જો માઇક્રોસ્કોપ માટે $f_{0} = 5 \, cm$,$\lambda = 6000 \, \mathring{A}$ અને $a = 1 \, cm$ હોય,તો તેની વિભેદન શક્તિ (resolving power) કેટલી હશે?

તારામાંથી આવતા $6000 \text{ \AA}$ તરંગલંબાઈ ધરાવતા એકવર્ણી પ્રકાશને $100 \text{ inch}$ ના ટેલિસ્કોપમાં જોવામાં આવે છે। ટેલિસ્કોપની વિભેદન સીમા આશરે કેટલી હશે?

ધારો કે એક તારામાંથી $600\, nm$ તરંગલંબાઇનો પ્રકાશ આવે છે. ટેલિસ્કોપ કે જેના ઓબ્જેક્ટિવનો વ્યાસ $2\, m$ છે, તેની વિભેદન સીમા (limit of resolution) $......... \times 10^{-7}\, rad$ છે.

એક ટેલિસ્કોપનો ઉપયોગ $z = 10 \ km$ ના અંતરે રહેલી બે વસ્તુઓનું અવલોકન કરવા માટે થાય છે,જે $s = 0.12 \ m$ દૂર છે અને $\lambda = 600 \ nm$ તરંગલંબાઇના પ્રકાશ દ્વારા પ્રકાશિત છે. જો ટેલિસ્કોપ આ બે વસ્તુઓને માંડ અલગ પાડી શકતું હોય (resolve),તો ટેલિસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સનો વ્યાસ શોધો. ધારો કે વ્યાસ $D >> \lambda$ અને વસ્તુઓ વચ્ચેનું અંતર $s << z$ છે. જવાબ $cm$ માં છે.

પ્રકાશીય ઉપકરણમાં વપરાતા પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $\lambda_1 = 4000 \ \mathring{A}$ અને $\lambda_2 = 5000 \ \mathring{A}$ છે. તેમની વિભેદન શક્તિનો ગુણોત્તર કેટલો થશે?

વિધાન: જો ટેલિસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સનો વ્યાસ વધારે હોય તો તેની વિભેદન શક્તિ (resolving power) વધારે હોય છે.
કારણ: મોટા વ્યાસવાળો ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ વધુ પ્રકાશ એકત્રિત કરે છે.