શંકુના આડછેદ (frustum) ના ઘનફળનું સૂત્ર તારવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે $ABC$ એક શંકુ છે. તેના પાયાને સમાંતર સમતલ દ્વારા કાપતા એક આડછેદ $DECB$ મળે છે.
ધારો કે શંકુના આડછેદના બંને છેડાઓની ત્રિજ્યાઓ $r_{1}$ અને $r_{2}$ છે અને આડછેદની ઊંચાઈ $h$ છે.
$\triangle ABG$ અને $\triangle ADF$ માં,$DF \parallel BG$ છે.
$\therefore \triangle ABG \sim \triangle ADF.$
$\frac{DF}{BG} = \frac{AF}{AG} = \frac{AD}{AB}.$
$\frac{r_{2}}{r_{1}} = \frac{h_{1}-h}{h_{1}} = 1 - \frac{h}{h_{1}}.$
$\frac{h}{h_{1}} = 1 - \frac{r_{2}}{r_{1}} = \frac{r_{1}-r_{2}}{r_{1}}.$
$h_{1} = \frac{r_{1}h}{r_{1}-r_{2}}.$
શંકુના આડછેદનું ઘનફળ $=$ શંકુ $ABC$ નું ઘનફળ $-$ શંકુ $ADE$ નું ઘનફળ.
$= \frac{1}{3} \pi r_{1}^{2} h_{1} - \frac{1}{3} \pi r_{2}^{2}(h_{1}-h).$
$= \frac{\pi}{3} [r_{1}^{2} h_{1} - r_{2}^{2}(h_{1}-h)].$
$= \frac{\pi}{3} [r_{1}^{2} (\frac{r_{1}h}{r_{1}-r_{2}}) - r_{2}^{2} (\frac{r_{1}h}{r_{1}-r_{2}} - h)].$
$= \frac{\pi}{3} [\frac{r_{1}^{3}h}{r_{1}-r_{2}} - r_{2}^{2} (\frac{r_{1}h - r_{1}h + r_{2}h}{r_{1}-r_{2}})].$
$= \frac{\pi}{3} [\frac{r_{1}^{3}h - r_{2}^{3}h}{r_{1}-r_{2}}].$
$= \frac{\pi h}{3} [\frac{r_{1}^{3} - r_{2}^{3}}{r_{1}-r_{2}}].$
$= \frac{\pi h}{3} [\frac{(r_{1}-r_{2})(r_{1}^{2} + r_{2}^{2} + r_{1}r_{2})}{r_{1}-r_{2}}].$
$= \frac{1}{3} \pi h (r_{1}^{2} + r_{2}^{2} + r_{1}r_{2}).$

Explore More

Similar Questions

શંકુના આડછેદ (frustum) નું ઘનફળ $= \ldots \ldots \ldots . .$

$1.4 \,cm$ વ્યાસ ધરાવતી લખોટીઓને $7 \,cm$ વ્યાસ ધરાવતા નળાકાર બીકરમાં નાખવામાં આવે છે જેમાં થોડું પાણી છે. બીકરમાં કેટલી લખોટીઓ નાખવી જોઈએ જેથી પાણીનું સ્તર $5.6 \,cm$ જેટલું ઊંચું આવે?

$5 \, cm$ ત્રિજ્યા અને $8 \, cm$ ઊંચાઈ ધરાવતા ધાતુના શંકુને ઓગાળીને $0.5 \, cm$ વ્યાસના સમાન દડા બનાવવામાં આવે છે. તો બનતા દડાઓની સંખ્યા શોધો.

ગોલકનું ઘનફળ $= \ldots \ldots \ldots$

એક રમકડું અર્ધગોલક પર આવેલા લંબવૃત્તીય શંકુના સ્વરૂપમાં છે. શંકુની ઊંચાઈ $2 \, cm$ છે અને તેના પાયાનો વ્યાસ $4 \, cm$ છે. રમકડાનું ઘનફળ શોધો. જો એક લંબવૃત્તીય નળાકાર આ રમકડાને પરિબદ્ધ કરતું હોય,તો નળાકાર અને રમકડાના ઘનફળ વચ્ચેનો તફાવત શોધો. ($cm^3$ માં) ($\pi = 3.14$ લો)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo