દ્રઢ પદાર્થની શુદ્ધ સ્થાનાંતરિત ગતિ અને સ્થાનાંતરિત તથા ચાકગતિના સંયોજનને આકૃતિ સાથે સમજાવો.

(N/A) આપેલી આકૃતિ એક જ દ્રઢ પદાર્થની બે અલગ-અલગ પ્રકારની ગતિ દર્શાવે છે.
ધારો કે $P$ એ પદાર્થ પરનું કોઈ બિંદુ છે અને તેનું દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર $O$ પર છે.
$O$ ના પથ એ પદાર્થના સ્થાનાંતરિત પથ $Tr_{1}$ અને $Tr_{2}$ છે. સમયની ત્રણ અલગ-અલગ ક્ષણો પર $O$ અને $P$ ના સ્થાન બંને આકૃતિઓમાં અનુક્રમે $(O_{1}, O_{2}, O_{3})$ અને $(P_{1}, P_{2}, P_{3})$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવ્યા છે.
આકૃતિ $(a)$ માં,એવું જોવા મળે છે કે પદાર્થ ગતિ કરે ત્યારે તેનું અભિવિનય (orientation) બદલાતું નથી. રેખાખંડ $OP$ તમામ સ્થાનો પર સમક્ષિતિજ દિશા સાથે સમાન ખૂણો જાળવી રાખે છે.
$\therefore \alpha_{1} = \alpha_{2} = \alpha_{3}$
આવી ગતિને શુદ્ધ સ્થાનાંતરિત ગતિ કહેવામાં આવે છે.
શુદ્ધ સ્થાનાંતરિત ગતિમાં,દ્રઢ પદાર્થના તમામ કણો,જેમ કે $O$ અને $P$,કોઈપણ ક્ષણે સમાન વેગ ધરાવે છે. આકૃતિ $(b)$ માં,જે સ્થાનાંતરિત અને ચાકગતિનું સંયોજન દર્શાવે છે,$O$ અને $P$ ના વેગ અલગ-અલગ હોય છે કારણ કે પદાર્થ સ્થાનાંતરિત થવાની સાથે ફરે પણ છે. પરિણામે,$\alpha_{1} \neq \alpha_{2} \neq \alpha_{3}$.
આ પ્રકારની ગતિ એ શુદ્ધ સ્થાનાંતરિત અને ચાકગતિનું સંયોજન છે.
આવી ગતિનું બીજું ઉદાહરણ નળાકારની ગબડતી ગતિ છે. જ્યારે નળાકાર ઢાળ પરથી ગબડે છે,ત્યારે તેની ગતિ તેના કેન્દ્રીય અક્ષની આસપાસની ચાકગતિ અને તેના દ્રવ્યમાન કેન્દ્રની સ્થાનાંતરિત ગતિનું સંયોજન હોય છે.
જો દ્રઢ પદાર્થની ગતિ કોઈ નિશ્ચિત અક્ષની આસપાસ ન હોય અથવા સ્થિર ન હોય,તો તે કાં તો શુદ્ધ સ્થાનાંતરિત ગતિ હોય છે અથવા સ્થાનાંતરિત અને ચાકગતિનું સંયોજન હોય છે.
જો પદાર્થની ગતિ કોઈ નિશ્ચિત અક્ષની આસપાસ મર્યાદિત હોય અથવા તેને ધરી પર જડિત કરવામાં આવી હોય,તો તેને ચાકગતિ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. ચાકગતિ સ્થિર અક્ષ અથવા બદલાતી અક્ષની આસપાસ થઈ શકે છે.