અળસિયાના પાચનમાર્ગને આકૃતિ સાથે સમજાવો.

(N/A) $\Rightarrow$ અળસિયાનો પાચનમાર્ગ એક સીધી નળી જેવો હોય છે જે શરીરના પ્રથમ ખંડથી છેલ્લા ખંડ સુધી વિસ્તરેલો હોય છે.
$\Rightarrow$ મુખ અને મુખાગ્ર (Prostomium): અળસિયાના શરીરના પ્રથમ ખંડમાં મુખ આવેલું હોય છે. મુખની આગળના ભાગે મુખાગ્ર નામની રચના હોય છે. તે મુખને ઢાંકવાનું કામ કરે છે અને જમીનમાં તિરાડો ખોલવા માટે ફાચર જેવું કાર્ય કરે છે જેથી અળસિયું તેમાં પ્રવેશી શકે.
$\Rightarrow$ કંઠનળી (Pharynx): કંઠનળી $4^{th}$ ખંડમાં આવેલી હોય છે.
$\Rightarrow$ અન્નનળી (Oesophagus): તે $5^{th}$ થી $7^{th}$ ખંડ સુધી વિસ્તરેલી હોય છે.
$\Rightarrow$ પેષણી (Gizzard): તે $8^{th}$ ખંડમાં આવેલી સ્નાયુબદ્ધ રચના છે,જે માટીના કણો અને સડતા પાંદડાઓને દળવામાં મદદ કરે છે.
$\Rightarrow$ જઠર (Stomach): જઠર $9^{th}$ થી $14^{th}$ ખંડ સુધી વિસ્તરેલું હોય છે. જઠરમાં કૅલ્સિફેરસ ગ્રંથિઓ આવેલી હોય છે,જે હ્યુમસમાં રહેલા હ્યુમિક એસિડને તટસ્થ કરે છે.
$\Rightarrow$ આંતરડું (Intestine): આંતરડું $15^{th}$ ખંડથી શરૂ થઈને છેલ્લા ખંડ સુધી ચાલુ રહે છે.
$\Rightarrow$ આંતરડાના અંધાંત્ર (Intestinal caecae): $26^{th}$ ખંડ પર આંતરડામાંથી એક જોડ ટૂંકા અને શંકુ આકારના અંધાંત્ર નીકળે છે.
$\Rightarrow$ ભિત્તિભંજ (Typhlosole): $26^{th}$ થી $35^{th}$ ખંડ વચ્ચેના આંતરડાની લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં પૃષ્ઠ દીવાલની અંદરની તરફ મધ્યસ્થ ગડી આવેલી હોય છે,જેને ભિત્તિભંજ કહે છે. તે આંતરડામાં શોષણ માટેની અસરકારક સપાટીમાં વધારો કરે છે.
$\Rightarrow$ ખોરાકનું પાચન: અળસિયાનો ખોરાક માટી સાથે મિશ્રિત સડતા પાંદડા અને કાર્બનિક પદાર્થો છે. પાચક ઉત્સેચકો જટિલ ખોરાકને નાના શોષી શકાય તેવા એકમોમાં તોડે છે.
$\Rightarrow$ અપાચિત કચરો નાના ઢગલા સ્વરૂપે બહાર નીકળે છે,જેને વર્મ કાસ્ટિંગ કહેવામાં આવે છે.