કોઈપણ ગેલ્વેનિક કોષ (રેડોક્ષ પ્રક્રિયા) માટે સંતુલન અચળાંક $K_C$ નું સમીકરણ તારવો અને તેના ઉપયોગો જણાવો.

(N/A) નેર્ન્સ્ટ સમીકરણ મુજબ,સંતુલન સમયે કોઈપણ રેડોક્ષ પ્રક્રિયા માટે કોષ પોટેન્શિયલ $E_{\text{cell}}$ એ $0.0 \ V$ થાય છે અને પ્રક્રિયા ભાગફળ $Q$ એ સંતુલન અચળાંક $K_C$ જેટલો થાય છે.
નેર્ન્સ્ટ સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$E_{\text{cell}} = E_{\text{cell}}^{o} - \frac{0.059}{n} \log Q$
સંતુલન સમયે,$E_{\text{cell}} = 0$ અને $Q = K_C$,તેથી:
$0 = E_{\text{cell}}^{o} - \frac{0.059}{n} \log K_C$
$E_{\text{cell}}^{o}$ માટે ગોઠવતા:
$E_{\text{cell}}^{o} = \frac{0.059}{n} \log K_C$
$\log K_C$ માટે ઉકેલતા:
$\log K_C = \frac{n \times E_{\text{cell}}^{o}}{0.059}$
આમ,$K_C = \text{antilog} \left( \frac{n \times E_{\text{cell}}^{o}}{0.059} \right)$
જ્યાં $n$ એ પ્રક્રિયામાં આપ-લે થતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે અને $E_{\text{cell}}^{o} = E_{\text{cathode}}^{o} - E_{\text{anode}}^{o}$ છે.
ઉપયોગો:
$(i)$ પ્રમાણિત કોષ પોટેન્શિયલ માપીને સંતુલન અચળાંક $K_C$ ની ગણતરી કરી શકાય છે.
$(ii)$ $K_C$ નું મૂલ્ય પ્રક્રિયાની માત્રા દર્શાવે છે; જો $K_C$ નું મૂલ્ય ઊંચું હોય,તો પુરોગામી પ્રક્રિયા વધુ થાય છે,જેનાથી વધુ નીપજ મળે છે.