિચાર કરો. રીંગનું કેન્દ્ર સોલેનોઇડની અક્ષ સાથે સંપાત થાય છે. જો પ્રવાહ અચાનક ચાલુ કરવામાં આવે,તો ધાતુની રીંગ ઉપર તરફ કૂદકો મારે છે. સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) શરૂઆતમાં,ધાતુની રીંગ સાથે કોઈ ચુંબકીય ફ્લક્સ સંકળાયેલું હોતું નથી.
જ્યારે પ્રવાહ અચાનક ચાલુ કરવામાં આવે છે,ત્યારે સોલેનોઇડ દ્વારા ઉત્પન્ન થતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર ઝડપથી વધે છે.
ફેરાડેના વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણના નિયમ અનુસાર,ચુંબકીય ફ્લક્સમાં થતો આ ફેરફાર ધાતુની રીંગમાં વિદ્યુતચાલક બળ $(EMF)$ અને પરિણામે પ્રેરિત પ્રવાહ ઉત્પન્ન કરે છે.
લેન્ઝના નિયમ અનુસાર,આ પ્રેરિત પ્રવાહની દિશા એવી હોય છે કે તે તેને ઉત્પન્ન કરનાર કારણનો વિરોધ કરે છે,જે વધતું જતું ચુંબકીય ફ્લક્સ છે.
તેથી,રીંગમાં પ્રેરિત પ્રવાહ સોલેનોઇડના પ્રવાહની વિરુદ્ધ દિશામાં વહે છે.
આ કારણે,રીંગ અને સોલેનોઇડ બે ચુંબક તરીકે વર્તે છે જેના સમાન ધ્રુવો એકબીજાની સામે હોય છે,જેના પરિણામે અપાકર્ષણ બળ લાગે છે.
આ અપાકર્ષણ બળને કારણે ધાતુની રીંગ ઉપર તરફ કૂદકો મારે છે.

Explore More

Similar Questions

એક ચુંબકને સ્થિર ગૂંચળા તરફ $V$ ઝડપથી ગતિ કરાવવામાં આવે છે. ગૂંચળામાં ઉદ્ભવતું પ્રેરિત e.m.f. $e$ છે. જો ચુંબક અને ગૂંચળું એકબીજાથી દૂર જાય અને દરેક $V$ ઝડપથી ગતિ કરતા હોય,તો ગૂંચળામાં ઉદ્ભવતું પ્રેરિત e.m.f. કેટલું હશે?

ગૂંચળામાં વિદ્યુત પ્રવાહ ઉત્પન્ન કરવા માટે ફેરાડેના બે ગૂંચળાના પ્રયોગની ચર્ચા કરો.

$\frac{10}{\sqrt{\pi}}\,cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતો એક વાહક લૂપ $0.5\,T$ ના સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રને લંબ રૂપે મૂકવામાં આવે છે. ચુંબકીય ક્ષેત્ર $0.5\,s$ માં અચળ દરે ઘટીને $zero$ થાય છે. $0.25\,s$ સમયે વર્તુળાકાર લૂપમાં ઉદ્ભવતું પ્રેરિત emf કેટલું હશે?

જો ધાતુના તારની કોઈલને અસમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં સ્થિર રાખવામાં આવે, તો

આપેલ આકૃતિમાં,ચુંબકને $v$ ઝડપથી કોઈલ તરફ ગતિ કરાવવામાં આવે છે અને પ્રેરિત $emf$ $e$ છે. જો ચુંબક અને કોઈલ એકબીજાથી દૂર જાય,દરેક $v$ ઝડપથી ગતિ કરતા હોય,તો કોઈલમાં પ્રેરિત $emf$ કેટલું હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo