સાપેક્ષ સ્થાનાંતર અને તેના કિસ્સાઓ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે બે કણો $A$ અને $B$ એ $X$-અક્ષ પર અનુક્રમે $v_{A}$ અને $v_{B}$ ના સમાન વેગથી ગતિ કરે છે.
ધારો કે $t = 0$ સમયે ઉગમબિંદુ $O$ થી તેમના પ્રારંભિક સ્થાનાંતર $x_{OA}$ અને $x_{OB}$ છે.
જો $t$ સમયે તેમના સ્થાનના યામ $x_{A}$ અને $x_{B}$ હોય,તો:
$x_{A} = x_{OA} + v_{A} t$
$x_{B} = x_{OB} + v_{B} t$
$t$ સમયે,કણ $A$ ની સાપેક્ષે કણ $B$ નું સ્થાનાંતર નીચે મુજબ મળે છે:
$x_{BA} = x_{B} - x_{A} = (x_{OB} - x_{OA}) + (v_{B} - v_{A}) t$
અહીં,$(x_{OB} - x_{OA})$ એ $t = 0$ સમયે પ્રારંભિક સાપેક્ષ સ્થાનાંતર છે,અને $(v_{B} - v_{A}) = v_{BA}$ એ કણ $A$ ની સાપેક્ષે કણ $B$ નો સાપેક્ષ વેગ છે.
કિસ્સાઓ:
$1$. જો $v_{A} = v_{B}$ હોય,તો $v_{BA} = 0$ થાય. સમીકરણ $x_{B} - x_{A} = x_{OB} - x_{OA}$ બને છે. આનો અર્થ એ છે કે બે કણો વચ્ચેનું અંતર સમય જતાં સમાન રહે છે.
$2$. જો $v_{A} \neq v_{B}$ હોય,તો સાપેક્ષ સ્થાનાંતર સમય સાથે રેખીય રીતે બદલાય છે. જો $v_{B} > v_{A}$ હોય,તો તેમની વચ્ચેનું અંતર વધે છે,અને જો $v_{A} > v_{B}$ હોય,તો તેઓ એકબીજાને મળે ત્યાં સુધી અંતર ઘટે છે.

Explore More

Similar Questions

બે પથ્થરોને એકસાથે $u_1$ અને $u_2$ $(u_2 > u_1)$ ના પ્રારંભિક વેગ સાથે ઉપર ફેંકવામાં આવે છે. તેઓ અનુક્રમે $6 \, s$ અને $10 \, s$ પછી જમીન પર અથડાય છે. આકૃતિમાં આપેલો કયો આલેખ $t = 10 \, s$ સુધી પ્રથમ પથ્થરની સાપેક્ષમાં બીજા પથ્થરનું સાપેક્ષ સ્થાન $\Delta x = (x_2 - x_1)$ નો સમય સાથેનો ફેરફાર યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે? ધારો કે પથ્થરો જમીન પર અથડાયા પછી ઉછળતા નથી.

Difficult
View Solution

બે ટ્રેનો,એકની લંબાઈ $100 \, m$ અને બીજીની લંબાઈ $125 \, m$ છે,જે સમાંતર રેખાઓ પર એકબીજાની વિરુદ્ધ દિશામાં ગતિ કરી રહી છે. તેઓ $10 \, m/s$ ની ઝડપે એકબીજાને મળે છે. જો તેમનો પ્રવેગ અનુક્રમે $0.3 \, m/s^2$ અને $0.2 \, m/s^2$ હોય,તો તેમને એકબીજાને પસાર કરવામાં લાગતો સમય ......... $s$ હશે.

જો બે પદાર્થો એકબીજાની તરફ સમાન ગતિએ ગતિ કરે ત્યારે તેઓ દર સેકન્ડે $4\,m$ નજીક આવે છે અને જ્યારે તેઓ સમાન દિશામાં મૂળ ઝડપે ગતિ કરે ત્યારે તેઓ દર $10\,s$ માં $4.0\,m$ નજીક આવે છે,તો તે બે પદાર્થોની ઝડપ કેટલી હશે?

એક માણસ બસની પાછળ $d$ અંતરે છે. બસ સ્થિર સ્થિતિમાંથી શરૂ થાય છે અને $a$ જેટલા અચળ પ્રવેગથી માણસથી દૂર જાય છે. તે જ સમયે,માણસ $v$ જેટલા અચળ વેગથી બસ તરફ દોડવાનું શરૂ કરે છે. નીચેનામાંથી કયા વિધાનો સાચા છે?

Difficult
View Solution

એક ટ્રેન સીધા પાટા પર $90 \,km/h$ ની અચળ ઝડપે દોડી રહી છે. ટ્રેનના ડબ્બાની ઉપર ઉભેલી એક વ્યક્તિ ટ્રેનની ગતિની દિશામાં એવી રીતે ચાલે છે કે તે દર સેકન્ડે ટ્રેન પર $1 \,m$ અંતર કાપે છે. જમીનની સાપેક્ષમાં તે વ્યક્તિની ઝડપ ......... છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo