બાયપ્રિઝમ પ્રયોગમાં, $5000 \text{ Å}$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા પ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને $100 \text{ cm}$ ના અંતરે રાખેલા પડદા પર સ્થાયી વ્યતિકરણ ભાત જોવા મળે છે. સ્લિટના આભાસી ઉદગમો વચ્ચેનું અંતર બદલ્યા વગર, પ્રકાશના સ્ત્રોતને $6400 \text{ Å}$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા સ્ત્રોત દ્વારા બદલવામાં આવે છે. હવે, શલાકાની પહોળાઈને તેના પ્રારંભિક મૂલ્ય કરતા $20\%$ ઘટાડવા માટે, પડદાને કેટલો ખસેડવો જોઈએ?

  • A
    સ્ત્રોત તરફ $37.5 \text{ cm}$
  • B
    સ્ત્રોત તરફ $62.5 \text{ cm}$
  • C
    સ્ત્રોતથી દૂર $62.5 \text{ cm}$
  • D
    સ્ત્રોતથી દૂર $37.5 \text{ cm}$

Explore More

Similar Questions

$5890 \; \mathring{A}$ તરંગલંબાઈનો પ્રકાશ એક પાતળા હવાના પડ પર લંબરૂપે આપાત થાય છે. પડની ન્યૂનતમ જાડાઈ કેટલી હોવી જોઈએ જેથી પરાવર્તિત પ્રકાશમાં પડ અંધારું (dark) દેખાય?

Difficult
View Solution

ફ્રેનલ બાયપ્રિઝમના પ્રયોગમાં,કેન્દ્રીય શલાકાને ઓળખવા માટે નીચેનામાંથી કયા પ્રકાશ ઉદ્દગમનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે?

લગભગ $100$ ટકા પારગમ્યતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે,ફોટોગ્રાફિક લેન્સને ઘણીવાર ડાયઇલેક્ટ્રિક પદાર્થના પાતળા સ્તર સાથે કોટ કરવામાં આવે છે. આ પદાર્થનો વક્રીભવનાંક હવા અને કાચ (જે લેન્સનો ઓપ્ટિકલ ઘટક બનાવે છે) ની વચ્ચેનો હોય છે. સામાન્ય રીતે વપરાતી ડાયઇલેક્ટ્રિક ફિલ્મ $MgF_2$ $(n = 1.38)$ છે. દ્રશ્ય વર્ણપટના કેન્દ્ર $5500 \, \mathring{A}$ પર મહત્તમ પારગમ્યતા મળે તે માટે ફિલ્મની જાડાઈ કેટલી હોવી જોઈએ?

Difficult
View Solution

ફ્રેનલના બાયપ્રિઝમ પ્રયોગમાં,$1.5$ વક્રીભવનાંક અને $6 \times 10^{-6} \ m$ જાડાઈ ધરાવતી માઈકાની શીટને વ્યતિકરણ પામતા કિરણોમાંથી એકના માર્ગમાં મૂકવામાં આવે છે. પરિણામે,મધ્યસ્થ શલાકા $5$ શલાકાની પહોળાઈ જેટલું સ્થાનાંતર અનુભવે છે. પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $\mathring{A}$ માં શોધો.

વિધાન: જ્યારે લેન્સ અને કાચની પ્લેટ વચ્ચેની જગ્યામાં કાચના વક્રીભવનાંક કરતા વધારે વક્રીભવનાંક ધરાવતું પ્રવાહી ભરવામાં આવે ત્યારે પરાવર્તિત તંત્રમાં ન્યૂટનના વલયો રચાય છે,જેમાં ભાતનું કેન્દ્રિય બિંદુ પ્રકાશિત હોય છે.
કારણ: આનું કારણ એ છે કે આ કિસ્સાઓમાં પરાવર્તન ઘટ્ટ માધ્યમમાંથી પાતળા માધ્યમમાં થાય છે અને બે વ્યતિકરણ પામતા કિરણો સમાન પરિસ્થિતિઓમાં પરાવર્તિત થાય છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo