ગૂંચળામાં વિદ્યુત પ્રવાહ ઉત્પન્ન કરવા માટે ફેરાડેના બે ગૂંચળાના પ્રયોગની ચર્ચા કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આકૃતિમાં બે ગૂંચળા $C_{1}$ અને $C_{2}$ દર્શાવેલ છે. ગૂંચળું $C_{1}$ ગેલ્વેનોમીટર $G$ સાથે જોડાયેલ છે અને ગૂંચળું $C_{2}$ બેટરી સાથે જોડાયેલ છે.
ગૂંચળા $C_{2}$ માં વહેતો સ્થાયી પ્રવાહ સ્થાયી ચુંબકીય ક્ષેત્ર ઉત્પન્ન કરે છે. જ્યારે ગૂંચળા $C_{2}$ ને ગૂંચળા $C_{1}$ ની નજીક લાવવામાં આવે છે,ત્યારે ગેલ્વેનોમીટરમાં આવર્તન જોવા મળે છે. આ દર્શાવે છે કે ગૂંચળા $C_{1}$ માં વિદ્યુત પ્રવાહ પ્રેરિત થાય છે.
જ્યારે $C_{2}$ ને દૂર લઈ જવામાં આવે છે,ત્યારે ગેલ્વેનોમીટર ફરીથી આવર્તન દર્શાવે છે,પરંતુ આ વખતે વિરુદ્ધ દિશામાં.
આ આવર્તન ત્યાં સુધી રહે છે જ્યાં સુધી ગૂંચળું $C_{2}$ ગતિમાં હોય છે.
જ્યારે ગૂંચળું $C_{2}$ ને સ્થિર રાખવામાં આવે અને $C_{1}$ ને ગતિ કરાવવામાં આવે,ત્યારે પણ સમાન અસરો જોવા મળે છે. ફરીથી,તે ગૂંચળાઓ વચ્ચેની સાપેક્ષ ગતિ જ છે જે વિદ્યુત પ્રવાહને પ્રેરિત કરે છે.

Explore More

Similar Questions

$A$ જેટલું અસરકારક ક્ષેત્રફળ ધરાવતી કોઈલને તેના સમતલને ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ ને લંબ રૂપે રાખવામાં આવે છે. ચુંબકીય ક્ષેત્રને $1 \ s$ માં તેના પ્રારંભિક મૂલ્યના $25 \%$ સુધી ઘટાડવામાં આવે છે. કોઈલમાં પ્રેરિત e.m.f. (વોલ્ટમાં) કેટલું હશે?

ચોક્કસ અવરોધ ધરાવતી એક વાહક રીંગ, વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત લાંબા સીધા વાહક તરફ નીચે પડી રહી છે. રીંગ અને વાહક એક જ સમતલમાં છે. તો

વિધાન $(A):$ આડા ગૂંચળાની અક્ષ પર શિરોલંબ નીચે પડતા ગજિયા ચુંબકનો પ્રવેગ $g$ કરતા ઓછો હશે.
કારણ $(R):$ ગૂંચળામાં ક્લોકવાઇઝ (ઘડિયાળના કાંટાની દિશામાં) પ્રવાહ પ્રેરિત થાય છે.

આકૃતિમાં,અમુક અવરોધ ધરાવતી એક વાહક રીંગ એક લાંબા સીધા વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત વાહક તરફ નીચે પડી રહી છે. રીંગ અને વાહક એક જ સમતલમાં છે. તો,:

$10$ આંટા અને $20\,\Omega$ અવરોધ ધરાવતું એક ગૂંચળું $30\,\Omega$ અવરોધ ધરાવતા બેલિસ્ટિક ગેલ્વેનોમીટર ($B$.$G$.) સાથે શ્રેણીમાં જોડેલું છે. ગૂંચળાને $10^{-2}\,T$ ના સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં તેના સમતલને લંબ રૂપે મૂકવામાં આવે છે. જો તેને હવે તેના સમતલમાં રહેલી અક્ષની આસપાસ $60^{\circ}$ ના ખૂણે ફેરવવામાં આવે, તો ગૂંચળામાં પ્રેરિત વિદ્યુતભાર શોધો $..............\times 10^{-5} \, C$ (ગૂંચળાનું ક્ષેત્રફળ $= 10^{-2}\,m^2$).

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo