પાતળા પ્રિઝમ માટે ${D_m} = A({n_{21}} - 1)$ સૂત્ર તારવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પાતળો પ્રિઝમ એટલે એવો પ્રિઝમ કે જેનો પ્રિઝમ કોણ $A$ ખૂબ નાનો હોય.
પ્રિઝમ માટે વક્રીભવનાંક $n$ નું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$n = \frac{\sin((A + D_m)/2)}{\sin(A/2)}$ ... $(1)$
પાતળા પ્રિઝમ માટે $A$ નાનો હોવાથી,લઘુત્તમ વિચલન કોણ $D_m$ પણ નાનો હોય છે.
નાના ખૂણાઓ માટે,આપણે $\sin(\theta) \approx \theta$ (રેડિયનમાં) લઈ શકીએ છીએ.
સમીકરણ $(1)$ માં આ કિંમત મૂકતા:
$n \approx \frac{(A + D_m)/2}{A/2}$
$n = \frac{A + D_m}{A}$
બંને બાજુ $A$ વડે ગુણતા:
$nA = A + D_m$
$D_m = nA - A$
$D_m = A(n - 1)$
જો પ્રિઝમ $n_1$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા માધ્યમમાં હોય અને પ્રિઝમનું દ્રવ્ય $n_2$ વક્રીભવનાંક ધરાવતું હોય,તો $n = n_2/n_1 = n_{21}$ થાય.
તેથી,$D_m = A(n_{21} - 1)$.

Explore More

Similar Questions

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ, જ્યારે આપાત કિરણ પ્રિઝમના પાયાને સમાંતર હોય, ત્યારે નિર્ગમન કિરણ બીજી સપાટી પરથી ઘસાઈને (grazing) બહાર નીકળે છે. જો પ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક $\sqrt{2}$ હોય, તો પ્રિઝમનો ખૂણો $\theta$ કેટલો હશે ($^{\circ}$ માં)?

$6^{\circ}$ ના વક્રીભૂત કોણ ધરાવતા નાના કોણવાળા પ્રિઝમની એક સપાટી પર પ્રકાશનું કિરણ $9.3^{\circ}$ ના ખૂણે આપાત થાય છે. જો પ્રકાશનું કિરણ બીજી સપાટીમાંથી લંબરૂપે બહાર નીકળતું હોય, તો પ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?

એક પ્રિઝમનો વક્રીભૂત કોણ $30^\circ$ અને વક્રીભવનાંક $\mu = \sqrt{2}$ છે. તેની એક બાજુ પર ચાંદીનું સ્તર લગાડેલ છે. બીજી બાજુ પર આપાત થતું પ્રકાશનું કિરણ તેના માર્ગે પાછું ફરે છે. તો આપાતકોણ કેટલા ડિગ્રી હશે?

શ્વેત પ્રકાશને $5^{\circ}$ કોણ ધરાવતા પ્રિઝમમાંથી પસાર કરવામાં આવે છે. જો લાલ અને વાદળી રંગો માટે વક્રીભવનાંક અનુક્રમે $1.641$ અને $1.659$ હોય,તો તેમની વચ્ચેનો કોણીય વિભાજન (angular dispersion) કેટલો હશે ($^{\circ}$ માં)?

હવામાં પાતળા પ્રિઝમ દ્વારા ઉત્પન્ન થતો લઘુત્તમ વિચલન કોણ $\delta_1$ છે. જો પ્રિઝમને પ્રવાહીમાં ડુબાડવામાં આવે તો લઘુત્તમ વિચલન $(\delta_2)$ કેટલું થશે? આપેલ છે: હવાના સાપેક્ષ કાચનો વક્રીભવનાંક $^a n_g = \frac{3}{2}$ અને હવાના સાપેક્ષ પ્રવાહીનો વક્રીભવનાંક $^a n_l = \frac{4}{3}$.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo