અચળ બળ દ્વારા થતું કાર્ય સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) અચળ બળ: જ્યારે પદાર્થ પર લાગતા બળનું મૂલ્ય અને દિશા તેની ગતિ દરમિયાન અચળ રહે,ત્યારે આવા બળને અચળ બળ કહેવામાં આવે છે.
કાર્ય: અચળ બળ દ્વારા થતું કાર્ય એ બળ સદિશ $\vec{F}$ અને સ્થાનાંતર સદિશ $\vec{d}$ નો અદિશ ગુણાકાર (dot product) છે.
$\therefore W = \vec{F} \cdot \vec{d} = F d \cos \theta$
જ્યાં $F$ એ બળનું મૂલ્ય છે,$d$ એ સ્થાનાંતરનું મૂલ્ય છે,અને $\theta$ એ બળ સદિશ અને સ્થાનાંતર સદિશ વચ્ચેનો ખૂણો છે.
જો સ્થાનાંતર એ લાગુ પાડેલા બળની દિશામાં ન હોય,તો કાર્યની ગણતરી બે રીતે કરી શકાય છે:
$(1)$ કાર્ય $=$ (બળ) $\times$ (બળની દિશામાં સ્થાનાંતરનો ઘટક) $= F(d \cos \theta)$
$(2)$ કાર્ય $=$ (સ્થાનાંતરની દિશામાં બળનો ઘટક) $\times$ (સ્થાનાંતર) $= (F \cos \theta)d$
આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,જ્યારે બળ $\vec{F}$ એ સ્થાનાંતર $\vec{d}$ સાથે $\theta$ ખૂણે લાગે છે:
$(i)$ સ્થાનાંતરની દિશામાં બળનો ઘટક $F \cos \theta$ છે,જે કાર્ય કરવા માટે જવાબદાર છે.
$(ii)$ લંબ ઘટક $F \sin \theta$ કોઈ કાર્ય કરતું નથી કારણ કે તે સ્થાનાંતરને લંબ છે.

Explore More

Similar Questions

નીચેનામાંથી કઈ અદિશ રાશિ છે?

$m$ દળનો એક દડો દોરી સાથે બાંધેલો છે જેનો બીજો છેડો નિશ્ચિત છે. આ તંત્ર શિરોલંબ સમતલમાં મુક્તપણે ભ્રમણ કરી શકે છે. જ્યારે દડો દોલન કરે છે,ત્યારે દોરીમાં રહેલા તણાવ બળ દ્વારા દડા પર કોઈ કાર્ય થતું નથી. નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચી સમજૂતી છે?

$m$ દળનો એક બ્લોક લિફ્ટમાં રાખેલ છે જે આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $a$ પ્રવેગ સાથે નીચેની તરફ ગતિ કરવાનું શરૂ કરે છે. બ્લોકનું અવલોકન બે અવલોકનકારો $A$ અને $B$ દ્વારા $t_0$ સમયના અંતરાલ માટે કરવામાં આવે છે. અવલોકનકાર $B$ (જે જમીન પર છે) ના મતે બ્લોક પર ગુરુત્વાકર્ષણ દ્વારા થયેલ કાર્ય કેટલું હશે?

Difficult
View Solution

$2 \, kN$ વજન ધરાવતા લાકડાના બ્લોકને સમક્ષિતિજ સાથે $15^\circ$ ના ખૂણે નમેલા લીસા સમતલ પર $10 \, m$ ની લંબાઈ સુધી ઉપર ખેંચવા માટે કરવામાં આવેલ કાર્ય ............. $kJ$ છે.

$10 \, kg$ દળના એક પદાર્થ પર $(5\hat i + 6\hat j - 7\hat k) \, N$ બળ લગાડતાં તેનું સ્થાન $(4\hat i - 2\hat j + 5\hat k) \, m$ થી બદલાઈને $(8\hat i + 6\hat j - 3\hat k) \, m$ થાય છે. આ દરમિયાન થયેલું કાર્ય $J$ માં શોધો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo