ગુરુત્વાકર્ષણીય તીવ્રતા સમજાવો.

(N/A) બે પદાર્થો વચ્ચે અમુક અંતરે લાગતું બળ ક્ષેત્ર દ્વારા કેવી રીતે ઉદભવે છે તે નીચે મુજબ સમજાવી શકાય:
$(1)$ દરેક પદાર્થ તેના દળને કારણે તેની આસપાસ ગુરુત્વાકર્ષણીય ક્ષેત્ર ઉત્પન્ન કરે છે.
$(2)$ આ ક્ષેત્રમાં રહેલા બીજા પદાર્થ પર આ ક્ષેત્ર બળ લગાડે છે.
ગુરુત્વાકર્ષણીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા: 'કોઈ આપેલા બિંદુએ એકમ દળના પદાર્થ પર આપેલા પદાર્થ દ્વારા લાગતા ગુરુત્વાકર્ષણીય બળને તે બિંદુએ ગુરુત્વાકર્ષણીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા $(\overrightarrow{I})$ કહે છે'. તેને ગુરુત્વાકર્ષણીય ક્ષેત્ર અથવા ગુરુત્વાકર્ષણીય તીવ્રતા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
ધારો કે $M$ દળનો પદાર્થ યામ પદ્ધતિના ઉગમબિંદુ $O$ પર છે અને $m = 1 \text{ kg}$ દળનો પદાર્થ સ્થાન સદિશ $\vec{r}$ ધરાવતા બિંદુ $P$ પર મૂકેલો છે.
$m$ અને $M$ દળના પદાર્થો પર લાગતું ગુરુત્વાકર્ષણ બળ,$\overrightarrow{F} = -\frac{GMm}{r^{2}} \hat{r}$.
જો $m = 1 \text{ kg}$ હોય,તો $\overrightarrow{F} = \overrightarrow{I}$ (ગુરુત્વાકર્ષણની તીવ્રતા),તેથી:
$\overrightarrow{I} = -\frac{GM(1)}{r^{2}} \hat{r} \quad \ldots \ldots \ldots(1)$
અહીં,$M$ દળના પદાર્થ દ્વારા $m$ દળના પદાર્થ પર લાગતું બળ $O$ ની દિશામાં છે,જ્યારે સ્થાન સદિશ અને એકમ સદિશ $O$ થી $P$ તરફ છે,તેથી સૂત્રમાં ઋણ નિશાની આવે છે.
ગુરુત્વાકર્ષણની તીવ્રતાનું મૂલ્ય,
$I = \frac{GM}{r^{2}} \quad \ldots \ldots \ldots(2)$
તેનો એકમ: $\text{N/kg}$ અને પારિમાણિક સૂત્ર $M^{0} L^{1} T^{-2}$ છે.
જો આ બિંદુ $P$ પર $m$ દળનો પદાર્થ મૂકવામાં આવે,તો તેના પર ક્ષેત્ર દ્વારા લાગતું ગુરુત્વાકર્ષણ બળ $\overrightarrow{F} = m\overrightarrow{I} = -\frac{GMm}{r^{2}} \hat{r}$ થાય છે.