જો $r$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળના ચાપની લંબાઈ $2r$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળના ચાપની લંબાઈ જેટલી હોય,તો પ્રથમ વર્તુળના અનુરૂપ વૃત્તાંશનો ખૂણો બીજા વર્તુળના અનુરૂપ વૃત્તાંશના ખૂણા કરતા બમણો હોય છે. શું આ વિધાન ખોટું છે? શા માટે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) આ વિધાન સાચું છે,ખોટું નથી.
ધારો કે બે વર્તુળો $C_1$ અને $C_2$ ની ત્રિજ્યા અનુક્રમે $r$ અને $2r$ છે અને તેમના કેન્દ્રો $O$ અને $O'$ છે.
આપેલ છે કે $C_1$ ના ચાપની લંબાઈ $l_1$ એ $C_2$ ના ચાપની લંબાઈ $l_2$ જેટલી છે,એટલે કે $l_1 = l_2 = l$.
ધારો કે $\theta_1$ એ $C_1$ ના ચાપ દ્વારા કેન્દ્ર આગળ બનતો ખૂણો છે અને $\theta_2$ એ $C_2$ ના ચાપ દ્વારા કેન્દ્ર આગળ બનતો ખૂણો છે.
ચાપની લંબાઈનું સૂત્ર $l = \frac{\theta}{360^\circ} \times 2\pi R$ છે.
$C_1$ માટે: $l = \frac{\theta_1}{360^\circ} \times 2\pi r$ ........... $(i)$
$C_2$ માટે: $l = \frac{\theta_2}{360^\circ} \times 2\pi(2r) = \frac{\theta_2}{360^\circ} \times 4\pi r$ ........... $(ii)$
$(i)$ અને $(ii)$ ને સરખાવતા:
$\frac{\theta_1}{360^\circ} \times 2\pi r = \frac{\theta_2}{360^\circ} \times 4\pi r$
$\theta_1 = 2\theta_2$
આમ,પ્રથમ વર્તુળના વૃત્તાંશનો ખૂણો બીજા વર્તુળના વૃત્તાંશના ખૂણા કરતા બમણો છે. તેથી,આ વિધાન સાચું છે.

Explore More

Similar Questions

બે સમકેન્દ્રી વર્તુળોની ત્રિજ્યાઓ $14 \, cm$ અને $10.5 \, cm$ છે. તો,તેમના પરિઘો વચ્ચેનો તફાવત $\ldots \ldots \ldots \, cm$ છે.

Difficult
View Solution

એક વર્તુળાકાર મેદાનની ત્રિજ્યા $35 \, m$ છે. તેની બહારની તરફ $3.5 \, m$ પહોળાઈનો રસ્તો છે. રસ્તાનું ક્ષેત્રફળ $m^2$ માં શોધો.

ઘડિયાળના મિનિટ કાંટાની લંબાઈ $14\, cm$ છે. $10$ મિનિટમાં તેના દ્વારા આવરી લેવાયેલ પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ $\ldots \ldots \ldots \, cm^2$ છે.

વર્તુળ $\odot(O, r)$ માં,લઘુચાપ $\widehat{ACB}$ ની લંબાઈ વર્તુળના પરિઘના આઠમા ભાગની છે. તો,તે ચાપ દ્વારા કેન્દ્ર આગળ આંતરાતા ખૂણાનું માપ $\ldots \ldots \ldots \ldots$ છે. ($^\circ$ માં)

$28 \,cm$ ત્રિજ્યા અને $45^{\circ}$ ના કેન્દ્રિય ખૂણાવાળા વર્તુળના વૃત્તાંશનું ક્ષેત્રફળ શોધો. ($cm^{2}$ માં)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo