કાચના બનેલા પાતળા સંમિત પ્રિઝમ (વક્રીભવનાંક $1.5$) માટે, આપાતકોણ અને લઘુત્તમ વિચલનકોણનો ગુણોત્તર . . . . . . છે.

$A$ જેટલો વક્રીભવનકારક કોણ અને $\mu$ જેટલો વક્રીભવનાંક ધરાવતા બે સમાન પાતળા સમદ્વિબાજુ પ્રિઝમને તેમના પાયા એકબીજાને સ્પર્શે તે રીતે મૂકવામાં આવ્યા છે. પ્રકાશના બે સમાંતર કિરણો આ તંત્ર પર મુખ્ય અક્ષથી $h$ અંતરે આપાત થાય છે,જે આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. કિરણો જે બિંદુએ કેન્દ્રિત થાય છે તેનું પ્રિઝમથી અંતર કેટલું હશે?

એક ચોક્કસ પ્રવાહીથી ભરેલા પોલા પ્રિઝમ દ્વારા ઉત્પન્ન થતું લઘુત્તમ વિચલન $30^{\circ}$ માલૂમ પડે છે. પ્રકાશનું કિરણ $30^{\circ}$ ના ખૂણે વક્રીભવન પામે છે તેમ પણ માલૂમ પડે છે. તો પ્રવાહીનો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?

$15^o$ ના ખૂણાવાળા કાચના પ્રિઝમનો વક્રીભવનાંક $\mu_1 = 1.5$ છે,તેને $\mu_2 = 1.75$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા બીજા કાચના પ્રિઝમ સાથે જોડવામાં આવે છે. આ પ્રિઝમનું સંયોજન વિચલન રહિત વિભાજન (dispersion without deviation) ઉત્પન્ન કરે છે. બીજા પ્રિઝમનો ખૂણો ......$^o$ હોવો જોઈએ.

કાચના પ્રિઝમ $P_{1}$ અને $P_{2}$ ને વિચલન વગરનું વિભાજન (dispersion without deviation) ઉત્પન્ન કરવા માટે જોડવામાં આવે છે. પ્રિઝમ $P_{1}$ અને $P_{2}$ ના ખૂણા અનુક્રમે $4^{\circ}$ અને $3^{\circ}$ પસંદ કરવામાં આવ્યા છે. જો પ્રિઝમ $P_{1}$ નો વક્રીભવનાંક $1.54$ હોય, તો $P_{2}$ નો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?

$1.54$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા કાચના $4^o$ ખૂણાવાળા પાતળા પ્રિઝમ $P_1$ ને $1.72$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા બીજા પાતળા પ્રિઝમ $P_2$ સાથે જોડવામાં આવે છે જેથી કોઈ વિચલન ન થાય. પ્રિઝમ $P_2$ નો ખૂણો .....$^o$ છે.