તાગ (Sunhemp) અથવા ગુવાર પાક ઉત્પાદન વ્યવસ્થાપનમાં કેવી રીતે મદદ કરે છે? તે ખાતરો કરતા કેવી રીતે ચડિયાતા છે?

સિદક જ્યારે સુપર માર્કેટમાં ગઈ ત્યારે તેણે સ્ટોલ પર પીળા,લીલા અને લાલ રંગના કેપ્સિકમ જોઈને આશ્ચર્ય અનુભવ્યું. કેપ્સિકમની ગુણવત્તા અને જથ્થામાં આ એક મોટો ફેરફાર હતો.
$(a)$ આ ફેરફાર શેના કારણે છે?
$(b)$ આવા પાકનું ઉત્પાદન કેવી રીતે કરવામાં આવે છે?

$(a)$ વનસ્પતિ માટે જરૂરી પોષકતત્વોને $(i)$ તેમના કાર્યો અને $(ii)$ તેમની જરૂરિયાતની માત્રાના આધારે ગુરુપોષકતત્વો (macronutrients) અને લઘુપોષકતત્વો (micronutrients) વચ્ચે તફાવત સ્પષ્ટ કરો. $(b)$ નીચેના તત્વોને વનસ્પતિ માટેના ગુરુપોષકતત્વો અથવા લઘુપોષકતત્વોમાં વર્ગીકૃત કરો: $(i)$ નાઇટ્રોજન,$(ii)$ ઝિંક,$(iii)$ કોપર,$(iv)$ પોટેશિયમ. $(c)$ આ પોષકતત્વોની ઉણપ પાક માટે કેવી રીતે નુકસાનકારક છે?

વધુ સારું ઉત્પાદન મેળવવા માટે,જયકિશને જંતુનાશકો અને ખાતરોનો ઉપયોગ વધાર્યો. શરૂઆતના વર્ષોમાં તેને વધુ ઉત્પાદન મળ્યું,પરંતુ ત્યારબાદ તેમાં ઘટાડો થયો. તે ખૂબ જ ચિંતિત હતો. તેના મિત્ર મહેશે તેને આ પદ્ધતિ છોડીને સેન્દ્રિય ખાતરનો ઉપયોગ શરૂ કરવા સમજાવ્યો.
$(i)$ ખેતરમાં ખાતરોનો ઉપયોગ શા માટે કરવામાં આવે છે?
$(ii)$ ઉત્પાદનમાં ઘટાડાનું સંભવિત કારણ જણાવો.
$(iii)$ મહેશ દ્વારા દર્શાવવામાં આવેલા બે મૂલ્યો જણાવો.

ખાલી જગ્યા પૂરો:
$(a)$ વનસ્પતિઓ માટે કુલ . . . . . . પોષકતત્વો આવશ્યક છે.
$(b)$ હવા દ્વારા વનસ્પતિઓને . . . . . . અને . . . . . . પૂરા પાડવામાં આવે છે.
$(c)$ પાણી દ્વારા વનસ્પતિઓને . . . . . . પૂરું પાડવામાં આવે છે.
$(d)$ જમીન વનસ્પતિઓને . . . . . . પોષકતત્વો પૂરા પાડે છે.
$(e)$ . . . . . . પોષકતત્વો મોટી માત્રામાં જરૂરી હોય છે અને તેને . . . . . . કહેવામાં આવે છે.
$(f)$ વનસ્પતિઓ માટે . . . . . . પોષકતત્વો ઓછી માત્રામાં જરૂરી હોય છે અને તેને . . . . . . કહેવામાં આવે છે.

$(i)$ વર્મીકમ્પોસ્ટ,$(ii)$ લીલું ખાતર અને $(iii)$ જૈવિક ખાતરની વ્યાખ્યા આપો.